C-472/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zawyżone RRSO w umowie kredytowej, wynikające z późniejszego uznania niektórych warunków za nieuczciwe, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego, ale nieprzejrzyste warunki zmian opłat mogą być naruszeniem, a sankcja w postaci pozbawienia odsetek i opłat jest dopuszczalna, jeśli podważa ocenę zobowiązania przez konsumenta.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o kredycie konsumenckim w kontekście polskiego prawa. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy pytał, czy zawyżone RRSO, wynikające z uznania części umowy za nieuczciwą, narusza obowiązek informacyjny. Trybunał stwierdził, że samo zawyżenie RRSO nie jest naruszeniem, o ile zostało obliczone zgodnie z umową. Jednakże, niejasne warunki dotyczące zmian opłat mogą stanowić naruszenie, jeśli konsument nie jest w stanie ocenić ich wpływu na swoje zobowiązanie. Ponadto, Trybunał uznał, że polska sankcja w postaci pozbawienia kredytodawcy odsetek i opłat jest zgodna z prawem UE, nawet jeśli jest jednolita dla różnych naruszeń, pod warunkiem, że naruszenie podważa możliwość oceny zobowiązania przez konsumenta.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy dotyczył wykładni dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła sporu między Lexitor sp. z o.o. a A. B. S.A. w przedmiocie żądania zwrotu odsetek i kosztów zapłaconych przez konsumenta. Sąd odsyłający pytał, czy zawyżone RRSO, wynikające z uznania niektórych warunków umowy za nieuczciwe, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego kredytodawcy (art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy). Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że samo zawyżenie RRSO, obliczone zgodnie z warunkami umowy, nawet jeśli później uznane za nieuczciwe, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego. Następnie sąd krajowy pytał o wykładnię art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy w kontekście niejasnych warunków zmian opłat. Trybunał stwierdził, że jeśli konsument, mimo posiadania odpowiedniej wiedzy i rozwagi, nie jest w stanie zweryfikować wystąpienia okoliczności uzasadniających zmianę opłat ani ich wpływu na koszty, stanowi to naruszenie obowiązku informacyjnego, o ile takie wskazanie podważa możliwość oceny zakresu zobowiązania przez konsumenta. Wreszcie, sąd odsyłający pytał o zgodność polskiej sankcji (pozbawienie kredytodawcy prawa do odsetek i opłat) z art. 23 dyrektywy. Trybunał uznał, że zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidującemu jednolitą sankcję za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych, nawet jeśli waga naruszeń jest różna, pod warunkiem, że naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo zawyżenie RRSO, obliczone zgodnie z warunkami umowy, nawet jeśli później uznane za nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego.
Uzasadnienie
Obowiązek wskazania RRSO jest spełniony, jeśli RRSO odpowiada obliczonemu zgodnie ze wzorem dyrektywy na podstawie całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta, obejmującego koszty wynikające z warunków umowy, nawet tych uznanych za nieuczciwe. Zawyżenie RRSO może być naruszeniem, jeśli pozbawia konsumenta możliwości oceny zobowiązania, ale nie samo w sobie, jeśli zostało obliczone zgodnie z umową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lexitor sp. z o.o. | spolka | skarżący |
| A. B. S.A. | spolka | pozwany |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Określa obowiązki informacyjne kredytodawcy w umowie o kredyt konsumencki, w tym dotyczące RRSO (lit. g) i innych opłat (lit. k).
Dyrektywa 2008/48/WE art. 23
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji za naruszenie przepisów krajowych przyjętych zgodnie z dyrektywą.
u.k.k. art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Transponuje do prawa polskiego obowiązki informacyjne z art. 10 dyrektywy 2008/48/WE, w tym dotyczące RRSO (pkt 7) i innych kosztów (pkt 10).
u.k.k. art. 45
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa sankcję za naruszenie obowiązków informacyjnych, polegającą na zwrocie kredytu bez odsetek i innych kosztów.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Stanowi, że nieuczciwe warunki umowne nie są wiążące dla konsumenta.
k.c. art. 385¹ § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definiuje niedozwolone postanowienia umowne w umowach z konsumentami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawyżone RRSO, wynikające z uznania części umowy za nieuczciwą, nie jest samo w sobie naruszeniem obowiązku informacyjnego. Nieprzejrzyste warunki zmian opłat mogą stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego, jeśli konsument nie jest w stanie ocenić ich wpływu na swoje zobowiązanie. Jednolita sankcja pozbawienia odsetek i opłat jest dopuszczalna, jeśli naruszenie podważa możliwość oceny zobowiązania przez konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
RRSO ma zasadnicze znaczenie jako całkowity koszt kredytu, przedstawiony w postaci stopy obliczanej za pomocą jednolitej formuły matematycznej. Właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument powinien móc przewidzieć konsekwencje ekonomiczne zmian opłat.
Skład orzekający
D. Gratsias
prezes izby
I. Jarukaitis
prezes czwartej izby
Z. Csehi
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków informacyjnych kredytodawców w UE, zasada proporcjonalności sankcji, ocena nieuczciwych warunków umownych w kontekście kredytów konsumenckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego zastosowanie do konkretnych przypadków zależy od oceny sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt konsumencki) i kluczowych dla konsumentów kwestii: przejrzystości kosztów i ochrony przed nieuczciwymi praktykami banków. Wyjaśnia, kiedy banki mogą zmieniać opłaty i jakie są konsekwencje błędów informacyjnych.
“Czy bank może dowolnie zmieniać opłaty za kredyt? TSUE wyjaśnia, kiedy konsument jest chroniony.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI