Orzeczenie · 2017-12-19

I ACa 1235/17

Sąd

Sąd Apelacyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2017-12-19

SAOSGospodarczekredyty bankoweWysokaapelacyjny

kredytbankzadłużenieratyrestrukturyzacjaart. 320 kpcwymagalnośćapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia banku o zapłatę zadłużenia z umowy kredytu obrotowego. Sąd Okręgowy w Łodzi, uwzględniając szczególnie uzasadnione okoliczności wynikające z sytuacji majątkowej i rodzinnej pozwanego przedsiębiorcy, rozłożył zasądzone świadczenie w kwocie ponad 437 tys. zł na 84 miesięczne raty, stosując art. 320 k.p.c. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 320 k.p.c., poprzez nieuprawnioną ingerencję w relacje umowne i pozbawienie banku należnego wynagrodzenia w postaci odsetek. Sąd Apelacyjny w Łodzi, choć uznał apelację częściowo za uzasadnioną, utrzymał w mocy rozłożenie zadłużenia na raty, uznając je za formę restrukturyzacji singularnej. Zmienił jednak zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym odsetek, eliminując pierwotne sformułowanie i wprowadzając klauzulę, zgodnie z którą uchybienie terminowi płatności którejkolwiek z rat spowoduje natychmiastową wymagalność całej niezapłaconej dotychczas części zobowiązania wraz z odsetkami umownymi. Sąd Apelacyjny podkreślił, że celem art. 320 k.p.c. jest umożliwienie dłużnikowi restrukturyzacji długu i uniknięcie upadłości, przy jednoczesnym zapewnieniu wierzycielowi możliwości odzyskania należności, choćby w dłuższym okresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. w sprawach dotyczących rozkładania na raty zadłużenia bankowego, zwłaszcza w kontekście przedsiębiorców, oraz modyfikacje warunków spłaty w celu zabezpieczenia interesów wierzyciela.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga oceny 'szczególnie uzasadnionych wypadków' przez sąd.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd może rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w postaci zadłużenia bankowego, stosując art. 320 k.p.c., pomimo sprzeciwu wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach, nawet wbrew woli wierzyciela, jeśli przemawiają za tym interesy stron i sytuacja dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że sytuacja majątkowa i gospodarcza pozwanego przedsiębiorcy uzasadnia rozłożenie zadłużenia na raty, aby uniknąć egzekucji i upadłości. Sąd Apelacyjny podtrzymał tę zasadę, uznając, że celem art. 320 k.p.c. jest umożliwienie restrukturyzacji długu.

Jakie modyfikacje warunków rozłożenia zadłużenia na raty można wprowadzić w wyroku, aby zabezpieczyć interes wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Można wprowadzić klauzulę natychmiastowej wymagalności całej pozostałej kwoty zadłużenia w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, eliminując pierwotne sformułowanie dotyczące odsetek od rat i wprowadzając warunek natychmiastowej wymagalności całej niezapłaconej części zobowiązania w razie opóźnienia w płatności raty, co ma zapobiec nadużywaniu przywileju płatności ratalnej przez dłużnika.

Czy bank, udzielając kolejnych kredytów pomimo istniejącego zadłużenia i wniosku o restrukturyzację, może skutecznie kwestionować rozłożenie zadłużenia na raty?

Odpowiedź sądu

Nie, aktywność kredytowa banku w przeszłości może być brana pod uwagę na korzyść dłużnika przy ocenie wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zauważył, że bank udzielił pozwanemu dalszych kredytów w 2015 r., mimo jego problemów finansowych i zbliżającego się terminu spłaty głównego kredytu, co mogło stworzyć u pozwanego błędne przekonanie o możliwości dalszego przedłużania zobowiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowa zmiana wyroku i oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany (utrzymanie rozłożenia na raty)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Bank (...) spółki akcyjnej w W.	spółka	powód
S. A.	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok.

Pomocnicze

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia nakazu zapłaty i orzeczenia co do istoty sprawy.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 481 § § 2 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek od świadczeń ratalnych.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady odpowiedzialności za wynik procesu i zwrotu kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów celowych.

Prawo bankowe art. 69

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 786 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nadania klauzuli wykonalności, gdy wykonanie jest uzależnione od zdarzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja majątkowa i gospodarcza pozwanego uzasadnia rozłożenie zadłużenia na raty (art. 320 k.p.c.). • Rozłożenie na raty jest formą restrukturyzacji singularnej, mającą na celu uniknięcie upadłości dłużnika. • Wprowadzenie klauzuli natychmiastowej wymagalności całej kwoty w przypadku uchybienia terminowi płatności raty zabezpiecza interes wierzyciela. • Aktywność kredytowa banku w przeszłości może być brana pod uwagę na korzyść dłużnika.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji nieuprawnienie ingerował w relacje między stronami umowy kredytowej. • Rozłożenie na raty pozbawiło bank należnego wynagrodzenia w postaci odsetek. • Sąd pierwszej instancji pochopnie ocenił realną możliwość wykonania wyroku przez pozwanego. • Pozwany, mimo wysokich dochodów, nie przeznaczył środków na spłatę zadłużenia przed wydaniem wyroku.

Godne uwagi sformułowania

w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • uchybienie terminowi płatności którejkolwiek z rat spowoduje, że cała niezapłacona dotychczas część zobowiązania (...) stanie się natychmiast wymagalna • godzi więc w istotę przepisu art. 320 k.p.c. • konstrukcja ta ma więc doprowadzić do odzyskania przez wierzyciela dochodzonej należności bez konieczności uciekania się do środków egzekucyjnych

Skład orzekający

Anna Cesarz

przewodniczący

Wiesława Kuberska

sędzia

Ryszard Badio

sędzia (del.) sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. w sprawach dotyczących rozkładania na raty zadłużenia bankowego, zwłaszcza w kontekście przedsiębiorców, oraz modyfikacje warunków spłaty w celu zabezpieczenia interesów wierzyciela."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga oceny 'szczególnie uzasadnionych wypadków' przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może ingerować w umowę kredytową, rozkładając zadłużenie na raty, ale jednocześnie zabezpiecza interes banku poprzez wprowadzenie klauzuli natychmiastowej wymagalności. Jest to ciekawy przykład balansu między ochroną dłużnika a prawami wierzyciela.

“Sąd rozłożył bankowy dług na raty, ale dodał haczyk: jedno opóźnienie i cała kwota staje się natychmiast wymagalna!”

Dane finansowe

WPS: 383 177,39 PLN

należność główna: 383 177,39 PLN

odsetki umowne: 54 224,49 PLN

łączna kwota rozłożona na raty: 437 401,88 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników