Orzeczenie · 2016-04-14

I ACA 1/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2016-04-14
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
depozyt notarialnysprzedaż nieruchomościodpowiedzialność notariuszaubezpieczenie OCumowa sprzedażyzapłata cenyzabezpieczenieinteres prawnyskutki prawne

Powodowie M. S. i S. S. wnieśli o zasądzenie od (...) spółki akcyjnej kwoty 76.000 zł odszkodowania, twierdząc, że notariusz ubezpieczony w pozwanej spółce nieprawidłowo wypłacił z depozytu notarialnego kwotę 725.000 zł na rzecz sprzedającego nieruchomość. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację powodów. Istota sporu dotyczyła interpretacji funkcji depozytu notarialnego. Powodowie argumentowali, że depozyt ten jest zbliżony do umowy przechowania, co pozwoliłoby im na żądanie zwrotu środków. Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały jednak, że depozyt notarialny jest instytucją służącą realizacji konkretnej czynności notarialnej (w tym przypadku sprzedaży nieruchomości) i nie może być jednostronnie wypowiedziany przez deponenta. W tej sprawie zasady wydania depozytu zostały włączone do umowy sprzedaży, stanowiąc zabezpieczenie dla sprzedającego, który zrezygnował z innych form zabezpieczenia, takich jak poddanie się egzekucji przez kupujących. Sąd Apelacyjny podkreślił, że notariusz, jako osoba zaufania publicznego, był zobowiązany respektować warunki umowy sprzedaży i protokołu depozytu. Wypłata środków sprzedającemu była zgodna z tymi ustaleniami. Ponadto, sąd wskazał, że powodowie nie wykazali skuteczności swojego oświadczenia o obniżeniu ceny nieruchomości z powodu wad, ani nie udowodnili poniesienia szkody, gdyż w zamian za zapłaconą cenę nabyli własność nieruchomości. W związku z tym, brak było podstaw do odpowiedzialności odszkodowawczej notariusza ani jego ubezpieczyciela.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja funkcji depozytu notarialnego w kontekście umowy sprzedaży nieruchomości oraz odpowiedzialności notariusza.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zasady wydania depozytu są ściśle powiązane z umową sprzedaży i stanowią zabezpieczenie dla sprzedającego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy depozyt notarialny, w którym złożono pieniądze na poczet zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości, może być jednostronnie wypowiedziany przez deponenta (kupującego) na podstawie przepisów o umowie przechowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, depozyt notarialny nie może być jednostronnie wypowiedziany przez deponenta, zwłaszcza gdy zasady jego wydania zostały włączone do umowy sprzedaży i stanowią zabezpieczenie dla sprzedającego.

Uzasadnienie

Depozyt notarialny służy realizacji konkretnej czynności notarialnej i nie jest tożsamy z umową przechowania. W sytuacji, gdy zasady wydania depozytu zostały włączone do umowy sprzedaży, stanowiąc zabezpieczenie dla sprzedającego, notariusz jest zobowiązany postąpić zgodnie z tymi ustaleniami, a nie na jednostronne żądanie deponenta.

Czy notariusz ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za wypłatę środków z depozytu notarialnego zgodnie z warunkami umowy sprzedaży i protokołu depozytu, nawet jeśli kupujący żądają zwrotu tych środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, notariusz nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej, jeśli wypłacił środki z depozytu zgodnie z warunkami umowy sprzedaży i protokołu depozytu, gdyż jego działanie nie było bezprawne.

Uzasadnienie

Notariusz, jako osoba zaufania publicznego, jest zobowiązany respektować warunki umowy sprzedaży i protokołu depozytu. Wypłata środków sprzedającemu, zgodnie z tymi ustaleniami, nie stanowi deliktu, a tym samym nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy powodowie wykazali powstanie szkody w swoim majątku w związku z wypłatą przez notariusza zdeponowanej kwoty na rzecz sprzedającego, zwłaszcza w kontekście zgłoszenia wad nieruchomości i obniżenia ceny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie nie wykazali powstania szkody.

Uzasadnienie

Powodowie nabyli własność nieruchomości, a zapłata ceny przez notariusza z depozytu stanowiła ekwiwalentne świadczenie. Ponadto, powodowie nie wykazali skuteczności swojego oświadczenia o obniżeniu ceny ani nie podjęli kroków w celu dochodzenia ewentualnych roszczeń od sprzedającego, co czyni ich twierdzenia o szkodzie gołosłownymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala apelację
Strona wygrywająca
(...) spółka akcyjna

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
S. S.osoba_fizycznapowód
(...) spółka akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (14)

Główne

pr. not. art. 108 § 1

Ustawa - Prawo o notariacie

Notariusz ma prawo przyjąć na przechowanie, w celu wydania ich osobie wskazanej przy złożeniu lub jej następcy prawnemu, papiery wartościowe albo pieniądze w związku z dokonywaną w jego kancelarii czynnością.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 835

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące umowy przechowania, które nie mają pełnego zastosowania do depozytu notarialnego.

k.c. art. 844 § 1

Kodeks cywilny

Możliwość odebrania przedmiotu przechowania przez dającego na przechowanie, co nie ma zastosowania do depozytu notarialnego wbrew woli stron czynności.

k.p.c. art. 693

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące depozytu sądowego, które są częściowo analogiczne do depozytu notarialnego w kontekście ochrony interesu wierzyciela.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Zasady wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Metoda dyferencyjna ustalania rozmiaru szkody majątkowej.

k.c. art. 777 § 1

Kodeks cywilny

Poddanie się egzekucji.

k.c. art. 560

Kodeks cywilny

Obniżenie ceny w związku z wadami rzeczy.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznawanie postanowień sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

u.p.r. art. 44

Ustawa o prawach konsumenta

Zmiana dotycząca obniżenia ceny.

k.c. art. 2 § 1

Kodeks cywilny

Notariusz jako osoba zaufania publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Depozyt notarialny jest instytucją służącą realizacji konkretnej czynności notarialnej i nie może być jednostronnie wypowiedziany przez deponenta. • Zasady wydania depozytu, włączone do umowy sprzedaży, stanowią zabezpieczenie dla sprzedającego. • Notariusz działał zgodnie z prawem i umową, wypłacając środki sprzedającemu. • Powodowie nie wykazali skuteczności oświadczenia o obniżeniu ceny ani powstania szkody.

Odrzucone argumenty

Depozyt notarialny jest zbliżony do umowy przechowania i może być jednostronnie wypowiedziany przez deponenta. • Notariusz ponosi odpowiedzialność za nieprawidłową wypłatę środków z depozytu. • Powodowie ponieśli szkodę w związku z wypłatą środków na rzecz sprzedającego.

Godne uwagi sformułowania

depozyt notarialny [...] niewątpliwie służyć ma jej właściwej realizacji • nie sposób pominąć, iż fakt złożenia ceny do depozytu i określenia zasad jej wydania [...] został recypowany do treści umowy sprzedaży nieruchomości • dla zbywcy było rzeczą pewną, iż uzyska on zapłatę ceny w oznaczonym terminie • zachowanie notariusza nie było bezprawne, a więc nie mogło prowadzić do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej

Skład orzekający

Romana Górecka

przewodniczący

Bogdan Świerczakowski

sprawozdawca

Marta Szerel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja funkcji depozytu notarialnego w kontekście umowy sprzedaży nieruchomości oraz odpowiedzialności notariusza."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zasady wydania depozytu są ściśle powiązane z umową sprzedaży i stanowią zabezpieczenie dla sprzedającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania instytucji depozytu notarialnego w obrocie nieruchomościami i wyjaśnia, kiedy notariusz może, a kiedy nie może zwrócić środki deponentowi, co jest istotne dla uczestników transakcji.

Czy notariusz może zwrócić pieniądze z depozytu na żądanie kupującego? Kluczowa sprawa o depozycie notarialnym.

Dane finansowe

WPS: 76 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 1350 PLN

zwrot kosztów procesu: 1350 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst