XXIII GA 2102/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa o zwrot wadium, które zostało zatrzymane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że zamawiający nie miał podstaw do zatrzymania wadium, a jego zatrzymanie stanowiło bezpodstawne wzbogacenie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok. Kluczowym argumentem sądu odwoławczego było stwierdzenie, że wykonawca nie skorzystał z przysługujących mu środków ochrony prawnej (odwołania do KIO, skargi do sądu zamówień publicznych) w ustawowych terminach, aby zakwestionować decyzję o wykluczeniu z postępowania i odrzuceniu oferty. Sąd Okręgowy uznał, że wniesienie pozwu do sądu powszechnego o zwrot wadium stanowiło obejście przepisów Prawa zamówień publicznych. Ponadto, sąd odwoławczy stwierdził, że konsorcjum nie wykazało spełnienia warunków udziału w postępowaniu, w szczególności w zakresie wymaganego doświadczenia osób wskazanych do realizacji zamówienia, co uzasadniało odrzucenie oferty i zatrzymanie wadium zgodnie z art. 98 ust. 6 ustawy PZP. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił powództwo i zasądził koszty postępowania od powoda na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWłaściwość sądu powszechnego w sprawach dotyczących zamówień publicznych, procedury odwoławcze, zasady zatrzymania wadium, wymogi dotyczące doświadczenia wykonawców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku skorzystania z procedury odwoławczej w zamówieniach publicznych i interpretacji przepisów PZP obowiązujących w dacie zdarzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd powszechny jest właściwy do rozpoznania roszczenia o zwrot wadium wniesionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, gdy wykonawca nie skorzystał z procedury odwoławczej przewidzianej w Prawie zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd powszechny nie jest właściwy do rozpoznania roszczenia o zwrot wadium w sytuacji, gdy wykonawca nie skorzystał z przysługujących mu środków ochrony prawnej w terminie określonym w Prawie zamówień publicznych, gdyż stanowi to obejście przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego ma odrębny system środków ochrony prawnej (KIO, sądy zamówień publicznych), a skorzystanie z sądu powszechnego w celu dochodzenia zwrotu wadium, po upływie terminów na wniesienie odwołania, stanowi obejście przepisów prawa.
Czy brak wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym wymaganego doświadczenia osób, uzasadnia zatrzymanie wadium przez zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wykonawca nie przedstawi wymaganych podmiotowych środków dowodowych potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, zamawiający ma podstawy do zatrzymania wadium.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że konsorcjum nie wykazało spełnienia warunków udziału w postępowaniu, a wskazane osoby nie posiadały wymaganego doświadczenia. Nieprzedstawienie wymaganych dokumentów lub przedstawienie dokumentów niespełniających wymogów uzasadnia zatrzymanie wadium na podstawie art. 98 ust. 6 ustawy PZP.
Czy zatrzymanie wadium przez zamawiającego, w sytuacji gdy oferta wykonawcy nie została wybrana jako najkorzystniejsza z powodu niespełnienia warunków udziału w postępowaniu, stanowi bezpodstawne wzbogacenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli istnieją podstawy do wykluczenia wykonawcy i odrzucenia oferty, a wykonawca nie skorzystał z procedury odwoławczej, zatrzymanie wadium nie stanowi bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zamawiający miał podstawy do wykluczenia konsorcjum i odrzucenia oferty, a wykonawca nie zakwestionował tych decyzji w przewidzianej prawem procedurze. W związku z tym zatrzymanie wadium było uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. G. - zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku „ (...) ” | inne | powód |
| (...) spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.PZP art. 98 § ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
Zamawiający zatrzymuje wadium, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie nie złożył podmiotowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty jako najkorzystniejszej.
u.PZP art. 226 § ust. 1 pkt 2 lit. b i c
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
Odrzucenie oferty wykonawcy, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu lub nie złożył wymaganych oświadczeń lub środków dowodowych.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzenie kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, który Sąd Rejonowy uznał za podstawę roszczenia, ale Sąd Okręgowy go nie zastosował.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego.
u.o.z.s. art. 18
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw
Zakres zarządu sukcesyjnego obejmujący czynności sądowe i pozasądowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonawca nie skorzystał z przysługujących mu środków ochrony prawnej w terminie określonym w Prawie zamówień publicznych. • Wykonawca nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu, co uzasadniało odrzucenie oferty i zatrzymanie wadium. • Sąd powszechny nie jest właściwy do badania zasadności wykluczenia z postępowania o zamówienie publiczne i zatrzymania wadium, gdy wykonawca nie skorzystał z procedury odwoławczej.
Odrzucone argumenty
Zatrzymanie wadium przez zamawiającego stanowiło bezpodstawne wzbogacenie. • Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował przepisy Prawa zamówień publicznych dotyczące zatrzymania wadium, skupiając się na celu zapobiegania zmowom przetargowym zamiast na literalnym brzmieniu przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy podkreśla, iż sąd powszechny, który nie jest sądem zamówień publicznych, rozpoznającym skargi na skutek zakwestionowania orzeczenia wydanego przez Krajową Izbę Odwoławczą, nie może wkraczać w kompetencje Izby i nie może badać czy istniały podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania, odrzucenia jego oferty, bo w ten sposób wkracza w obszar orzeczniczy, który do niego nie należy. • W sytuacji zatem gdy tak jak w niniejszej sprawie wykonawca nie kwestionuje w przewidzianej procedurze odwoławczej zgodnej z ustawą Prawo zamówień publicznych podstawy wykluczenia oraz odrzucenia oferty i składa pozew do sądu powszechnego o zwrot wadium, to w ocenie Sądu Okręgowego w ten sposób omija przepisy bezwzględnie obowiązujące wskazujące jak należy kwestionować decyzje zamawiającego. • Literalna treść art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP, a więc wskazanie na podmiotowe środki dowodowe lub przedmiotowe środki dowodowe potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP, bez wątpliwości wskazuje, że treść złożonych dokumentów nie może być jakakolwiek, lecz powinna potwierdzać spełnienie przez wykonawcę okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP.
Skład orzekający
Monika Skalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Właściwość sądu powszechnego w sprawach dotyczących zamówień publicznych, procedury odwoławcze, zasady zatrzymania wadium, wymogi dotyczące doświadczenia wykonawców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku skorzystania z procedury odwoławczej w zamówieniach publicznych i interpretacji przepisów PZP obowiązujących w dacie zdarzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i terminów w zamówieniach publicznych, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące wadium i doświadczenia wykonawców.
“Błąd w terminie kosztował miliony: dlaczego nie warto omijać procedur w zamówieniach publicznych?”
Dane finansowe
WPS: 36 666 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.