VIII PA 200/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia prokuratora D.B. o wyrównanie wynagrodzenia za pracę za lata 2021-2022. Powód argumentował, że jego wynagrodzenie zostało zaniżone w wyniku zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych, które ograniczały podstawę jego wymiaru w sposób niezgodny z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej. Sąd Rejonowy, analizując przepisy Konstytucji dotyczące godności urzędu sędziego (i analogicznie prokuratora) oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że ustawy okołobudżetowe na lata 2021 i 2022, ograniczające wynagrodzenia prokuratorów, naruszały konstytucyjne gwarancje i zasady. Sąd odmówił zastosowania tych przepisów, opierając się na art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze i zasądzając na rzecz powoda należne wyrównanie. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, oddalając apelację pozwanej prokuratury. Podkreślono, że "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów nie było uzasadnione konstytucyjnie, zwłaszcza w kontekście braku kryzysu budżetowego i jednoczesnego podwyższania wynagrodzeń innych grup zawodowych. Sąd Okręgowy potwierdził również możliwość odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją przez sąd orzekający.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niekonstytucyjność i niezgodność z prawem UE, potwierdzenie roli sądów w kontroli konstytucyjności prawa, zasady ustalania wynagrodzeń prokuratorów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów i interpretacji przepisów okołobudżetowych z lat 2021-2022. Konieczność analizy aktualnych przepisów i orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające podstawę wymiaru wynagrodzenia prokuratorów są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP (art. 2, art. 32 ust. 1 i 2) oraz prawem UE (art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o UE i art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych UE), ponieważ naruszają zasady pewności prawa, równości, godności urzędu oraz niezawisłości sędziowskiej/prokuratorskiej, a także nie były uzasadnione konstytucyjnie.
Uzasadnienie
Sądy (Rejonowy i Okręgowy) odwołały się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i TSUE, wskazując, że "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów nie było uzasadnione konstytucyjnie (np. brakiem kryzysu budżetowego, jednoczesnym wzrostem wynagrodzeń innych grup zawodowych) i naruszało gwarancje niezależności urzędu. Odmówiono zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych na rzecz Prawa o prokuraturze.
Kto jest pracodawcą prokuratora w sporze o wynagrodzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracodawcą prokuratora rejonowego jest prokuratura rejonowa, jako jednostka organizacyjna.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym pracodawcą prokuratora jest jednostka organizacyjna, w której pełni on czynności służbowe, czyli prokuratura rejonowa.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sądy powołały się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdzają zasadę bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy i możliwość pominięcia niekonstytucyjnych przepisów ustawowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Ł. w Ł. | inne | pozwany |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
Prawo o prokuraturze art. 123 § § 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis ten został zastosowany przez sąd jako nadrzędny wobec przepisów ustaw okołobudżetowych.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje sędziom warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi obowiązków.
Pomocnicze
Prawo o prokuraturze art. 124 § § 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Zrównuje wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur rejonowych z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów sądów rejonowych.
k.p. art. 3
Ustawa - Kodeks pracy
Definicja pracodawcy jako jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników.
k.p. art. 31
Ustawa - Kodeks pracy
Czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający jednostką organizacyjną.
k.p.c. art. 102
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania, pozwalająca na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnych wypadkach.
k.c. art. 482
Ustawa - Kodeks cywilny
Zasada dotycząca żądania odsetek od zaległych odsetek.
ustawa okołobudżetowa na 2021 r. art. 14 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis ograniczający podstawę wymiaru wynagrodzenia prokuratora w 2021 r. uznany za niekonstytucyjny.
ustawa okołobudżetowa na 2022 r. art. 10 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis ograniczający podstawę wymiaru wynagrodzenia prokuratora w 2022 r. uznany za niekonstytucyjny.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.
ustawa o TK art. 59 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania przed TK, gdy akt normatywny utracił moc.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające wynagrodzenia prokuratorów są niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE. • Sądy powszechne mają prawo odmówić zastosowania przepisów niezgodnych z Konstytucją. • Prokuratura rejonowa jest pracodawcą prokuratora. • Wynagrodzenie prokuratora powinno być ustalane na podstawie Prawa o prokuraturze, a nie ustaw okołobudżetowych, które naruszają gwarancje konstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie prokuratora powinno być ustalane na podstawie ustaw okołobudżetowych, które jako późniejsze i szczególne mają pierwszeństwo przed ustawą Prawo o prokuraturze. • Sądy nie mogą kwestionować konstytucyjności ustaw, gdyż jest to wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego. • Pozwana (...) nie ponosi odpowiedzialności za proces legislacyjny i nie powinna być obciążana kosztami.
Godne uwagi sformułowania
ingerencja ustawodawcy w ustanowiony w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze mechanizm kształtowania wynagrodzeń prokuratorów za pomocą ustaw okołobudżetowych. • nieprzekraczalne „warunki brzegowe” sformułowane przez Trybunał Konstytucyjny. • arbitralna i całkowicie uznaniowa ingerencja w zasady wynagradzania prokuratorów. • nie można rzeczowych przepisów postrzegać w ten sposób, że zostały ustanowione konkretnie wobec członków T. de C. - przeciwnie, mają one charakter przepisów ogólnych mających spowodować, ze wszyscy członkowie krajowej służby publicznej będą mieć udział w oszczędnościach podyktowanych wymogami zmniejszenia nadmiernego deficytu budżetu państwa portugalskiego, jednakże w realiach państwa polskiego mamy do czynienia z sytuacją zgoła odmienną. • zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich mocą przepisów art. 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2021 rok nie spełnia standardów wynikających z ww. wyroku TSUE, ergo uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niekonstytucyjność i niezgodność z prawem UE, potwierdzenie roli sądów w kontroli konstytucyjności prawa, zasady ustalania wynagrodzeń prokuratorów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów i interpretacji przepisów okołobudżetowych z lat 2021-2022. Konieczność analizy aktualnych przepisów i orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności prawa i jego wpływu na wynagrodzenia funkcjonariuszy publicznych, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Prokurator wygrał z państwem: ustawy okołobudżetowe niezgodne z Konstytucją!”
Dane finansowe
WPS: 5265,54 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za pracę: 5265,54 PLN
skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia za pracę: 1368,68 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.