# Czy błędne wyliczenie RRSO uruchamia sankcję kredytu darmowego?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: finanse_konsumenckie · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/kredyt-konsumencki-blad-rrso-i-naruszenie-art-30*

**TL;DR:** Tak — błędne wyliczenie RRSO może uruchomić sankcję kredytu darmowego z [art. 45 ust. 1 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-45), o ile wynika z naruszenia obowiązków informacyjnych wymienionych w tym przepisie (w tym [art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-30)). Kluczowe jest jednak, czy błąd podważa możliwość oceny zakresu zobowiązania przez konsumenta. SN zawiesił postępowanie do rozstrzygnięcia TSUE, co oznacza, że ostateczna odpowiedź zależy od wyroków w sprawach C-566/24, C-744/24 i C-831/24.

## 1. RRSO jako element obowiązków informacyjnych — kiedy błąd uruchamia sankcję?

Zgodnie z [art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-30) umowa o kredyt konsumencki powinna określać RRSO oraz całkowitą kwotę do zapłaty wraz z podaniem założeń obliczeniowych. Naruszenie tego obowiązku wymienione jest w katalogu [art. 45 ust. 1 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-45) i skutkuje prawem konsumenta do zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów. TSUE potwierdził, że błędne wskazanie RRSO może być traktowane jako jego brak — [C-714/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-714-22/koszty-uslug-dodatkowych-w-kredycie-konsumenckim-rrso-nieuczciwe-warunki-3121378). Podobnie Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie „Prowadziło to jednocześnie do wadliwego określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) kredytu, a zarazem do naruszenia przywołanego powyżej przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k." ([V Ca 3376/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-ca-3376-23/sankcja-kredytu-darmowego-naruszenie-obowiazkow-informacyjnych-banku-25401)).

## 2. Oprocentowanie pozaodsetkowych kosztów kredytu — główna przyczyna błędnego RRSO

Najczęstszą przyczyną błędnego RRSO jest nieprawidłowe naliczanie odsetek od skredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji, składek ubezpieczeniowych). TSUE w wyroku „przepisy dyrektywy [...] stoją na przeszkodzie włączaniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów" ([C-744/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-744-24/odsetki-od-kosztow-kredytu-konsumenckiego-tsue-3234886)) jednoznacznie orzekł, że taka praktyka jest sprzeczna z dyrektywą 2008/48/WE. Sąd Rejonowy w Szczecinie w sprawie „pozwana pobierała odsetki również od skredytowanych kosztów pozaodsetkowych, co jest niedopuszczalne i narusza art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim" ([III C 328/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-c-328-24/sankcja-kredytu-darmowego-skok-bledy-informacyjne-1269446)) potwierdził, że to naruszenie uruchamia sankcję kredytu darmowego.

## 3. Nieprawidłowa kwalifikacja kosztów ubezpieczenia — wliczenie do kwoty kredytu zamiast do kosztów

Kolejny częsty błąd to wliczenie kosztów ubezpieczenia do całkowitej kwoty kredytu (art. 5 pkt 7 u.k.k.) zamiast do całkowitego kosztu kredytu (art. 5 pkt 6 u.k.k.). Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie „ten indywidualny koszt ubezpieczenia stanowił pozaodsetkowy koszt kredytu w rozumieniu art. 5 pkt. 6 lit. b u.k.k. i zgodnie z już przytoczoną definicją całkowitej kwoty kredytu nie powinien był nią być objęty" ([II Ca 1757/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-1757-24/nieprawidlowe-ujecie-kosztow-ubezpieczenia-kredytu-rrso-3070125)) oraz w sprawie „nieprawidłowe wliczenie kosztów ubezpieczenia do całkowitej kwoty kredytu, zamiast do całkowitego kosztu kredytu, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego" ([II Ca 534/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-534-25/oddalenie-apelacji-banku-koszty-ubezpieczenia-kredytu-3089830)) potwierdził, że taka błędna kwalifikacja zaniża RRSO i uruchamia sankcję.

## 4. Proporcjonalność sankcji — czy każdy błąd RRSO wystarczy?

TSUE w wyroku „samo zawyżenie RRSO, obliczone zgodnie z warunkami umowy, nawet jeśli później uznane za nieuczciwe, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego" ([C-472/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-472-23/rrso-zmiana-oplat-kredyt-konsumencki-ochrona-konsumenta-3120830)) wskazał, że samo zawyżenie RRSO wynikające z nieuczciwych klauzul nie uruchamia sankcji, jeśli RRSO zostało obliczone zgodnie z umową. Jednocześnie Trybunał dodał, że „zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidującemu jednolitą sankcję za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych, nawet jeśli waga naruszeń jest różna" ([C-472/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-472-23/rrso-zmiana-oplat-kredyt-konsumencki-ochrona-konsumenta-3120830)). Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie „Dla skutecznego skorzystania z sankcji kredytu darmowego – w rozumieniu już wyjaśnionym wystarczającym jest stwierdzenie tylko jednego przypadku, w którym postanowienie umowy nie spełnia kryterium obowiązku informacyjnego" ([II Ca 705/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-705-25/sankcja-kredytu-darmowego-naruszenie-obowiazku-informacyjnego-3081379)) podzielił to stanowisko.

## 5. SN zawiesza postępowanie — czekamy na TSUE

Sąd Najwyższy w dwóch postanowieniach — [III CZP 3/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-3-25/zawieszenie-postepowania-sankcja-kredytu-darmowego-tsue-3064423) i [III CZP 15/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-15-25/zawieszenie-postepowania-sankcja-kredytu-darmowego-tsue-3047071) — zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE spraw C-566/24, C-744/24 i C-831/24. Kluczowe pytania dotyczą m.in. tego, czy błędne wyliczenie RRSO wynikające z niedopuszczalnego oprocentowania pozaodsetkowych kosztów stanowi podstawę do sankcji kredytu darmowego oraz czy abuzywność klauzul uruchamia tę sankcję. Do czasu tych wyroków orzecznictwo krajowe pozostaje w zawieszeniu.

## 6. Termin na skorzystanie z sankcji — pułapka proceduralna

Nawet przy zasadnym zarzucie błędnego RRSO, konsument musi złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji w terminie roku od wykonania umowy ([art. 45 ust. 5 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-45)). W sprawie [III C 328/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-c-328-24/sankcja-kredytu-darmowego-skok-bledy-informacyjne-1269446) sąd potwierdził zachowanie terminu, zasądzając zwrot kosztów. Natomiast w sprawie „oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po upływie rocznego terminu od wykonania umowy" ([II C 141/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-c-141-23/oddalenie-powodztwa-o-kredyt-darmowy-po-terminie-15852)) sąd oddalił powództwo wyłącznie z powodu przedawnienia, nie wchodząc w merytoryczną ocenę naruszeń.

**Źródła:** C-472/23 (TSUE, 13.02.2025), C-714/22 (TSUE, 21.03.2024), C-744/24 (TSUE, 23.04.2026), III CZP 3/25 (SN, 23.09.2025), III CZP 15/25 (SN, 30.07.2025), V Ca 3376/23 (SO Warszawa, 15.03.2024), II Ca 1757/24 (SO Kielce, 18.02.2025), II Ca 534/25 (SO Kielce, 30.06.2025), II Ca 705/25 (SO Kielce, 19.08.2025), III C 328/24 (SR Szczecin, 13.08.2024), II C 141/23 (SO Warszawa, 24.05.2024); art. 5 pkt 6, 7, 12, art. 30 ust. 1 pkt 7, art. 45 ust. 1 i 5 u.k.k.

## Źródła (orzeczenia)

- [C-714/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-714-22/koszty-uslug-dodatkowych-w-kredycie-konsumenckim-rrso-nieuczciwe-warunki-3121378) — Trybunał Sprawiedliwości — wyrok z 2024-03-21
- [V Ca 3376/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-ca-3376-23/sankcja-kredytu-darmowego-naruszenie-obowiazkow-informacyjnych-banku-25401) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2024-03-15
  > „Prowadziło to jednocześnie do wadliwego określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) kredytu, a zarazem do naruszenia przywołanego powyżej przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k."
- [C-744/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-744-24/odsetki-od-kosztow-kredytu-konsumenckiego-tsue-3234886) — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej — wyrok z 2026-04-23
  > „posób, iż stoją one na przeszkodzie włączaniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych"
- [III C 328/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-c-328-24/sankcja-kredytu-darmowego-skok-bledy-informacyjne-1269446) — Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie — wyrok z 2024-08-13
  > „pozwana pobierała odsetki również od skredytowanych kosztów kredytu, w tym przypadku dodatkowo od pozaodsetkowych kosztów kredytu (m.in. prowizji), co nie było do"
- [II Ca 1757/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-1757-24/nieprawidlowe-ujecie-kosztow-ubezpieczenia-kredytu-rrso-3070125) — Sąd Okręgowy w Kielcach — wyrok z 2025-02-18
  > „ten indywidualny koszt ubezpieczenia stanowił pozaodsetkowy koszt kredytu w rozumieniu art. 5 pkt. 6 lit. b u.k.k. i zgodnie z już przytoczoną definicją całkowitej kwoty kredytu nie powinien był nią być objęty"
- [II Ca 534/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-534-25/oddalenie-apelacji-banku-koszty-ubezpieczenia-kredytu-3089830) — Sąd Okręgowy w Kielcach — wyrok z 2025-06-30
- [C-472/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-472-23/rrso-zmiana-oplat-kredyt-konsumencki-ochrona-konsumenta-3120830) — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej — wyrok z 2025-02-13
  > „samo zawyżenie RRSO, obliczone zgodnie z warunkami umowy, nawet jeśli później uznane za nieuczciwe, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego"
- [II Ca 705/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ca-705-25/sankcja-kredytu-darmowego-naruszenie-obowiazku-informacyjnego-3081379) — Sąd Okręgowy w Kielcach — wyrok z 2025-08-19
  > „Dla skutecznego skorzystania z sankcji kredytu darmowego – w rozumieniu już wyjaśnionym wystarczającym jest stwierdzenie tylko jednego przypadku, w którym postanowienie umowy nie spełnia kryterium obowiązku informacyjnego"
- [III CZP 3/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-3-25/zawieszenie-postepowania-sankcja-kredytu-darmowego-tsue-3064423) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-09-23
- [III CZP 15/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-15-25/zawieszenie-postepowania-sankcja-kredytu-darmowego-tsue-3047071) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-07-30
- [II C 141/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-c-141-23/oddalenie-powodztwa-o-kredyt-darmowy-po-terminie-15852) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2024-05-24
  > „oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a kredyt udzielony na podstawie umowy z 17 stycznia 2020 r. p"

## Przepisy

- [art. 45 ust. 1 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-45) — Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
- [art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-30) — Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
- art. 5 pkt 7 u.k.k. — Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
- art. 5 pkt 6 u.k.k. — Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
- [art. 45 ust. 5 u.k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-kredycie-konsumenckim/art-45) — Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt