X Ga 2/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze w 2010 roku, którym zasądzono od powodów Z. M. i B. T., jako członków zarządu spółki, kwotę 13.525,50 zł na rzecz pozwanego (...) sp. z o.o. we W. Powodowie argumentowali, że nie powinni ponosić odpowiedzialności, ponieważ spółka posiadała majątek, a egzekucja była bezskuteczna. Podnosili również, że późniejsze umorzenie postępowania karnego przeciwko nim, dotyczące niezgłoszenia wniosku o upadłość, powinno mieć wpływ na ich cywilną odpowiedzialność. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, stwierdzając, że odpowiedzialność powodów została prawomocnie ustalona nakazem zapłaty, który korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 504 § 2 kpc). Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące istnienia majątku spółki lub bezskuteczności egzekucji powinny były być podniesione w pierwotnym postępowaniu. Ponadto, umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia nie wpływa na cywilną odpowiedzialność członków zarządu, która wynika z innych przesłanek (art. 299 ksh). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powodów, w pełni podzielił ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Stwierdził, że powodowie nie mogli skutecznie kwestionować swojej odpowiedzialności w ramach powództwa opozycyjnego, ponieważ nakaz zapłaty był prawomocnym orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej. Zarzut przedawnienia, podniesiony dopiero w apelacji, również był spóźniony, gdyż dotyczył przedawnienia samego roszczenia, a nie wykonalności tytułu, które wynosi 10 lat. Sąd Okręgowy oddalił apelację i obciążył powodów kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie zasady, że powództwo opozycyjne nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a także kwestii wpływu postępowania karnego na odpowiedzialność cywilną członków zarządu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie nakaz zapłaty korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących powództwa opozycyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w ramach powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (nakazu zapłaty) można kwestionować odpowiedzialność członków zarządu spółki, która została prawomocnie ustalona w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ramach powództwa opozycyjnego nie można wzruszyć prawomocnego orzeczenia sądu (nakazu zapłaty), które korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Zarzuty dotyczące istnienia majątku spółki lub bezskuteczności egzekucji powinny być podniesione w pierwotnym postępowaniu.
Uzasadnienie
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym, po uprawomocnieniu, korzysta z powagi rzeczy osądzonej na równi z wyrokiem. Powództwo opozycyjne na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 kpc nie może służyć do podważania takich prawomocnych rozstrzygnięć.
Czy umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia karalności czynu wpływa na cywilną odpowiedzialność członków zarządu spółki z tytułu niezgłoszenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok karny umarzający postępowanie z powodu przedawnienia karalności nie ma wpływu na cywilną odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 ksh. Odpowiedzialność karna i cywilna opierają się na odmiennych przesłankach i mogą być rozstrzygane niezależnie.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność karna za niezgłoszenie wniosku o upadłość powstaje, gdy wniosek nie jest składany w ogóle, podczas gdy odpowiedzialność cywilna z art. 299 ksh powstaje, gdy wniosek nie jest zgłoszony we właściwym czasie. Nawet uniewinnienie w sprawie karnej nie przesądza o braku odpowiedzialności cywilnej.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia, który nastąpił przed wydaniem nakazu zapłaty, może być skutecznie podniesiony w powództwie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeżeli zarzut przedawnienia roszczenia nie został podniesiony w pierwotnym postępowaniu, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, nie można go podnosić w powództwie opozycyjnym na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Ten przepis dotyczy zdarzeń, które nastąpiły po powstaniu tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Artykuł 840 § 1 pkt 2 kpc stwarza podstawę do zwalczania tytułu wykonawczego, gdy po jego powstaniu nastąpiło zdarzenie skutkujące wygaśnięciem zobowiązania lub niemożnością egzekucji. W odniesieniu do orzeczeń sądowych istnieje prekluzja co do zdarzeń zaszłych przed zamknięciem rozprawy. Jedynym przedawnieniem, które można podnieść, jest przedawnienie wykonalności tytułu (10 lat), które w tej sprawie nie nastąpiło.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. M. | osoba_fizyczna | powód |
| B. T. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (pkt 1 - zaprzeczenie zdarzeniom stanowiącym podstawę wydania tytułu, pkt 2 - zdarzenia po powstaniu tytułu skutkujące wygaśnięciem lub niemożnością egzekucji).
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Reguluje odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania w przypadku bezskuteczności egzekucji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 504 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym po uprawomocnieniu się korzysta z powagi rzeczy osądzonej na równi z wyrokiem.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania karnego w przypadku przedawnienia.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Określa dziesięcioletni termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach w instancji odwoławczej.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz zapłaty korzysta z powagi rzeczy osądzonej i nie może być podważany w powództwie opozycyjnym. • Zdarzenia, na których powodowie opierają swoje żądanie (istnienie majątku spółki, bezskuteczność egzekucji), miały miejsce przed powstaniem tytułu wykonawczego i powinny były być podniesione w pierwotnym postępowaniu. • Umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia nie wpływa na cywilną odpowiedzialność członków zarządu. • Zarzut przedawnienia roszczenia nie może być skutecznie podniesiony w powództwie opozycyjnym, jeśli nie został podniesiony w pierwotnym postępowaniu. • Przedawnienie wykonalności tytułu wykonawczego (10 lat) nie nastąpiło.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie odpowiedzialności członków zarządu spółki, która została prawomocnie ustalona nakazem zapłaty. • Argumentowanie, że spółka posiadała majątek, z którego można było prowadzić egzekucję. • Argumentowanie, że umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia wpływa na cywilną odpowiedzialność. • Podnoszenie zarzutu przedawnienia roszczenia w apelacji, który powinien był być podniesiony w postępowaniu przed Sądem Rejonowym.
Godne uwagi sformułowania
nakaz zapłaty (...) korzysta z powagi rzeczy osądzonej na równi z wyrokiem • dłużnik nie może w drodze kolejnego powództwa opozycyjnego zmierzać do wzruszenia tego prawomocnego rozstrzygnięcia sądu przedstawiając te zarzuty, które winni byli podnosić i to we właściwych terminach procesowych w tamtej sprawie • istnieje prekluzja co do takich zdarzeń zaszłych przed zamknięciem rozprawy • wyrok karny pozostaje bez żadnego wpływu na odpowiedzialność powodów w sprawie cywilnej
Skład orzekający
Piotr Majchrzak
przewodniczący
Ewa Kaźmierczak
sędzia
Agnieszka Semenowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że powództwo opozycyjne nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a także kwestii wpływu postępowania karnego na odpowiedzialność cywilną członków zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie nakaz zapłaty korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących powództwa opozycyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia powództwa opozycyjnego i pokazuje, jak prawomocne orzeczenia blokują ponowne kwestionowanie tych samych kwestii. Jest to istotne dla praktyków prawa gospodarczego.
“Czy można pozbawić wykonalności prawomocny nakaz zapłaty? Sąd wyjaśnia granice powództwa opozycyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 13 525,5 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.