Orzeczenie · 2018-04-18

I ACa 1078/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2018-04-18
SAOSCywilneubezpieczeniaWysokaapelacyjny
ubezpieczenieregresnieuczciwość pracowniczaodpowiedzialność deliktowawyrok karnypowaga rzeczy osądzonejkoszty procesu

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z powództwa Towarzystwa (...) przeciwko R. M. i K. B. o zapłatę, dotyczącą roszczenia regresowego ubezpieczyciela wobec byłych pracowników, którzy dopuścili się defraudacji środków finansowych pracodawcy. Sąd Okręgowy zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 157 500 zł z odsetkami oraz dodatkowo od pozwanej K. B. kwotę 79 617,80 zł z odsetkami, tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwana K. B. wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 366 kpc i art. 199 § 1 pkt 2 kpc, przez nieuwzględnienie powagi rzeczy osądzonej i nieodrzucenie pozwu, a także błędne ustalenia faktyczne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając zaskarżony wyrok za prawidłowy. Sąd odwoławczy podkreślił, że kwestia powagi rzeczy osądzonej była już rozpatrywana w tej sprawie i że wyrok karny nakładający obowiązek naprawienia szkody nie stanowi przeszkody w dochodzeniu przez ubezpieczyciela zwrotu wypłaconego odszkodowania na drodze cywilnej, zgodnie z art. 828 § 1 kc. Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne i aprobowal jego rozważania prawne. Stwierdzono, że nie zachodzi tożsamość podmiotowa ani przedmiotowa co do orzeczenia objętego wyrokiem karnym i roszczenia dochodzonego przez powoda, a tym samym nie było podstaw do odrzucenia pozwu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność regresu ubezpieczeniowego w sytuacji, gdy sprawca szkody został skazany wyrokiem karnym nakładającym obowiązek naprawienia szkody, a także kwestia powagi rzeczy osądzonej w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji regresu ubezpieczeniowego i nie wyłącza możliwości dochodzenia przez pokrzywdzonego odszkodowania na drodze cywilnej w części nieobjętej wypłaconym ubezpieczeniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok karny nakładający obowiązek naprawienia szkody stanowi przeszkodę do dochodzenia przez ubezpieczyciela zwrotu wypłaconego odszkodowania na drodze cywilnej na podstawie art. 828 § 1 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok karny nakładający obowiązek naprawienia szkody nie stanowi przeszkody do dochodzenia przez ubezpieczyciela zwrotu wypłaconego odszkodowania na drodze cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że nałożony na pozwanych w wyroku karnym obowiązek naprawienia szkody nie jest przeszkodą dla ubezpieczyciela, który wypłacił odszkodowanie pokrzywdzonemu i wstąpił w jego prawa na podstawie art. 828 § 1 kc, do dochodzenia zwrotu tego odszkodowania od sprawców szkody na drodze cywilnej. Podkreślono, że podstawa faktyczna i prawna żądania w sprawie cywilnej jest inna niż w sprawie karnej.

Czy w przypadku, gdy wyrok karny nakłada obowiązek naprawienia szkody, a ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie i wstąpił w prawa wierzyciela, zachodzi powaga rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 kpc i art. 366 kpc w stosunku do roszczenia cywilnego o zwrot odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodzi tożsamość podmiotowa ani przedmiotowa pomiędzy orzeczeniem objętym wyrokiem karnym (obowiązek naprawienia szkody) a roszczeniem dochodzonym przez powoda (zwrot wypłaconego odszkodowania na podstawie regresu ubezpieczeniowego). Podstawa faktyczna i prawna żądania w sprawie cywilnej jest inna, a powód nie dysponuje tytułem egzekucyjnym wydanym w sprawie karnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo (...) w S.spółkapowód
K. B.osoba_fizycznapozwana
R. M.osoba_fizycznapozwany
(...) w B.spółkapokrzywdzony pracodawca
D. P.osoba_fizycznaklient
Ł. P.osoba_fizycznapełnomocnik klienta
J. K.osoba_fizycznaklient

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

k.c. art. 828 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo wiąże sąd w sprawie cywilnej w zakresie ustaleń faktycznych co do popełnienia przestępstwa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach procesu.

k.c. art. 441

Kodeks cywilny

Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.k. art. 270

Kodeks karny

Dotyczy fałszerstwa dokumentu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie regresowe ubezpieczyciela jest dopuszczalne pomimo istnienia wyroku karnego nakładającego obowiązek naprawienia szkody. • Nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej pomiędzy sprawą cywilną o zwrot odszkodowania a sprawą karną o naprawienie szkody. • Podstawa faktyczna i prawna roszczenia ubezpieczyciela jest inna niż podstawa wyroku karnego.

Odrzucone argumenty

Wyrok karny nakładający obowiązek naprawienia szkody stanowi przeszkodę do dochodzenia przez ubezpieczyciela zwrotu wypłaconego odszkodowania na drodze cywilnej. • Zachodzi powaga rzeczy osądzonej, co powinno skutkować odrzuceniem pozwu.

Godne uwagi sformułowania

wyrok karny skazujący za przestępstwo, które jako zdarzenie należy do stanu faktycznego wywołującego skutki w sprawie cywilnej wiąże sąd w sprawie cywilnej w zakresie ustaleń faktycznych co do popełnienia przestępstwa na mocy art. 11 kpc • jeżeli do istoty przestępstwa nie należy skutek w postaci wyrządzenia szkody, sąd cywilny nie jest związany wskazaną w wyroku karnym wysokością szkody • z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania

Skład orzekający

Małgorzata Wołczańska

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karpeta

sędzia

Ewa Jastrzębska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność regresu ubezpieczeniowego w sytuacji, gdy sprawca szkody został skazany wyrokiem karnym nakładającym obowiązek naprawienia szkody, a także kwestia powagi rzeczy osądzonej w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji regresu ubezpieczeniowego i nie wyłącza możliwości dochodzenia przez pokrzywdzonego odszkodowania na drodze cywilnej w części nieobjętej wypłaconym ubezpieczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożone relacje między postępowaniem karnym a cywilnym, szczególnie w kontekście regresu ubezpieczeniowego i powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy wyrok karny chroni przed odpowiedzialnością cywilną? Sąd Apelacyjny wyjaśnia prawo regresu ubezpieczyciela.

Dane finansowe

WPS: 237 117,8 PLN

zapłata: 157 500 PLN

zapłata: 79 617,8 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst