# Skarga kasacyjna w sprawach pracowniczych — różnice proceduralne i specyfika podstaw *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: pracownicze · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/sn-skarga-kasacyjna-w-sprawach-pracowniczych* ## TL;DR Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa pracy różni się od zwykłej kasacji cywilnej trzema kluczowymi elementami: obniżonym progiem wartości przedmiotu zaskarżenia (10 000 zł zamiast 50 000 zł), szczególnym reżimem opłat (pracownik zwolniony z opłat do 50 000 zł wps) oraz filtrem przedsądowym, który wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności. Błędy w tych kwestiach to najczęstsza przyczyna odrzucenia lub zwrotu skargi. --- ## 1. Obniżony próg dopuszczalności — 10 000 zł zamiast 50 000 zł W sprawach z zakresu prawa pracy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł (art. 398^2 § 1 k.p.c.). W sprawach cywilnych ogólnych próg ten wynosi 50 000 zł. SN wielokrotnie podkreślał, że sprawy o ustalenie stosunku pracy to sprawy z zakresu prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych — nawet jeśli wywołują skutki składkowe. W „zgodnie z art. 476 § 1 k.p.c. taka sprawa jest sprawą z zakresu prawa pracy" ([I PZ 2/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pz-2-25/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-prawo-pracy-ubezpieczenia-spoleczne-3046522)) SN oddalił zażalenie pozwanego, który twierdził, że sprawa o ustalenie stosunku pracy ma charakter ubezpieczeniowy. Podobnie w „powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy ma niewątpliwie charakter majątkowy" ([II PK 120/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-120-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-508341)) SN odrzucił skargę z wartością przedmiotu zaskarżenia 400 zł. Z kolei w [II PK 339/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-339-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-prawo-pracy-394866) skarga z wartością 6834,60 zł została odrzucona jako niespełniająca wymogu ustawowego minimum. ## 2. Filtrowanie przedsądowe — istotne zagadnienie prawne lub oczywista zasadność W sprawach pracowniczych, podobnie jak w innych, SN stosuje mechanizm przedsądu (art. 398^9 § 1 k.p.c.). Skarga zostaje przyjęta do rozpoznania tylko wtedy, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. W „sformułowane zagadnienie powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni" ([II PK 301/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-301-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sn-2128548)) SN wyjaśnił wymogi stawiane zagadnieniom prawnym, a jednoczesne powołanie się na zagadnienie prawne i oczywistą zasadność „generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi". W „zaskarżone orzeczenie nie jest dotknięte brakami widocznymi na pierwszy rzut oka, bez potrzeby dokonywania głębszej analizy prawnej" ([I PK 193/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-193-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-naruszenie-zasady-bezposredniosci-2140125)) SN dodał, że oczywista zasadność wymaga braków widocznych na pierwszy rzut oka. ## 3. Zakaz polemiki z ustaleniami faktycznymi Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów (art. 398^3 § 3 k.p.c.). Ten sam zakaz dotyczy spraw cywilnych, ale w sprawach pracowniczych jest szczególnie często naruszany przez pracowników próbujących kwestionować ocenę dowodów pod pozorem naruszenia prawa materialnego. W „każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398^3 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny" ([I PK 28/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-28-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ocena-dowodow-2073044)) SN odrzucił skargę, podkreślając bezwzględny zakaz polemiki z ustaleniami faktycznymi. ## 4. Specyfika opłat — zwolnienie pracownika do 50 000 zł wps W sprawach pracowniczych pracownik jest ustawowo zwolniony od opłat sądowych, ale tylko do kwoty 50 000 zł wartości przedmiotu sporu ([art. 35 ust. 1 u.k.s.c.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kosztach-sadowych-w-sprawach-cywilnych/art-35)). Powyżej tej kwoty od pracownika i pracodawcy pobiera się opłatę stosunkową. W [II PSK 132/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-132-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przywrocenie-do-pracy-379245) SN zwrócił skargę do sądu niższej instancji, wskazując, że przy wartości przedmiotu zaskarżenia 114 000 zł powód nie korzysta z pełnego zwolnienia z opłat, ponieważ ustawowe zwolnienie pracownika obowiązuje tylko do kwoty 50 000 zł wps. Podobnie w [II PSK 1/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-1-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-przywrocenie-do-pracy-385177) przy wartości 68 640 zł SN zwrócił skargę w celu rozpoznania wniosku o zwolnienie od opłaty. Z kolei w „zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie pozwanej w toku postępowania przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego" ([I PK 206/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-206-17/zwrot-skargi-kasacyjnej-brak-oplaty-stosunkowej-616631)) SN podkreślił, że zwolnienie z I i II instancji nie rozciąga się na postępowanie kasacyjne. ## 5. Sposób i termin wniesienia — konieczność pośrednictwa sądu II instancji Skargę kasacyjną wnosi się za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie (art. 398^5 k.p.c.). Wniesienie skargi bezpośrednio do SN rodzi ryzyko opóźnienia. W „skarga kasacyjna wniesiona bezpośrednio do Sądu Najwyższego wywołuje procesowe skutki prawne tylko wtedy, gdy przed upływem terminu zostanie przekazana przez ten Sąd do właściwego sądu drugiej instancji" ([I PK 24/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-24-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-425280)) SN odrzucił skargę jako spóźnioną. W [II PSK 227/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-227-21/zwrot-skargi-kasacyjnej-przedwczesne-wniesienie-360610) SN zwrócił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich jako przedwcześnie wniesioną, podkreślając konieczność doręczenia odpisu skargi stronie przeciwnej przed skierowaniem sprawy do SN. ## 6. Uchwały w powiększonym składzie — dopuszczalność w sprawach hybrydowych W sprawach łączących elementy prawa pracy i prawa własności przemysłowej SN w powiększonym składzie rozstrzygnął, że obniżony próg dopuszczalności kasacji ma zastosowanie również do roszczeń o wynagrodzenie za wynalazek pracowniczy. W „w sprawie z powództwa twórcy wynalazku o wynagrodzenie za korzystanie z jego wynalazku o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia przewidziana dla spraw z zakresu prawa pracy" ([III PZP 8/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-pzp-8-15/dopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-wynagrodzenie-wynalazek-595213)) SN podjął uchwałę nadającą moc zasady prawnej. Uchwała ta ma znaczenie precedensowe dla wszystkich spraw hybrydowych na styku prawa pracy i prawa własności przemysłowej. --- **Źródła:** I PZ 2/25 (SN, 13.05.2025); II PK 120/16 (SN, 28.02.2017); II PK 339/16 (SN, 14.11.2017); II PK 301/15 (SN, 7.09.2016); I PK 193/16 (SN, 13.04.2017); I PK 28/16 (SN, 16.11.2016); II PSK 132/22 (SN, 22.09.2022); II PSK 1/23 (SN, 17.01.2023); I PK 206/17 (SN, 27.07.2018); I PK 24/17 (SN, 12.04.2018); II PSK 227/21 (SN, 10.03.2021); III PZP 8/15 (SN, 16.03.2016). Przepisy: art. 398^2 § 1, art. 398^3 § 3, art. 398^5, art. 398^9 § 1 k.p.c.; [art. 476 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-476); [art. 35 ust. 1 u.k.s.c.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kosztach-sadowych-w-sprawach-cywilnych/art-35) ## Źródła (orzeczenia) - [I PZ 2/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pz-2-25/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-prawo-pracy-ubezpieczenia-spoleczne-3046522) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-05-13 > „zgodnie z art. 476 § 1 k.p.c. taka sprawa jest sprawą z zakresu prawa pracy" - [II PK 120/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-120-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-508341) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-02-28 > „Powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy ma niewątpliwie charakter majątkowy" - [II PK 339/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-339-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-prawo-pracy-394866) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-11-14 - [II PK 301/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-301-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sn-2128548) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-09-07 > „Sformułowane zagadnienie powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni" - [I PK 193/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-193-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-naruszenie-zasady-bezposredniosci-2140125) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-04-13 > „j instancji nie jest dotknięte brakami widocznymi "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby dokonywania głębszej analizy prawnej (por. p" - [I PK 28/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-28-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ocena-dowodow-2073044) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-11-16 > „każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398 3 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny" - [II PSK 132/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-132-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przywrocenie-do-pracy-379245) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-06-06 - [II PSK 1/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-1-23/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-przywrocenie-do-pracy-385177) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-08-09 - [I PK 206/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-206-17/zwrot-skargi-kasacyjnej-brak-oplaty-stosunkowej-616631) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-07-27 > „zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie pozwanej ‎ w toku postępowania przed sądem powszechnym (k. 345) ‎ nie obejmuje postępowania kasacyjnego" - [I PK 24/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-24-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-425280) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-04-12 > „skarga kasacyjna wniesiona bezpośrednio do Sądu Najwyższego wywołuje procesowe skutki prawne tylko wtedy, gdy przed upływem dwumiesięcznego terminu od doręczenia wyroku z uzasadnieniem stronie skarżącej zostanie przekazana przez ten Sąd do właściwego sądu drugiej instancji" - [II PSK 227/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-psk-227-21/zwrot-skargi-kasacyjnej-przedwczesne-wniesienie-360610) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-03-10 - [III PZP 8/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-pzp-8-15/dopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-wynagrodzenie-wynalazek-595213) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-03-16 > „W sprawie z powództwa twórcy wynalazku o wynagrodzenie za korzystanie z jego wynalazku o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia przewidziana dla spraw z zakresu prawa pracy" ## Przepisy - [art. 35 ust. 1 u.k.s.c.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kosztach-sadowych-w-sprawach-cywilnych/art-35) — Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - [art. 476 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-476) — Kodeks postępowania cywilnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt