# Jakie obowiązki pay-transparency obejmują polskich pracodawców do 7 czerwca 2026 r.?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: pracownicze · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/pay-transparency-obowiazki-pracodawcow-do-czerwca-2026*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Do 7 czerwca 2026 r. polscy pracodawcy muszą wdrożyć wymogi dyrektywy 2023/970 (pay transparency) oraz dyrektywy 2024/2831 (pay gap reporting), a także przepisy ustawy o ochronie sygnalistów z 14 czerwca 2024 r. Obejmuje to: obowiązek udostępniania kandydatom i pracownikom informacji o widełkach płacowych, prawo pracowników do dostępu do danych o wynagrodzeniach porównywalnych stanowisk, raportowanie gender pay gap (powyżej 250 pracowników) oraz ochronę sygnalistów zgłaszających naruszenia równości płacowej. Orzecznictwo SN i NSA od lat kształtuje standardy przejrzystości wynagrodzeń i ochrony przed retorsjami — nowe przepisy te standardy kodifikują i rozszerzają.

---

## 1. Prawo do informacji o wynagrodzeniach — koniec „klauzul tajności"

Dyrektywa 2023/970 nakazuje pracodawcom udostępnianie kandydatom zakresu wynagrodzenia (widełek) przed rozmową kwalifikacyjną, a pracownikom — informacji o średnich wynagrodzeniach z podziałem na płeć dla porównywalnych kategorii stanowisk. SN już w 2011 r. orzekł, że pracodawca nie może nadużywać klauzul poufności wynagrodzeń do celów innych niż ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. W sprawie „Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w tym dążenie do wyjaśnienia lub udzielenie w jakiejkolwiek formie wsparcia innym pracownikom, zmierzające do przeciwdziałania stosowaniu przez pracodawcę dyskryminacji płacowej, nie może stanowić przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika" ([II PK 304/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-304-10/ochrona-pracownika-przed-dysryminacja-placowa-1081830)). NSA potwierdził, że informacja o wynagrodzeniach ze środków publicznych ma walor publiczny: „informacja o wydatkowaniu środków publicznych (m.in. na wynagrodzenia osób zatrudnionych w administracji samorządowej) ma walor publiczny i podlega udostępnieniu" ([III OSK 633/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-633-23/dostep-do-informacji-wynagrodzenia-ochrona-prywatnosci-1680489)). Podobnie w „Informacja o wydatkach na wynagrodzenia w spółce, w której 100% udziałów posiada gmina jest informacją publiczną" ([III OSK 4845/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-4845-21/spolka-komunalna-ujawnienie-wynagrodzen-pracownikow-2550508)).

---

## 2. Równe wynagrodzenie za pracę jednakowej wartości — ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy

Zasada jednakowego wynagradzania za pracę jednakową lub jednakowej wartości (art. 18(3c) k.p.) jest już zakorzeniona w polskim prawie, a dyrektywa 2023/970 wzmacnia mechanizmy jej egzekwowania. SN konsekwentnie orzeka, że po uprawdopodobnieniu dyskryminacji ciężar dowodu przechodzi na pracodawcę. W „W razie zróżnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę (art. 183c § 1 k.p.) pracodawca powinien udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami" ([I PK 242/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-242-06/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-plciowa-sad-najwyzszy-64684)). Potwierdził to [II PK 239/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-239-18/dyskryminacja-placowa-inspektorat-pracy-przejecie-pracownika-2146936), w którym SN uznał, że sposób nawiązania stosunku pracy (przejęcie z urzędu wojewódzkiego) stanowił niedozwoloną przyczynę różnicowania wynagrodzenia, a pracodawca nie wykazał obiektywnych przesłanek. W [I PK 138/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-138-09/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-w-pracy-719636) SN podkreślił konieczność ustalenia przejrzystego systemu wynagradzania i oceny wartości pracy, uchylając wyrok za niewystarczające ustalenia faktyczne.

---

## 3. Nierówne traktowanie bez dyskryminacji — samodzielna podstawa odpowiedzialności

Dyrektywa pay-transparency rozszerza odpowiedzialność pracodawcy za nierówne traktowanie płacowe nawet bez ustalenia zakazanej przyczyny dyskryminacji. SN już teraz uznaje, że naruszenie zasady równego traktowania ([art. 11(2) k.p.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-pracy/art-112)) jest samodzielną podstawą roszczenia. W „Nie jest uprawnione założenie skargi, że dopiero przesłanka dyskryminacyjna warunkuje odpowiedzialność za nierówne traktowanie" ([II PSKP 110/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pskp-110-21/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-odszkodowanie-art-471-kc-3052484)). Podobnie w [II PK 135/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-135-17/rownosc-wynagrodzen-w-zatrudnieniu-zasada-rownosci-traktowania-511696) SN potwierdził, że „zaszłości historyczne" nie usprawiedliwiają nierównego wynagradzania za pracę jednakową, a w „nie każde nierówne traktowanie pracowników przez pracodawcę oznacza dyskryminację" ([I PSKP 27/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pskp-27-21/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-zasada-rownego-traktowania-269038)) — ale każde naruszenie zasady równego traktowania rodzi odpowiedzialność.

---

## 4. Raportowanie gender pay gap i audyt płacowy

Dyrektywa 2023/970 wymaga od pracodawców z ≥250 pracownikami publikowania wskaźników różnic wynagrodzeń ze względu na płeć (do 7 czerwca 2026 r.), a od ≥150 pracowników — po dodatkowym okresie przejściowym. Pracodawcy muszą też współpracować z przedstawicielami pracowników przy analizie wyników. SN w [I PK 339/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-339-14/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-dyskryminacja-wiek-staz-pracy-356418) wskazał, że nieprzejrzysty system wynagradzania i brak formalnego zatwierdzenia wartościowania stanowisk podważają obiektywność kryteriów płacowych. W [II PK 126/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-126-17/uchylenie-wyroku-nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-461799) SN podkreślił aktywną rolę sądu pracy w wyjaśnianiu prawdy materialnej, co koresponduje z wymogiem proaktywnej analizy płacowej nakładanym przez dyrektywę.

---

## 5. Ochrona sygnalistów — zakaz retorsji za zgłoszenie naruszeń równości płacowej

Ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928) wdraża dyrektywę 2019/1937 i chroni osoby zgłaszające naruszenia prawa, w tym dyskryminację płacową. Pracodawca z ≥50 pracownikami musi posiadać procedurę zgłoszeń wewnętrznych. SN już w „zakaz nadużywania przez pracodawców tzw. klauzul poufności czy „tajności" wynagrodzeń pracowniczych do innych celów niż ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa" ([II PK 304/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-304-10/ochrona-pracownika-przed-dysryminacja-placowa-1081830)) chronił pracowników przed zwolnieniem za działania zmierzające do przeciwdziałania dyskryminacji płacowej. Nowa ustawa rozszerza tę ochronę na formalny status sygnalisty z prawem do ochrony przed wypowiedzeniem, obniżeniem wynagrodzenia i innymi niekorzystnymi działaniami.

---

## 6. Obowiązki informacyjne wobec kandydatów — widełki płacowe w ogłoszeniach

Dyrektywa 2023/970 wymaga, aby pracodawcy podawali zakres wynagrodzenia (widełki) w ogłoszeniach o pracę lub przed rozmową kwalifikacyjną. Kandydat ma prawo znać przewidywane wynagrodzenie przed zawarciem umowy. Orzecznictwo wskazuje, że nieprzejrzystość kryteriów płacowych jest traktowana jako okoliczność obciążająca pracodawcę. W „System kształtowania przez pozwanego wynagrodzeń poszczególnych radców prawnych nie był przejrzysty" ([I PK 242/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-242-06/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-plciowa-sad-najwyzszy-64684)). SN w [I PK 138/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-138-09/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-w-pracy-719636) uchylił wyrok m.in. dlatego, że nie ustalono, jaki system wynagradzania był stosowany. Wymóg podawania widełek płacowych ma właśnie zapobiegać takim niejasnościom.

---

**Źródła:** dyrektywa 2023/970, dyrektywa 2024/2831, ustawa z 14 VI 2024 o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928); II PK 304/10, I PK 242/06, II PK 239/18, II PSKP 110/21, II PK 135/17, I PSKP 27/21, I PK 138/09, I PK 339/14, II PK 126/17, III OSK 633/23, III OSK 4845/21.

## Źródła (orzeczenia)

- [II PK 304/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-304-10/ochrona-pracownika-przed-dysryminacja-placowa-1081830) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2011-05-26
  > „Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu na- ruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w tym dążenie do wyja- śnienia lub udzielenia w jakiejkolwiek formie wsparcia innym pracownikom, zmierzające do przeciwdziałania stosowaniu przez pracodawcę dyskryminacji płacowej, nie może stanowić przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika"
- [III OSK 633/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-633-23/dostep-do-informacji-wynagrodzenia-ochrona-prywatnosci-1680489) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-03-21
  > „informacja o wydatkowaniu środków publicznych (m.in. na wynagrodzenia osób zatrudnionych w administracji samorządowej) ma walor publiczny i podlega udostępnieniu"
- [III OSK 4845/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-4845-21/spolka-komunalna-ujawnienie-wynagrodzen-pracownikow-2550508) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-11-23
  > „Informacja o wydatkach na wynagrodzenia w spółce, w której 100% udziałów posiada gmina jest informacją publiczną"
- [I PK 242/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-242-06/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-plciowa-sad-najwyzszy-64684) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2007-02-22
  > „W razie zróżnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę (art. 183c § 1 k.p.) pracodawca powinien udowodnić, że kiero- wał się obiektywnymi powodami"
- [II PK 239/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-239-18/dyskryminacja-placowa-inspektorat-pracy-przejecie-pracownika-2146936) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-11-19
- [I PK 138/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-138-09/nierowne-wynagrodzenie-dyskryminacja-w-pracy-719636) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2010-01-12
- [II PSKP 110/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pskp-110-21/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-odszkodowanie-art-471-kc-3052484) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-06-07
  > „Nie jest uprawnione założenie skargi, że dopiero przesłanka dyskryminacyjna warunkuje odpowiedzialność za nierówne traktowanie"
- [II PK 135/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-135-17/rownosc-wynagrodzen-w-zatrudnieniu-zasada-rownosci-traktowania-511696) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-09-13
- [I PSKP 27/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pskp-27-21/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-zasada-rownego-traktowania-269038) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-11-09
  > „nie każde nierówne traktowanie pracowników przez pracodawcę oznacza dyskryminację"
- [I PK 339/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-pk-339-14/nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-dyskryminacja-wiek-staz-pracy-356418) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-12-08
- [II PK 126/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-pk-126-17/uchylenie-wyroku-nierowne-traktowanie-wynagrodzenie-461799) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-08-23

## Przepisy

- [art. 11(2) k.p.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-pracy/art-112) — Kodeks pracy

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
