Orzeczenie · 2024-11-07

XXIII ZS 116/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-07
SAOSAdministracyjnezamówienia publiczneWysokaokręgowy
zamówienia publicznePZPzmowa przetargowagrupa kapitałowawykluczenie wykonawcyKIOSąd Okręgowykontrola orzeczenia

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę (...) Zakładów (...) spółki akcyjnej w B. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 17 czerwca 2024 r. w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołujący zarzucił zamawiającemu, Skarbowi Państwa - Jednostce Wojskowej nr (...) Bazy Lotnictwa Taktycznego w Ł., bezzasadne odrzucenie jego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Głównym powodem odrzucenia było domniemanie zawarcia porozumienia zakłócającego konkurencję (zmowy przetargowej) z innym wykonawcą należącym do tej samej grupy kapitałowej, na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). KIO oddaliła odwołanie odwołującego, podzielając stanowisko zamawiającego. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, uznał kluczowe zarzuty skargi za zasadne. Sąd zakwestionował interpretację art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp przyjętą przez zamawiającego i KIO, zgodnie z którą samo przynależność do tej samej grupy kapitałowej stanowiła wystarczającą przesłankę do wykluczenia, chyba że wykonawca udowodniłby niezależność swoich działań. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że przepis ten wymaga istnienia dodatkowych, wiarygodnych przesłanek wskazujących na zawarcie zmowy, a nie opiera się na domniemaniu prawnym wynikającym jedynie z przynależności do grupy kapitałowej. Sąd uznał, że wezwanie zamawiającego do wyjaśnień było przedwczesne, a odwołujący nie podlegał wykluczeniu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok KIO, stwierdzając naruszenie przepisów Pzp przez zamawiającego i obciążając go kosztami postępowania odwoławczego oraz skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp w kontekście grup kapitałowych i domniemania zmowy przetargowej. Wymogi dowodowe przy wykazywaniu niezależności działań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przynależności do grupy kapitałowej i interpretacji przepisów Pzp. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu grupy kapitałowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy samo przynależność do tej samej grupy kapitałowej przez wykonawców składających wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stanowi wystarczającą przesłankę do wykluczenia z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo przynależność do tej samej grupy kapitałowej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wykluczenia. Konieczne są dodatkowe, wiarygodne przesłanki wskazujące na zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zinterpretował art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp w sposób zgodny z orzecznictwem TSUE, wskazując, że przepis ten nie wprowadza domniemania prawnego o zmowie przetargowej jedynie na podstawie przynależności do grupy kapitałowej. Wymaga on istnienia dodatkowych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zawarciu porozumienia zakłócającego konkurencję. Wezwanie do wyjaśnień przez zamawiającego było przedwczesne.

Czy wezwanie zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie samodzielności przygotowania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, skierowane do wykonawców należących do tej samej grupy kapitałowej, było zasadne w sytuacji braku innych wiarygodnych przesłanek wskazujących na zmowę przetargową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie było przedwczesne, ponieważ nie istniały dodatkowe przesłanki uzasadniające podejrzenie zmowy przetargowej poza samą przynależnością do grupy kapitałowej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uruchomienie procedury wyjaśniającej wymaga pojawienia się dodatkowych okoliczności mogących wskazywać na zawarcie zmowy przetargowej. W niniejszej sprawie, wykonawca złożył oświadczenie o braku porozumienia, a wnioski były składane na formularzach bez znajomości szczegółów SWZ, co nie dawało podstaw do przedwczesnego wezwania.

Czy odrzucenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp, w związku z wykluczeniem wykonawcy na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, było zasadne, jeśli wykluczenie było nieprawidłowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odrzucenie wniosku było niezasadne, jeśli podstawa wykluczenia (art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp) została zastosowana nieprawidłowo.

Uzasadnienie

Skoro Sąd Okręgowy uznał, że wykonawca nie podlegał wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, to konsekwentnie odrzucenie jego wniosku na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp było również nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku KIO
Strona wygrywająca
(...) Zakłady (...) spółka akcyjna w B.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Jednostka Wojskowa nr (...) Bazy Lotnictwa Taktycznego w Ł.organ_państwowyzamawiający
(...) Zakłady (...) spółka akcyjna w B.spółkaodwołujący

Przepisy (10)

Główne

pzp art. 108 § 1 pkt 5

Prawo zamówień publicznych

Przynależność do tej samej grupy kapitałowej nie stanowi automatycznie podstawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Konieczne jest stwierdzenie istnienia wiarygodnych przesłanek wskazujących na zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.

pzp art. 146 § 1 pkt 2 lit. a

Prawo zamówień publicznych

Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podlega odrzuceniu, jeżeli został złożony przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania.

Pomocnicze

pzp art. 128 § 4

Prawo zamówień publicznych

Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia lub złożonych podmiotowych środków dowodowych.

pzp art. 128 § 5

Prawo zamówień publicznych

W przypadku wątpliwości co do treści oświadczenia lub środków dowodowych, zamawiający może zwrócić się bezpośrednio do podmiotu posiadającego istotne informacje.

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

k.c. art. 234

Kodeks cywilny

k.s.h. art. 4 § 1 pkt 4

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 4 § 1 pkt 5

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających przesłanek do wykluczenia wykonawcy z powodu domniemanej zmowy przetargowej. • Wezwanie zamawiającego do wyjaśnień było przedwczesne. • Niewłaściwa interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp przez KIO i zamawiającego. • Odrzucenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu było niezasadne.

Odrzucone argumenty

Argumenty KIO dotyczące domniemania zmowy przetargowej na podstawie przynależności do grupy kapitałowej. • Argumenty zamawiającego o konieczności wykazania niezależności działań przez wykonawców z tej samej grupy kapitałowej.

Godne uwagi sformułowania

nie można całkowicie wykluczyć, że przedsiębiorstwa zależne będą dysponowały pewną samodzielnością w prowadzeniu swej polityki handlowej i działalności gospodarczej, zwłaszcza w zakresie udziału w przetargach. • samo stwierdzenie, że zainteresowane przedsiębiorstwa należą do jednej grupy kapitałowej, nie wystarczy do tego, by instytucja zamawiająca mogła wykluczyć automatycznie te przedsiębiorstwa z procedury udzielenia zamówienia publicznego bez dokonania weryfikacji, czy taki stosunek miał wpływ na zachowanie każdego z tych przedsiębiorstw w ramach danego postępowania. • nie wystarczy jedynie okoliczność, że wykonawcy należą do tej samej grupy kapitałowej, aby uznać, że podlegają wykluczeniu. Trzeba jeszcze, aby występowały dodatkowe okoliczności, które by na to zamawiającemu wskazywały.

Skład orzekający

Monika Skalska

przewodniczący

Alicja Dziekańska

sędzia

Magdalena Nałęcz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp w kontekście grup kapitałowych i domniemania zmowy przetargowej. Wymogi dowodowe przy wykazywaniu niezależności działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przynależności do grupy kapitałowej i interpretacji przepisów Pzp. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu grupy kapitałowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa zamówień publicznych – potencjalnej zmowy przetargowej między firmami z tej samej grupy kapitałowej. Wyrok Sądu Okręgowego stanowi istotne doprecyzowanie interpretacji przepisów, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców.

Czy przynależność do grupy kapitałowej automatycznie oznacza zmowę przetargową? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

obronność i bezpieczeństwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst