VIII K 852/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę przeciwko J. J. (1), M. S. i A. S., oskarżonym o obrazę uczuć religijnych na podstawie art. 196 kk w zw. z art. 57a§1 kk. Oskarżeni w dniu 21 maja 2020 r. w Toruniu umieścili na plakacie z wizerunkiem św. Jana Pawła II obraźliwe napisy, w tym "Jan Paweł II gwałcił małe dzieci". Oskarżeni przyznali się do autorstwa napisów, jednak twierdzili, że ich celem było zwrócenie uwagi na problem tuszowania pedofilii przez hierarchów kościelnych, a nie obraza uczuć religijnych. Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonych w zakresie autorstwa napisów za wiarygodne, jednak odmówił wiarygodności twierdzeniom o braku zamiaru obrazy uczuć religijnych. Sąd podkreślił, że napis "Jan Paweł II gwałcił małe dzieci" stanowił obiektywnie znieważający zarzut wobec osoby czczonej religijnie, a tym samym wypełnił znamiona przestępstwa z art. 196 kk. Sąd odwołał się do przepisów Konstytucji RP dotyczących wolności słowa i jej ograniczeń, a także do orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny w zakresie interpretacji art. 196 kk. Sąd uznał, że czyn oskarżonych, mimo że wypełniał znamiona przestępstwa, nie miał charakteru chuligańskiego ze względu na racjonalne motywy działania oskarżonych (sprzeciw wobec tuszowania przestępstw seksualnych). Sąd, biorąc pod uwagę nieznaczną winę i społeczną szkodliwość czynu, a także brak wcześniejszej karalności oskarżonych, warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby dwóch lat. Dodatkowo, na mocy art. 67 § 3 kk, orzekł wobec każdego z oskarżonych obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego w wysokości 200 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd zarządził również przepadek dowodów rzeczowych w postaci dwóch czarnych markerów. Oskarżonych zwolniono od ponoszenia opłaty sądowej, a wydatkami obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 196 kk w kontekście wolności słowa i krytyki instytucji kościelnych, a także stosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o obrazę uczuć religijnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznej interpretacji zwrotu "obrazę uczuć religijnych" w odniesieniu do postaci historycznej i religijnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy napisanie na plakacie z wizerunkiem Jana Pawła II hasła "Jan Paweł II gwałcił małe dzieci" stanowi obrazę uczuć religijnych w rozumieniu art. 196 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że taki napis stanowi obiektywnie znieważający zarzut wobec osoby czczonej religijnie i wypełnia znamiona przestępstwa z art. 196 kk.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że napis był obiektywnie znieważający i stanowił wyraz pogardy dla podmiotu kultu religijnego, jakim jest wizerunek św. Jana Pawła II, nawet jeśli oskarżeni twierdzili, że ich celem było zwrócenie uwagi na tuszowanie pedofilii. Sąd podkreślił, że wolność słowa nie może naruszać wolności i praw innych osób, a forma i treść wypowiedzi nie mogą zawierać elementów poniżających czy obelżywych.
Czy czyn polegający na obrazie uczuć religijnych, popełniony w celu zwrócenia uwagi na problem tuszowania pedofilii przez hierarchów kościelnych, może być uznany za nieznaczny pod względem społecznej szkodliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał winę i społeczną szkodliwość czynu za nieznaczne, co pozwoliło na warunkowe umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć czyn naruszał dobro prawne w postaci wolności przekonań religijnych, to motywacja oskarżonych (sprzeciw wobec tuszowania przestępstw seksualnych) oraz brak wcześniejszej karalności pozwoliły na odstąpienie od skazania i zastosowanie łagodniejszej formy reakcji karnej.
Czy czyn polegający na umieszczeniu obraźliwych napisów na plakacie z wizerunkiem Jana Pawła II, w celu zwrócenia uwagi na problem tuszowania pedofilii, można zakwalifikować jako występek chuligański?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że czyn nie nosił znamion występku chuligańskiego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że oskarżeni mieli racjonalne motywy działania (sprzeciw wobec tuszowania przestępstw), co wykluczało przyjęcie, że działali "bez powodu albo z oczywiście błahego powodu", co jest cechą występku chuligańskiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 196
Kodeks karny
Przepis dotyczy obrażania uczuć religijnych innych osób poprzez publiczne znieważenie przedmiotu czci lub miejsca przeznaczonego do wykonywania obrzędów religijnych. Znieważenie polega na zachowaniu stanowiącym wyraz pogardy. Przedmiotem czci religijnej jest każdy przedmiot uznany za taki przez wyznawców danej religii, w tym wizerunki świętych.
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego. Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, jak również poddanie sprawcy próbie w okresie od roku do lat 3.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego. Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, jak również poddanie sprawcy próbie w okresie od roku do lat 3.
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
W okresie próby sprawca podlega orzeczonym przez sąd obowiązkowi zadośćuczynienia lub świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
k.k. art. 44 § § 2
Kodeks karny
Przepadek przedmiotów jako dowodów rzeczowych.
Pomocnicze
k.k. art. 57a § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych w sprawach karnych w określonych sytuacjach.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 54
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do swobody wypowiedzi.
k.k. art. 115 § § 21
Kodeks karny
Definicja występku o charakterze chuligańskim.
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Okoliczności brane pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżeni działali w celu zwrócenia uwagi na problem tuszowania pedofilii przez hierarchów kościelnych. • Wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. • Oskarżeni nie byli wcześniej karani.
Odrzucone argumenty
Napis "Jan Paweł II gwałcił małe dzieci" stanowił obiektywnie znieważający zarzut wobec podmiotu kultu religijnego. • Zachowanie oskarżonych obraziło uczucia religijne co najmniej jednej osoby (funkcjonariusza Straży Miejskiej).
Godne uwagi sformułowania
„ J. P. (...) gwałcił małe dzieci” • „ obrażając w ten sposób uczucia religijne innych osób” • „ wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne” • „ wolność sumienia i wyznania jest często zestawiana z prawem do swobody wypowiedzi” • „ nie stanowi obrazy uczuć religijnych krytyka określonego wyznania” • „ z obrazą uczuć religijnych mamy do czynienia wówczas, gdy ocenę taką uzasadniają zarówno kryteria obiektywne, jak i subiektywne odczucia osób obrażonych” • „ nie można odmówić oskarżonym racjonalnych motywów ich działania”
Skład orzekający
Angelika Kurkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 196 kk w kontekście wolności słowa i krytyki instytucji kościelnych, a także stosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o obrazę uczuć religijnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznej interpretacji zwrotu "obrazę uczuć religijnych" w odniesieniu do postaci historycznej i religijnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością słowa a ochroną uczuć religijnych, a także porusza wrażliwy temat pedofilii w Kościele. Rozstrzygnięcie sądu, które uwzględnia motywację oskarżonych, czyni tę sprawę interesującą z perspektywy analizy prawnej i społecznej.
“Czy krytyka Kościoła usprawiedliwia obrazę uczuć religijnych? Sąd umarza postępowanie w sprawie Jana Pawła II.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.