C-756/22
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie w związku ze sporem między Bankiem Millennium S.A. a konsumentami (ES, AS) dotyczącym umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego. Sąd odsyłający uznał, że warunki umowy dotyczące przeliczeń walutowych są nieuczciwe i prowadzą do nieważności umowy ex tunc. W polskim prawie oznacza to możliwość żądania zwrotu świadczeń nienależnych. Bank Millennium domagał się od konsumentów zwrotu kapitału oraz wynagrodzenia za korzystanie z niego. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy polskie przepisy pozwalające bankowi na dochodzenie takich dodatkowych kwot są zgodne z dyrektywą 93/13/EWG, zwłaszcza z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1, a także z zasadami skuteczności, pewności prawa i proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości UE, stosując art. 99 swojego regulaminu postępowania, orzekł w formie postanowienia, powołując się na wyrok w sprawie C-520/21 (Bank M.). Stwierdził, że dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, która pozwala bankowi na żądanie od konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wypłacony i ustawowe odsetki za opóźnienie, jeśli umowa została uznana za nieważną z powodu nieuczciwych warunków. Taka wykładnia podważałaby odstraszający skutek dyrektywy i mogłaby zniechęcać konsumentów do kwestionowania nieuczciwych warunków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że banki nie mogą dochodzić od konsumentów dodatkowych świadczeń (poza kapitałem i odsetkami) po uznaniu umowy kredytu hipotecznego za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG.
Dotyczy umów konsumenckich z nieuczciwymi warunkami, które nie mogą dalej obowiązywać. Konkretne skutki finansowe i sposób rozliczenia pozostają w gestii sądów krajowych, o ile są zgodne z dyrektywą.
Zagadnienia prawne (1)
Czy bank może dochodzić od konsumenta dodatkowych świadczeń (np. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, waloryzacji) po uznaniu umowy kredytu hipotecznego za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, ponad zwrot kapitału i odsetek ustawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego.
Uzasadnienie
Żądanie przez bank dodatkowych świadczeń wykraczających poza zwrot kapitału i odsetek ustawowych podważa odstraszający skutek dyrektywy 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów przed nieuczciwymi warunkami. Pozwala to bankom czerpać korzyści z własnych nieuczciwych praktyk i zniechęca konsumentów do dochodzenia swoich praw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Millennium S.A. | spolka | powód |
| ES | osoba_fizyczna | pozwany |
| AS | osoba_fizyczna | pozwany |
| Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego | organ_krajowy | udział |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, umowa pozostaje w mocy w pozostałej części, jeśli to możliwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
k.c. art. 358 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych.
k.c. art. 385 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Skutki związania umowy w pozostałym zakresie po wyłączeniu niedozwolonych postanowień.
k.c. art. 405
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Obowiązek wydania lub zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie przez bank dodatkowych świadczeń (poza kapitałem i odsetkami) podważa odstraszający skutek dyrektywy 93/13. • Pozwolenie bankowi na czerpanie korzyści z własnych nieuczciwych praktyk jest sprzeczne z celami dyrektywy. • Niewystarczające środki ochrony konsumentów mogą zniechęcać ich do dochodzenia praw.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku o prawie do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, kosztów obsługi, waloryzacji, utraconych korzyści inwestycyjnych itp. zostały odrzucone.
Godne uwagi sformułowania
odstraszający skutek zakazu stosowania takich warunków • przywrócenie pod względem prawnym i faktycznym sytuacji konsumenta, w której znajdowałby się on w braku tej umowy • nie zagrażają realizacji odstraszającego skutku zamierzonego w dyrektywie 93/13
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes izby
S. Rodin
sprawozdawca
L. S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że banki nie mogą dochodzić od konsumentów dodatkowych świadczeń (poza kapitałem i odsetkami) po uznaniu umowy kredytu hipotecznego za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich z nieuczciwymi warunkami, które nie mogą dalej obowiązywać. Konkretne skutki finansowe i sposób rozliczenia pozostają w gestii sądów krajowych, o ile są zgodne z dyrektywą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych i bezpośrednio wpływa na sytuację finansową wielu konsumentów w Polsce, potwierdzając ich prawa w sporach z bankami.
“Bank nie może żądać od Ciebie dodatkowych pieniędzy za kredyt, który był wadliwy od początku! TSUE potwierdza prawa konsumentów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.