X GC 788/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Sąd Okręgowy rozpoznał trzy połączone postępowania, w których powód, E. Bank Spółdzielczy w R., domagał się zasądzenia od pozwanego, P. Z., kwot wynikających z umów przelewu wierzytelności z tytułu czynszu dzierżawy. Wierzytelności te miały wynikać z umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Masarnią (...) . K. , K. K. – spółką jawną a pozwanym. Pozwany kwestionował zasadność powództwa, podnosząc zarzuty dotyczące nieważności umowy dzierżawy, z której wynikały przelewane wierzytelności. Kluczowym argumentem pozwanego było to, że w momencie zawierania umowy dzierżawy (9 grudnia 2009 r.) nieruchomość będąca jej przedmiotem była już zajęta w postępowaniu egzekucyjnym (KM 1942/08), co czyniło tę umowę nieważną na mocy przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 935 § 3 kpc w zw. z art. 936 zd. 3 kpc). Sąd podzielił stanowisko pozwanego. Ustalono, że zajęcie nieruchomości nastąpiło najpóźniej 26 listopada 2009 roku, co potwierdza wpis do księgi wieczystej. Umowa dzierżawy zawarta po skutecznym zajęciu, bez zgody wierzyciela egzekwującego lub zezwolenia sądu, jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 kc. Skoro umowa dzierżawy jest nieważna, nie mogły powstać wierzytelności z niej wynikające, a tym samym umowa przelewu tych wierzytelności jest bezskuteczna. W konsekwencji, sąd oddalił powództwa we wszystkich trzech połączonych sprawach, obciążając powoda kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności umów dzierżawy zajętych nieruchomości oraz skutków prawnych zawarcia takich umów bez wymaganych zgód.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym i późniejszego zawarcia umowy dzierżawy przez dłużnika w zarządzie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy zajętej nieruchomości, zawarta przez dłużnika w zarządzie bez zgody wierzyciela egzekwującego lub zezwolenia sądu, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest nieważna z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawarcie umowy dzierżawy zajętej nieruchomości przez dłużnika w zarządzie, bez wymaganej zgody stron postępowania egzekucyjnego lub zezwolenia sądu, stanowi naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 935 § 3 kpc w zw. z art. 936 zd. 3 kpc). Taka czynność prawna jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 kc.
Czy umowa przelewu wierzytelności przyszłych, wynikających z nieważnej umowy dzierżawy, jest skuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przelewu jest bezskuteczna, jeśli wierzytelność, która miała być przedmiotem przelewu, nie może powstać z powodu nieważności umowy źródłowej.
Uzasadnienie
Skoro umowa dzierżawy, z której miały wynikać wierzytelności czynszowe, została uznana za nieważną, to wierzytelności te nie mogły powstać. W konsekwencji, umowa przelewu tych wierzytelności, nawet jeśli dotyczyła wierzytelności przyszłych, jest bezskuteczna.
Czy umowa przelewu wierzytelności przyszłych jest ważna, gdy wierzytelność nie została jeszcze określona?
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalna jest cesja wierzytelności przyszłych, jednak pełny skutek rozporządzający należy łączyć z powstaniem wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszcza przelew wierzytelności przyszłych, ale podkreśla, że skuteczność tej czynności zależy od późniejszego powstania wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Bank Spółdzielczy w R. | spółka | powód |
| P. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Masarnia (...) . K. , K. K. – spółka jawna w N. | spółka | cedent |
| Spółdzielnia Ochrony Osób i Mienia (...) w P. | spółka | wierzyciel egzekwujący |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja i dopuszczalność przelewu wierzytelności.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 925 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moment zajęcia nieruchomości w stosunku do dłużnika i osób trzecich.
k.p.c. art. 931 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o zarządzie do dłużnika, w którego zarządzie pozostawiono zajętą nieruchomość.
k.p.c. art. 935 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Konieczność uzyskania zgody stron lub zezwolenia sądu na czynności przekraczające zwykły zarząd zajętą nieruchomością.
k.p.c. art. 936 § zd. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wydzierżawienia zajętej nieruchomości wymaga zgody stron lub zezwolenia sądu.
Pomocnicze
k.c. art. 555
Kodeks cywilny
Podstawa dopuszczalności przelewu wierzytelności przyszłych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy dzierżawy z powodu zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym przed zawarciem umowy. • Brak zgody wierzyciela egzekwującego lub zezwolenia sądu na zawarcie umowy dzierżawy zajętej nieruchomości. • Bezskuteczność umowy przelewu wierzytelności wynikających z nieważnej umowy dzierżawy.
Odrzucone argumenty
Skuteczność umowy przelewu wierzytelności przyszłych. • Dopuszczalność dochodzenia czynszu na podstawie umowy przelewu.
Godne uwagi sformułowania
umowa ta jest nieważna z mocy art. 58 § 1 kc wobec naruszenia bezwzględnie obowiązujących regulacji wynikających z art. 936 zd. 3 kpc w zw. z art. 935 § 3 kpc • Skoro zatem najpóźniej w dniu 26 listopada 2009 roku, to jest w dacie ujawnienia w księdze wieczystej, nastąpiło skuteczne zajęcie nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w dniu 9 grudnia 2009 roku, to umowa ta jest nieważna • nie może budzić bowiem wątpliwości, iż umowa dzierżawy zawarta została po wszczęciu egzekucji z nieruchomości, gdy nieruchomość ta była przedmiotem zajęcia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności umów dzierżawy zajętych nieruchomości oraz skutków prawnych zawarcia takich umów bez wymaganych zgód."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym i późniejszego zawarcia umowy dzierżawy przez dłużnika w zarządzie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego obrotu nieruchomościami obciążonymi egzekucją i może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i egzekucyjnym.
“Nieważna umowa dzierżawy zajętej nieruchomości: bank przegrywa sprawę o czynsz.”
Dane finansowe
WPS: 240 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.