XXIII ZS 63/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) S.A. złożyła odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) od decyzji Gminy S. o wykluczeniu jej z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i odrzuceniu oferty, a następnie o unieważnieniu całego postępowania. Zamawiający uzasadniał wykluczenie spółki tym, że w złożonym formularzu JEDZ nie ujawniła ona informacji o naliczonych jej karach umownych w poprzednich postępowaniach, co miało wprowadzać w błąd. KIO oddaliła odwołanie spółki, uznając, że kary umowne stanowiły sankcje porównywalne do odszkodowania i powinny zostać ujawnione. Spółka zaskarżyła wyrok KIO do Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy, analizując przepisy PZP dotyczące wykluczenia wykonawcy, uznał, że naliczone kary umowne, w większości potwierdzone jako nieznaczne i nieposiadające charakteru odszkodowawczego, nie stanowiły podstawy do wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP. Ponadto, Sąd uznał, że nieujawnienie tych kar nie mogło wprowadzić w błąd zamawiającego, który sam był stroną jednej z umów, a pozostałe umowy zostały potwierdzone jako należycie wykonane. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok KIO, uwzględnił odwołanie spółki, nakazał unieważnienie czynności zamawiającego (wykluczenia oferty i unieważnienia postępowania) oraz powtórzenie badania ofert. Zasądził również koszty postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku naliczenia kar umownych, a także obowiązków informacyjnych wykonawcy w JEDZ.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kary umowne były nieznaczne i nie miały charakteru odszkodowawczego. Ocena proporcjonalności i charakteru kar umownych może być różna w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naliczenie kar umownych w poprzednich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, które nie miały charakteru odszkodowawczego i były nieznaczne, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z obecnego postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naliczenie kar umownych, które nie mają charakteru odszkodowawczego i są nieznaczne, nie stanowi podstawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kary umowne o charakterze dyscyplinującym, a nie odszkodowawczym, oraz o niewielkiej wartości, nie spełniają przesłanek kwalifikowanego niewykonywania lub nienależytego wykonywania zobowiązania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp. Dodatkowo, potwierdzenie należytego wykonania umów przez innych zamawiających i brak istotnego wpływu na decyzje zamawiającego w obecnym postępowaniu wykluczały podstawę do wykluczenia.
Czy wykonawca ma obowiązek ujawnienia w JEDZ każdej naliczonej kary umownej, nawet jeśli nie stanowi ona podstawy do wykluczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie ma obowiązku ujawniania każdej kary umownej, a jedynie te, które mogą stanowić podstawę do wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że celem przepisu i oświadczenia w JEDZ jest ujawnienie okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wykluczenia wykonawcy, a nie każdej kary umownej. Stosowanie zasady proporcjonalności wyklucza konieczność ujawniania drobnych kar umownych.
Czy nieujawnienie przez wykonawcę informacji o naliczonych karach umownych, które nie stanowiły podstawy do wykluczenia, może być uznane za wprowadzenie zamawiającego w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kary te nie stanowiły podstawy do wykluczenia i nie miały istotnego wpływu na decyzje zamawiającego, a zamawiający posiadał wiedzę o tych okolicznościach (np. był stroną umowy), nie można mówić o wprowadzaniu w błąd.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że nieujawnienie kar, które nie spełniają przesłanek wykluczenia, nie wprowadza zamawiającego w błąd, zwłaszcza gdy zamawiający sam był stroną umowy lub posiadał inną wiedzę o sytuacji. Ponadto, kluczowe jest, aby nieprawdziwe informacje miały istotny wpływ na decyzje zamawiającego.
Czy kara umowna jest porównywalną sankcją do odszkodowania w rozumieniu pytania w JEDZ dotyczącego art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp?
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna może być uznana za porównywalną sankcję, jednak jej ujawnienie jest wymagane tylko wtedy, gdy spełnia przesłanki wykluczenia.
Uzasadnienie
KIO uznała, że kara umowna jest porównywalną sankcją, jednak Sąd Okręgowy doprecyzował, że kluczowe jest, czy kara ta ma charakter odszkodowawczy i czy prowadzi do wykluczenia wykonawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina S. | organ_państwowy | zamawiający |
| (...) spółki akcyjnej | spółka | odwołujący |
| A. M. | osoba_fizyczna | wykonawca przystępujący w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego |
| M. J. | osoba_fizyczna | wykonawca przystępujący w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego |
Przepisy (6)
Główne
Pzp art. 109 § 1 pkt 7
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Naliczenie kar umownych, które nie mają charakteru odszkodowawczego i są nieznaczne, nie stanowi podstawy do wykluczenia wykonawcy.
Pzp art. 109 § 1 pkt 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nieujawnienie kar umownych, które nie stanowią podstawy do wykluczenia i nie miały istotnego wpływu na decyzje zamawiającego, nie jest wprowadzaniem w błąd.
Pzp art. 226 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Odrzucenie oferty wykonawcy wykluczonego z postępowania.
Pzp art. 255 § pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Unieważnienie postępowania, gdy cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę przeznaczoną na sfinansowanie zamówienia.
Pomocnicze
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna jako surogat odszkodowania.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § ust. 4 lit. g
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Podstawa wykluczenia wykonawcy za znaczące lub uporczywe niedociągnięcia w spełnieniu wymogu w ramach wcześniejszej umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naliczone kary umowne nie miały charakteru odszkodowawczego i były nieznaczne, co nie stanowi podstawy do wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp. • Nieujawnienie kar umownych, które nie stanowią podstawy do wykluczenia, nie jest wprowadzaniem w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp. • Zamawiający posiadał wiedzę o naliczonych karach, co wyklucza możliwość wprowadzenia go w błąd. • Zasada proporcjonalności wyklucza konieczność ujawniania każdej, nawet drobnej, kary umownej.
Odrzucone argumenty
Kary umowne są porównywalnymi sankcjami do odszkodowania i powinny zostać ujawnione w JEDZ. • Niewłaściwe wypełnienie JEDZ stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy i odrzucenia oferty.
Godne uwagi sformułowania
nie każde też uchybienie w realizacji umowy stanowi przesłankę wykluczenia, ale takie, które ma charakter kwalifikowany. • kara umowna to klauzula akcesoryjna. • nie można tracić z pola widzenia, że kara umowna to klauzula akcesoryjna. • nie każda kara umowna automatycznie będzie mieścić się w katalogu sankcji wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, lecz jedynie kara mająca charakter odszkodowawczy.
Skład orzekający
Anna Krawczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Komór
członek
Alicja Dziekańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku naliczenia kar umownych, a także obowiązków informacyjnych wykonawcy w JEDZ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kary umowne były nieznaczne i nie miały charakteru odszkodowawczego. Ocena proporcjonalności i charakteru kar umownych może być różna w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar umownych w zamówieniach publicznych i ich wpływu na możliwość ubiegania się o kolejne kontrakty. Wyjaśnia, kiedy kary te mogą prowadzić do wykluczenia, co jest kluczowe dla wykonawców.
“Kary umowne w zamówieniach publicznych: kiedy mogą Cię wykluczyć z gry?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.