# Termin wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym — kiedy biegnie i jak się go nie spóźnić?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/sn-skarga-kasacyjna-termin-wniesienia*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Termin na wniesienie skargi kasacyjnej wynosi **dwa miesiące** i biegnie od dnia **doręczenia stronie skarżącej orzeczenia z uzasadnieniem** (art. 398(5) § 1 k.p.c.). Warunkiem otwarcia tego terminu jest wcześniejsze złożenie — w terminie **tygodnia** od ogłoszenia sentencji — wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem ([art. 387 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-387)). Skargę wnosi się **do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie** (czyli do sądu drugiej instancji), a nie bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Uchybienie któremukolwiek z tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi.

---

## 1. Od kiedy biegnie dwumiesięczny termin?

Zgodnie z art. 398(5) § 1 k.p.c. termin biegnie od **doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej**. SN wielokrotnie podkreślał, że dopiero prawidłowe doręczenie uzasadnienia otwiera bieg terminu: „dopiero wtedy następuje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia" ([I CSK 792/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-792-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-491098)). Kluczowe znaczenie ma przy tym zachowanie wymogu z [art. 387 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-387) — strona musi złożyć wniosek o doręczenie uzasadnienia w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji. Brak takiego wniosku oznacza, że termin w ogóle nie zaczął biec, a skarga jest niedopuszczalna. Jak stwierdził SN: „Strona, która zaniechała wystąpienia z żądaniem doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, nie jest uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej" ([IV CZ 31/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cz-31-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-417776)).

## 2. Wniosek o uzasadnienie — tygodniowy warunek przejścia

Wniosek o doręczenie uzasadnienia ma charakter **terminu zawitego**. Jeśli strona złoży go po tygodniu od ogłoszenia sentencji, nie wywoła skutku procesowego — termin na skargę kasacyjną nie rozpocznie biegu. W sprawie I CSK 792/19 pełnomocnik skarżącego złożył wniosek 9 dni po ogłoszeniu sentencji, przez co SN odrzucił skargę: „nie następuje bowiem rozpoczęcie biegu dwumiesięcznego terminu określonego przez art. 398(5) § 1 k.p.c., a tym samym nie jest możliwe wniesienie skargi kasacyjnej" ([I CSK 792/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-792-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-491098)). Podobnie w sprawie IV CZ 31/17 uczestniczka w ogóle nie złożyła wniosku o uzasadnienie, licząc termin od ogłoszenia sentencji — SN potwierdził odrzucenie skargi.

## 3. Do jakiego sądu wnieść skargę kasacyjną?

Skargę kasacyjną wnosi się **do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie** — czyli do sądu drugiej instancji (apelacyjnego), a nie do SN. To jeden z najczęstszych błędów praktyki. W sprawie III CZ 135/22 pełnomocnik nadał skargę w ostatnim dniu terminu, ale skierował ją bezpośrednio do SN zamiast do sądu apelacyjnego. Skarga wpłynęła do właściwego sądu po terminie. SN oddalił zażalenie, stwierdzając: „Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym i wysoce sformalizowanym" ([III CZ 135/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-135-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-niewlasciwy-adresat-266612)) oraz że [art. 369 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-369) (pozwalający wnieść apelację bezpośrednio do sądu drugiej instancji) **nie ma zastosowania** w postępowaniu kasacyjnym. Podobnie w sprawie V CZ 45/17 SN wyjaśnił, że [art. 200 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-200) dotyczy wadliwego oznaczenia sądu w treści pisma, a nie złożenia skargi do niewłaściwego sądu: „Datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data, w której skarga została złożona w sądzie właściwym do jej przyjęcia i nadania prawidłowego biegu" ([V CZ 45/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-cz-45-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-2143786)).

## 4. Pełnomocnik z urzędu a bieg terminu

Jeśli strona wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu **przed upływem terminu** na wniesienie skargi kasacyjnej, termin ten biegnie od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi ([art. 124 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-124)). W sprawie III CZ 53/15 pierwotny pełnomocnik z urzędu utracił umocowanie po uprawomocnieniu wyroku — doręczenie mu odpisu nie otworzyło terminu. SN uchylił odrzucenie skargi, stwierdzając: „umocowanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu wygasa z chwilą zakończenia postępowania" ([III CZ 53/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-53-15/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-2146386)). Podobnie w sprawie V CZ 1/20 SN podkreślił, że pełnomocnik z urzędu ustanowiony w postępowaniu przed sądami powszechnymi nie miał upoważnienia do działania w postępowaniu kasacyjnym — termin zaczął biec dopiero od doręczenia uzasadnienia pełnomocnikowi ustanowionemu do postępowania kasacyjnego. Potwierdził to wyrok II UZ 14/16: „Zmiana pełnomocnika, następująca po doręczeniu prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu wyroku z uzasadnieniem, nie ma wpływu na zmianę początku biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej" ([II UZ 14/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-14-16/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-2210710)).

## 5. Przywrócenie terminu — kiedy jest możliwe?

Przywrócenie terminu wymaga wykazania **braku winy strony** w uchybieniu ([art. 168 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-168)). Od profesjonalnych pełnomocników SN wymaga wyższych standardów staranności. W sprawie IV CZ 45/18 SN wyraźnie stwierdził: „Korzystanie zaś przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika stwarza sytuację, w której obowiązujące standardy staranności są wyższe" ([IV CZ 45/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cz-45-18/odrzucenie-zazalenia-przywrocenie-terminu-skarga-kasacyjna-3055053)) — wybór niewłaściwego środka zaskarżenia nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Dodatkowo, po upływie **roku** od uchybienia terminu przywrócenie jest dopuszczalne tylko w **wypadkach wyjątkowych** ([art. 169 § 4 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-169)). W sprawie III CZ 28/17 SN oddalił wniosek o przywrócenie terminu, podkreślając: „Przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych" ([III CZ 28/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-28-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-wyjatkowych-okolicznosci-491685)) — samo powołanie się na stan zdrowia, bez wykazania, że uniemożliwiał on działanie, nie wystarczy.

## 6. Wadliwe doręczenie uzasadnienia przez sąd — skutki dla strony

Jeśli sąd drugiej instancji wadliwie sporządził lub doręczył uzasadnienie, skutki tego nie mogą obciążać strony. W sprawie I CZ 81/15 SN uchylił odrzucenie skargi kasacyjnej, stwierdzając: „Skutki tych wadliwych czynności - co prawidłowo zarzucono w zażaleniu - nie mogą obciążać skarżącej" ([I CZ 81/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-81-15/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-429780)). Przepisy nie przewidują sukcesywnego sporządzania i doręczania uzasadnień — jeśli strona złożyła wniosek w terminie, a sąd doręczył uzasadnienie niepełne, termin na skargę kasacyjną należy liczyć od prawidłowego doręczenia.

---

**Źródła:** I CSK 792/19 (SN, 14.8.2020); III CZ 135/22 (SN, 25.3.2022); II CZ 118/16 (SN, 24.11.2016); V CZ 45/17 (SN, 8.6.2017); IV CZ 31/17 (SN, 28.6.2017); III CZ 53/15 (SN, 11.12.2015); V CZ 1/20 (SN, 6.2.2020); I CZ 81/15 (SN, 27.11.2015); IV CZ 45/18 (SN, 18.10.2018); III CZ 28/17 (SN, 15.9.2017); II UZ 14/16 (SN, 15.6.2016). Przepisy: art. 398(5) § 1, [art. 387 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-387), [art. 124 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-124), [art. 168 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-168), [art. 169 § 4 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-169)

---

*Uwaga weryfikacyjna: art. 398(5) § 1 k.p.c. (w bazie indeksowany jako art. 398⁵) nie został rozpoznany przez weryfikator z powodu formatu numeracji — przepis ten faktycznie istnieje w k.p.c. Pozostałe 10 cytatów spraw i 4 markery przepisów przeszły weryfikację pozytywnie.*

## Źródła (orzeczenia)

- [I CSK 792/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-792-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-491098) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-08-14
  > „dopiero wtedy następuje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia"
- [IV CZ 31/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cz-31-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-417776) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-06-28
  > „Strona, która zaniechała wystąpienia z żądaniem doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, nie jest uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej"
- [III CZ 135/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-135-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-niewlasciwy-adresat-266612) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-03-25
  > „Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym i wysoce sformalizowanym"
- [V CZ 45/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-cz-45-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-2143786) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-06-08
  > „Datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data, w której skarga została złożona w sądzie właściwym do jej przyjęcia i nadania prawidłowego bieg"
- [III CZ 53/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-53-15/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-2146386) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-12-11
  > „umocowanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu wygasa z chwilą zakończenia postępowania"
- [II UZ 14/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-14-16/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-2210710) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-06-15
  > „zmiana pełnomocnika, następująca po doręczeniu prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu wyroku z uzasadnieniem, nie ma wpływu na zmianę początku biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej"
- [IV CZ 45/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cz-45-18/odrzucenie-zazalenia-przywrocenie-terminu-skarga-kasacyjna-3055053) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-10-18
  > „Korzystanie zaś przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika stwarza sytuację, w której obowiązujące standardy staranności są wyższe"
- [III CZ 28/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-28-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-wyjatkowych-okolicznosci-491685) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-09-15
  > „Przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych"
- [I CZ 81/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-81-15/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-429780) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-11-27
  > „Skutki tych wadliwych czynności - co prawidłowo zarzucono w zażaleniu - nie mogą obciążać skarżącej"
- [II CZ 118/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-118-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-po-terminie-2127804) — wyrok z 2016-11-24
- [V CZ 1/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-cz-1-20/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-348755) — wyrok z 2020-02-06

## Przepisy

- [art. 387 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-387) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 369 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-369) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 200 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-200) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 124 § 3 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-124) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 168 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-168) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 169 § 4 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-169) — Kodeks postępowania cywilnego

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
