VIII GZ 43/17Oddalenie zażalenia o koszty procesu art 102 kpc
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy dotyczące kosztów procesu. Sąd Rejonowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Powód zaskarżył to postanowienie, domagając się zastosowania art. 102 kpc i zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów, argumentując, że pozwany nie kwestionował istnienia roszczenia, a on sam był subiektywnie przekonany o jego zasadności. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że art. 102 kpc wymaga istnienia szczególnie uzasadnionych wypadków, które nie zachodziły w tej sprawie. Podkreślono, że przepis ten ma charakter dyskrecjonalny i nie podlega wykładni rozszerzającej. Sąd uznał, że subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia, nawet przy profesjonalnym pełnomocniku, nie usprawiedliwia odstąpienia od zasady obciążania przegrywającego kosztami. Fakt, że sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z innych przyczyn niż zarzut przedawnienia, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie o kosztach, gdyż o obowiązku zwrotu kosztów decyduje z reguły wynik procesu. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając zażalenie na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 505^10 § 1 kpc i art. 397 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 102 kpc w sprawach gospodarczych, zwłaszcza w kontekście kosztów zastępstwa procesowego i subiektywnego przekonania strony o zasadności roszczenia.
Orzeczenie dotyczy konkretnych okoliczności sprawy i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Ocena dyskrecjonalna sądu w zakresie art. 102 kpc może być podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki, o których mowa w art. 102 kpc, uzasadniające odstąpienie od obciążenia powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności w rozumieniu art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 102 kpc ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. Subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia, nawet przy profesjonalnym pełnomocniku, oraz fakt oddalenia powództwa z innych przyczyn niż zarzut przedawnienia, nie stanowią podstawy do zastosowania tego przepisu. Obowiązek zwrotu kosztów przeciwnikowi decyduje z reguły wynik procesu.
Czy zasada słuszności przemawia za zastosowaniem art. 102 kpc w sytuacji, gdy pozwany nie kwestionował istnienia roszczenia, a jedynie podniósł zarzut przedawnienia, który nie został uwzględniony?
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczność nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia przez sąd pierwszej instancji nie wpływa na rozstrzygnięcie o kosztach, gdy powództwo zostało ostatecznie oddalone.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że o obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi decyduje z reguły wynik procesu. Nawet jeśli zarzut przedawnienia nie został uwzględniony, ale powództwo zostało oddalone z innych przyczyn, nie ma podstaw do zastosowania art. 102 kpc.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | powód |
| C. (...) | inne | powód |
| W. | inne | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten daje możliwość odstąpienia od nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd winien oceniać całokształt okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem sądu oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy. Nie podlega wykładni rozszerzającej i wyklucza uogólnienie, może być natomiast stosowany w zależności od konkretnego przypadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 § pkt 4
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego pozwanego.
k.c. art. 358 § § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 505^4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505^10 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 102 kpc ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. • Subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 kpc. • Oddalenie powództwa z innych przyczyn niż zarzut przedawnienia nie wpływa na rozstrzygnięcie o kosztach. • O obowiązku zwrotu kosztów decyduje z reguły wynik procesu.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 102 kpc z uwagi na zasadę słuszności. • Pozwany nie kwestionował istnienia roszczenia, a jedynie podniósł zarzut przedawnienia, który nie został uwzględniony. • Powód był subiektywnie przekonany o słuszności roszczenia. • Pełnomocnik pozwanego przedstawiał bierną postawę.
Godne uwagi sformułowania
art. 102 kpc nie podlega wykładni rozszerzającej i wyklucza uogólnienie, może być natomiast stosowany w zależności od konkretnego przypadku • sąd winien oceniać całokształt okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu • obciążanie powoda kosztami procesu na rzecz strony przeciwnej kłóciłoby się z poczuciem sprawiedliwości • każdy podmiot inicjujący postępowanie sądowe, jest subiektywnie przekonany o zasadności swoich twierdzeń
Skład orzekający
Elżbieta Kala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 kpc w sprawach gospodarczych, zwłaszcza w kontekście kosztów zastępstwa procesowego i subiektywnego przekonania strony o zasadności roszczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych okoliczności sprawy i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Ocena dyskrecjonalna sądu w zakresie art. 102 kpc może być podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek zastosowania art. 102 kpc w kontekście kosztów procesu w sprawach gospodarczych.
“Kiedy sąd może zwolnić z kosztów procesu? Analiza art. 102 kpc w praktyce.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.