Art. 109 Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Art. 109

Art. 109 1. Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży: 1) niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego; 2) prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę; 3) nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości; 4a) nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji; 4b) nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji, o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji. 5) (uchylony) 2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planów miejscowych do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 3. Prawo pierwokupu nie przysługuje, jeżeli: 1) sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje na rzecz osób bliskich dla sprzedawcy; 2) sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje między osobami prawnymi tego samego kościoła lub związku wyznaniowego; 3) prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione jako odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości; 4) prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w wyniku zamiany własności nieruchomości; 5) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie zostało ujawnione w księdze wieczystej; 6) sprzedaż nieruchomości następuje na cele budowy dróg krajowych; 7) prawo pierwokupu przysługuje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu partnerowi prywatnemu w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym; 8) sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego albo Inwestycji w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, albo na szczególnych zasadach, określonych w art. 29b ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym; 9) sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz stacji radarów meteorologicznych; 10) prawo pierwokupu przysługuje Krajowemu Zasobowi Nieruchomości w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości. 4. Prawo pierwokupu wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Powiązane przepisy

Art. 109 odwołuje się do:

Powołują się na art. 109:

Orzeczenia powołujące art. 109 (1610 orzeczeń)

V KK 21/26· Sąd Najwyższy· 2026-03-25

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji w sprawie o przestępstwo skarbowe, uznając rażące naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących dobrowolnego poddania się odpowiedzialności.

II GSK 1490/22· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-02-27

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ NFZ nie jest właściwy do badania przedawnienia składek zdrowotnych, gdyż sprawa ta należy do ZUS.

I SA/Po 709/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-02-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że wniesienie lokali użytkowych do spółki stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a przychód z tego tytułu jest zwolniony z PIT.

I SA/Bk 507/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku· 2026-02-04

Sąd umorzył postępowanie sądowe na skutek cofnięcia skargi przez stronę skarżącą, zwracając jej wpis sądowy.

VII U 526/25· Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie· 2025-12-29

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury, uznając, że zastosowanie art. 109 ustawy emerytalnej nie jest możliwe w przypadku emerytury obliczonej według zasad zdefiniowanej składki.

IV P 428/24· Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu· 2025-12-22

Sąd uchylił karę porządkową nałożoną na pracowniczkę z uwagi na naruszenie przepisów Kodeksu pracy dotyczących jej wymierzenia, w tym przekroczenie terminów i brak wysłuchania pracownika.

IV SA/Po 982/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2025-12-22

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za nieuzasadnioną w zakresie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

II SA/Po 359/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2025-12-04

WSA w Poznaniu uchylił decyzję nakazującą przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej z powodu naruszenia praw procesowych współwłaściciela.

XXIII ZS 108/25· Sąd Okręgowy w Warszawie· 2025-12-03

Sąd Okręgowy oddalił skargę wykonawcy na wyrok KIO, potwierdzając zasadność odrzucenia jego oferty z powodu niespełnienia warunku ubezpieczenia OC na dzień składania oferty.

III KZ 35/25· Sąd Najwyższy· 2025-11-26

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie przyjęcia kasacji w sprawie o wykroczenie, wskazując na niedopuszczalność jej wniesienia przez obrońcę.

Potrzebujesz pogłębionej analizy orzecznictwa do art. 109 ?

Wypróbuj Lexedit Research