VIII PA 16/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia sędzi I. W. o wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021-2022 oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego i skapitalizowanych odsetek. Powódka zarzuciła pozwanemu, że zaniżył jej wynagrodzenie, stosując przepisy ustaw okołobudżetowych, które ograniczały podstawę jego naliczania, zamiast stosować przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Rejonowy w Skierniewicach, IV Wydział Pracy, uwzględnił powództwo, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 25.765,95 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia i dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz 5.654,66 zł tytułem skapitalizowanych odsetek. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. (sygn. akt K 1/23), który uznał przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2023 za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie wynagrodzeń sędziów. Sąd Rejonowy podkreślił, że praktyka stosowania ustaw okołobudżetowych do ograniczania wynagrodzeń sędziów miała miejsce również w latach 2021 i 2022, co narusza konstytucyjne gwarancje niezależności sędziowskiej i godności urzędu. Sąd Rejonowy uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022 są niezgodne z Konstytucją i odmówił ich zastosowania, orzekając na podstawie art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Pozwany wniósł apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie ustaw okołobudżetowych za sprzeczne z Konstytucją i zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację na posiedzeniu niejawnym, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że sądy mają prawo i obowiązek oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, pod pozorem ochrony równowagi budżetowej, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi i stanowi naruszenie praw nabytych przez sędziów. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne, interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów w kontekście ustaw okołobudżetowych i Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2022 i interpretacji przepisów okołobudżetowych w kontekście orzecznictwa TK. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów lub innych grup zawodowych, których wynagrodzenia były regulowane ustawami okołobudżetowymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, ograniczające podstawę naliczania wynagrodzenia sędziów, są zgodne z Konstytucją RP i czy powinny być stosowane zamiast przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, ograniczające wynagrodzenia sędziów, są niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji. Sędziowie powinni być wynagradzani zgodnie z ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sądy mają prawo i obowiązek oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji. Trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, pod pozorem ochrony równowagi budżetowej, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi i narusza prawa nabyte przez sędziów. Wynagrodzenie sędziów ma charakter gwarancyjny dla ich niezależności i niezawisłości.
Czy sąd pracy może odmówić zastosowania przepisu ustawy okołobudżetowej uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest obowiązany stosować Konstytucję, a odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego za sprzeczny z Konstytucją nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sądy mają prawo i obowiązek oceny zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji. Ocena ta służy zapewnieniu zgodności orzeczeń z Konstytucją i wydaniu orzeczenia słusznego i sprawiedliwego.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego wyrównania wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia wymagalności roszczenia, a nie od daty wyrokowania.
Uzasadnienie
Pozwany, jako pracodawca, jest odpowiedzialny za prawidłowe wyliczenie i wypłacenie wynagrodzenia pracownikowi. Fakt bycia jednostką budżetową nie zwalnia go z tego obowiązku ani z odpowiedzialności za opóźnienie w wypłacie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Pozwany | inne | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
u.s.o.b. 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach ustawy okołobudżetowej na rok 2021
Określała podstawę naliczania wynagrodzenia sędziego w 2021 r. na kwotę 4.839,24 zł.
u.s.s.r.u.b. 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Określała podstawę naliczania wynagrodzenia sędziego w 2022 r. na kwotę 5.024,48 zł powiększoną o 26,00 zł.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozdział kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądania.
k.p.c. art. 477 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rygor natychmiastowej wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające wynagrodzenia sędziów są niezgodne z Konstytucją RP. • Sądy mają prawo do bezpośredniego stosowania Konstytucji i odmowy zastosowania przepisów ustawowych sprzecznych z Konstytucją. • Wynagrodzenie sędziów ma charakter gwarancyjny dla ich niezależności i niezawisłości. • Trzykrotne odstąpienie od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów jest niedopuszczalne. • Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia wymagalności roszczenia.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych są lex specialis i lex posterior w stosunku do ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i powinny być stosowane. • Sąd nie może kwestionować zgodności ustawy z Konstytucją, gdyż jest to kompetencja Trybunału Konstytucyjnego. • Odsetki ustawowe za opóźnienie powinny być zasądzone od daty wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
Sądy mają prawo i obowiązek oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji. • Trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 – 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi. • Wynagrodzenie sędziów ma charakter gwarancyjny dla ich niezależności i niezawisłości. • Pozwany, jako pracodawca, jest odpowiedzialny za prawidłowe wyliczenie i wypłacenie wynagrodzenia pracownikowi.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne, interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów w kontekście ustaw okołobudżetowych i Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2022 i interpretacji przepisów okołobudżetowych w kontekście orzecznictwa TK. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów lub innych grup zawodowych, których wynagrodzenia były regulowane ustawami okołobudżetowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich niezależności, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Wykorzystanie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i analiza zgodności ustaw z Konstytucją czynią ją interesującą dla prawników i obywateli.
“Sędziowie wygrywają batalię o pensje: ustawy okołobudżetowe niezgodne z Konstytucją!”
Dane finansowe
WPS: 25 765,95 PLN
wyrównanie wynagrodzenia i dodatkowe wynagrodzenie roczne: 25 765,95 PLN
skapitalizowane odsetki za opóźnienie: 5654,66 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 2430 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.