XIII GA 1284/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wydał wyrok z dnia 13 czerwca 2023 r., utrzymując w mocy nakaz zapłaty z dnia 15 listopada 2022 r. wydany w postępowaniu nakazowym w sprawie o sygn. akt XII GNc 316/22, w której powód (...) Spółka Akcyjna domagał się zapłaty od pozwanej M. G. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami. Oddalono wniosek pozwanej o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty. Pozwana wniosła apelację od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Zarzuciła naruszenie art. 320 k.p.c. poprzez niezastosowanie rozłożenia świadczenia na raty, mimo jej trudnej sytuacji materialnej, oraz naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez nieodstąpienie od obciążenia jej kosztami procesu. Wniosła o zmianę wyroku poprzez rozłożenie świadczenia na 100 rat oraz o zwolnienie z kosztów postępowania apelacyjnego. Powód wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację na posiedzeniu niejawnym, podzielił ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Uznano zarzut naruszenia art. 320 k.p.c. za nietrafny, podkreślając, że rozłożenie świadczenia na raty jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a sama trudna sytuacja materialna dłużnika nie jest wystarczająca, gdy należy uwzględnić także interes wierzyciela. Sąd wskazał, że pozwana prowadziła działalność gospodarczą, podlega prawom rynku i musi liczyć się z ryzykiem handlowym. Proponowane przez nią raty byłyby znacząco niższe od tych wynikających z umowy, a zaspokojenie powoda trwałoby ponad 8 lat. Ponadto pozwana nie podjęła prób negocjacji w przedsądowym etapie. Zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. również uznano za chybiony, wskazując, że przepis ten ma charakter wyjątkowy, a sama trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do odstąpienia od obciążania kosztami, zwłaszcza gdy pozwana nie spełniła świadczenia dobrowolnie. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą oraz zasad odpowiedzialności za wynik procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozwanej prowadzącej działalność gospodarczą i jej wniosku o rozłożenie świadczenia na raty. Ocena okoliczności jest indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja materialna pozwanej uzasadnia rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca, należy uwzględnić także interes wierzyciela oraz inne okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 320 k.p.c. wymaga szczególnie uzasadnionych wypadków, a ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela. W przypadku pozwanej, która prowadziła działalność gospodarczą, proponowane raty byłyby niekorzystne dla wierzyciela, a pozwana nie podjęła prób negocjacji.
Czy istnieją podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia pozwanej kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy, a sama trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do odstąpienia od obciążania kosztami, zwłaszcza gdy pozwana nie spełniła świadczenia dobrowolnie i wystąpienie z powództwem było uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty lub wyznaczenie terminu do jego spełnienia jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, uwzględniając także interes wierzyciela.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika procesowego w całości lub w części, albo nie obciążać strony wygranej kosztami w całości lub w części.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację w razie jej bezzasadności.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji dopuszcza dowody na podstawie przepisów ogólnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna pozwanej nie stanowi wystarczającej podstawy do rozłożenia świadczenia na raty, gdy należy uwzględnić interes wierzyciela. • Pozwana, prowadząc działalność gospodarczą, podlega ryzyku handlowemu i nie może oczekiwać ulg kosztem wierzyciela. • Proponowane przez pozwaną raty byłyby niekorzystne dla wierzyciela i znacznie wydłużyłyby okres spłaty. • Pozwana nie podjęła prób negocjacji lub restrukturyzacji zadłużenia przed lub po wypowiedzeniu umowy. • Wystąpienie z powództwem przez wierzyciela było uzasadnione, a pozwana powinna ponieść konsekwencje niespełnienia świadczenia. • Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 320 k.p.c. poprzez niezastosowanie rozłożenia świadczenia na raty z uwagi na trudną sytuację materialną pozwanej. • Naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez nieodstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami procesu.
Godne uwagi sformułowania
ochrona jaką zapewnia dłużnikowi art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym • dla zastosowania szczególnego rodzaju dobrodziejstwa dla dłużnika, jakim jest rozłożenie świadczenia na raty, nie jest wystarczająca trudna jego sytuacja materialna, uwzględnić bowiem należy także interes wierzyciela • każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą, podlega prawom rynku i musi liczyć się z ryzykiem handlowym • Instytucja rozłożenia na raty nie może być traktowana jako udogodnienie dla wszystkich dłużników, którzy na skutek trudności finansowych nie są w stanie spłacać terminowo swoich zobowiązań. • przepis art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i za jego zastosowaniem powinny przemawiać nie tylko okoliczności związane z obiektywnie złą sytuacją finansowo-majątkową strony sporu.
Skład orzekający
Witold Ławnicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą oraz zasad odpowiedzialności za wynik procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozwanej prowadzącej działalność gospodarczą i jej wniosku o rozłożenie świadczenia na raty. Ocena okoliczności jest indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących rozłożenia świadczenia na raty i kosztów procesu, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem i nie zawsze uzasadnia ulgi w spłacie zobowiązań.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze pozwala na rozłożenie długu na raty? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3617 PLN
zwrot kosztów procesu: 3617 PLN
koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1800 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.