Art. 53 Prawo o ruchu drogowym

Art. 53 [Zasady ruchu pojazdów uprzywilejowanych]

1. Pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy lub ciągnik rolniczy:

1) jednostek ochrony przeciwpożarowej;

2) zespołu ratownictwa medycznego;

3) Policji;

4) jednostki ratownictwa chemicznego;

5) Straży Granicznej;

5a) Biura Nadzoru Wewnętrznego;

6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

7) Agencji Wywiadu;

7a) Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

7b) Służby Kontrwywiadu Wojskowego;

7c) Służby Wywiadu Wojskowego;

8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

9) Służby Więziennej;

10) Służby Ochrony Państwa;

10a) (uchylony)

10b) (uchylony)

10c) straży gminnych (miejskich);

10d) podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego;

10e) Służby Parku Narodowego;

10f) podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa wodnego;

10g) Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywany przez Służbę Celno-Skarbową;

11) Inspekcji Transportu Drogowego;

12) jednostki niewymienionej w pkt 1–11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia na używanie pojazdu jako uprzywilejowanego wydanego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

1a. (uchylony)

1b. Wniosek podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, zawiera:

1) firmę (nazwę) albo imię i nazwisko wnioskodawcy;

2) siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania wnioskodawcy;

3) numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego lub oświadczenie o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;

4) numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą - w przypadku podmiotów leczniczych;

5) dane pojazdu, który ma być używany jako uprzywilejowany: a) rodzaj, markę, typ i model,

b) numer rejestracyjny, numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy;

6) uzasadnienie wniosku, w szczególności: a) opis sytuacji związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, w których jest używany pojazd, który ma być używany jako uprzywilejowany,

b) wskazanie okoliczności potwierdzających konieczność zwiększenia liczby pojazdów używanych jako uprzywilejowane - w przypadku podmiotów posiadających już zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12;

7) firmę (nazwę) oraz adres podmiotu, na rzecz którego są świadczone usługi związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, oraz zakres świadczonych na jego rzecz usług;

8) podpis wnioskodawcy albo osoby upoważnionej do składania oświadczeń woli w imieniu wnioskodawcy.

1c. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1b, dołącza się:

1) dokumenty dotyczące wnioskodawcy: a) decyzję właściwego wojewody o wpisie wnioskodawcy do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne - w przypadku podmiotów wpisanych do tego rejestru,

b) potwierdzające konieczność zwiększenia liczby pojazdów używanych jako uprzywilejowane - w przypadku podmiotów posiadających już zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12;

2) dokumenty dotyczące pojazdu, który ma być używany jako uprzywilejowany: a) potwierdzające prawo do użytkowania pojazdu - w przypadku gdy wnioskodawca nie jest właścicielem pojazdu,

b) kopię dowodu rejestracyjnego,

c) potwierdzające spełnienie przez pojazd co najmniej wymagań technicznych i jakościowych określonych w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane, a odnoszących się do specjalistycznych środków transportu, w tym określających typ ambulansu drogowego - w przypadku pojazdu, który jest używany do przewozu ratowanych osób;

3) dokumenty potwierdzające, że pojazd był używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku, w szczególności: a) zlecenia transportu sanitarnego - w przypadku podmiotów świadczących usługi transportu sanitarnego,

b) dokumenty zawierające datę oraz zakres zrealizowanej czynności lub zadania - w przypadku podmiotów innych niż świadczące usługi transportu sanitarnego,

c) potwierdzenia realizacji zleceń, czynności lub zadań, o których mowa w lit. a lub b, przez podmioty, na rzecz których są świadczone usługi związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

1d. Minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, w drodze decyzji, w terminie 60 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1b.

1e. Jeżeli minister właściwy do spraw wewnętrznych nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie w terminie, o którym mowa w ust. 1d, uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania zezwolenia, zostało wydane zezwolenie na używanie pojazdu jako uprzywilejowanego dla pojazdu określonego we wniosku, o którym mowa w ust. 1b. W zakresie nieuregulowanym przepisy działu II rozdziału 8a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) stosuje się.

1f. W przypadku ustania okoliczności uzasadniających używanie pojazdu jako uprzywilejowanego wnioskodawca zaprzestaje używania pojazdu jako uprzywilejowanego i niezwłocznie informuje o tym ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

1g. W przypadku ustania okoliczności uzasadniających używanie pojazdu jako uprzywilejowanego minister właściwy do spraw wewnętrznych niezwłocznie stwierdza wygaśnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 12.

2. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym może, pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności, nie stosować się do przepisów o ruchu pojazdów, zatrzymaniu i postoju oraz do znaków i sygnałów drogowych tylko w razie, gdy:

1) uczestniczy: a) w akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo

b) w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych,

c) w wykonywaniu zadań związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którym na mocy odrębnych przepisów przysługuje ochrona;

2) pojazd wysyła jednocześnie sygnały świetlny i dźwiękowy; po zatrzymaniu pojazdu nie wymaga się używania sygnału dźwiękowego;

3) w pojeździe włączone są światła drogowe lub mijania.

3. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym jest obowiązany stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub upoważnione do jego kontroli.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, uwzględniając w szczególności konieczność zapewnienia porządku, sprawności i bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, okoliczności, w jakich używane są pojazdy uprzywilejowane w kolumnach.