XII C 406/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. N. wniósł o zobowiązanie pozwanej L. L. do złożenia oświadczenia woli sprzedaży nieruchomości, powołując się na przedwstępną umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego. Powód wskazał, że wpłacił część ceny sprzedaży i wyznaczył pozwanej termin zawarcia umowy przyrzeczonej, jednak pozwana nie stawiła się. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że jej pełnomocnik P. S. działał bez jej wiedzy i zgody, a umowa miała jedynie zabezpieczać pożyczkę. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając przedwstępną umowę sprzedaży za pozorną. Sąd ustalił, że pozwana potrzebowała pożyczki na prowadzenie działalności gospodarczej i spłatę zobowiązań, a nie posiadając zdolności kredytowej, zgodziła się na ofertę P. S. Zabezpieczeniem pożyczki miała być jej nieruchomość. Pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości zostało udzielone P. S. w celu zabezpieczenia pożyczki, a nie faktycznego zbycia. Sąd uznał, że strony nie miały zgodnego zamiaru przeniesienia własności, a umowa miała jedynie zabezpieczać interes powoda jako pożyczkodawcy. W związku z tym, że umowa była pozorna (art. 83 k.c.), nie wywołała skutków prawnych, a powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli zostało oddalone. Kosztami procesu obciążono powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.) w kontekście umów przedwstępnych sprzedaży nieruchomości służących jako zabezpieczenie pożyczek. Określenie granic działania pełnomocnika i ocena zgodnego zamiaru stron umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowa przedwstępna była narzędziem zabezpieczenia pożyczki, a nie faktycznego obrotu nieruchomością. Kluczowe jest udowodnienie pozorności czynności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości, zawarta przez pełnomocnika pozwanej, która miała zabezpieczać pożyczkę udzieloną pozwanej, jest ważna i czy zobowiązuje pozwaną do złożenia oświadczenia woli sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości, zawarta przez pełnomocnika pozwanej w celu zabezpieczenia pożyczki, jest pozorna i nieważna, a tym samym nie zobowiązuje pozwanej do złożenia oświadczenia woli sprzedaży.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa miała charakter pozorny, ponieważ strony nie miały zgodnego zamiaru przeniesienia własności nieruchomości, a jedynie zabezpieczenia pożyczki. Pozwana wykazała, że nie chciała sprzedawać nieruchomości, a jedynie uzyskać pożyczkę, a pełnomocnictwo zostało udzielone w tym celu. Zastosowanie art. 83 k.c. prowadzi do nieważności pozornej czynności prawnej.
Czy czynność prawna złożona dla pozoru, ukrywająca inną czynność prawną, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynność prawna złożona dla pozoru jest nieważna. Jeżeli jednak oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność tej ukrytej czynności ocenia się według jej właściwości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 83 § 1 k.c., wyjaśniając, że czynność pozorna jest nieważna, ale jeśli ukrywa inną czynność, to ocenia się ważność tej ukrytej czynności. W analizowanej sprawie uznano, że umowa przedwstępna była pozorna, a ukryta czynność (zabezpieczenie pożyczki) nie była czynnością sprzedaży, co skutkowało oddaleniem powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| L. L. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 535 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 83 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości była pozorna, zawarta jedynie w celu zabezpieczenia pożyczki, a nie faktycznego zbycia własności. • Pozwana nie miała zamiaru sprzedaży nieruchomości, a jedynie uzyskania pożyczki. • Pełnomocnictwo udzielone P. S. miało charakter zabezpieczający, a nie do faktycznego zbycia nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Powód zawarł ważną umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości i ma prawo domagać się złożenia oświadczenia woli. • Pełnomocnictwo udzielone P. S. było ważne i upoważniało do zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
„Ja, L. L. (1) , oświadczam, że sprzedaję Panu M. N. (1) zabudowaną nieruchomość gruntową...” • „...zawarta przedwstępna umowa sprzedaży nie miała doprowadzić do faktycznego zbycia nieruchomości przez pozwaną ( poprzez zawarcie umowy przyrzeczonej). Celem zawartej umowy było jedynie zabezpieczenie „inwestora” (powoda) udzielającego pozwanej pożyczki.” • „...pozorna czynność prawna dotknięta jest nieważnością bezwzględną i nie wywołuje żadnych skutków prawnych od początku (ex tunc).” • „...w razie niespłacenia przez nią pożyczki wówczas powód przechodzi do końcowej umowy sprzedaży”
Skład orzekający
Małgorzata Małecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.) w kontekście umów przedwstępnych sprzedaży nieruchomości służących jako zabezpieczenie pożyczek. Określenie granic działania pełnomocnika i ocena zgodnego zamiaru stron umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowa przedwstępna była narzędziem zabezpieczenia pożyczki, a nie faktycznego obrotu nieruchomością. Kluczowe jest udowodnienie pozorności czynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak pozorna umowa sprzedaży nieruchomości może być wykorzystana do zabezpieczenia pożyczki, a następnie stać się przedmiotem sporu sądowego. Jest to przykład złożonych transakcji finansowych i potencjalnych oszustw.
“Nieruchomość jako zabezpieczenie pożyczki? Sąd rozstrzyga, czy umowa przedwstępna była pozorna!”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 10 817 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.