VIII Ga 110/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 8.678,48 zł z odsetkami, wniesionego przez powodów (wspólników spółki cywilnej) przeciwko pozwanemu (...) w Ż. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 marca 2022 r. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 8.625,74 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięcie oparto na dokumentach księgowych (fakturach VAT, dokumentach WZ) opatrzonych podpisem prokurenta pozwanego, które sąd uznał za wystarczający dowód zawarcia umowy i odbioru towaru, a podpis za niewłaściwe uznanie roszczenia. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i art. 232 kpc poprzez wadliwe przerzucenie ciężaru dowodu. Kluczowym zarzutem było pominięcie wniosku dowodowego o przesłuchanie prokurenta pozwanego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 lutego 2023 r. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzenia kwoty i kosztów oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ pominął dowód z zeznań kluczowego świadka (prokurenta pozwanego), co uniemożliwiło właściwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji miał przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, w tym przesłuchać świadka K. F., co nie nastąpiło z powodu różnych zdarzeń procesowych, w tym zawieszenia postępowania. Sąd Okręgowy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy może nastąpić również wtedy, gdy sąd pominie lub pozostawi poza oceną merytoryczne zarzuty strony pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza w kontekście pominięcia kluczowych dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podpisanie przez prokurenta faktury VAT lub dokumentu WZ stanowi dowód zawarcia umowy sprzedaży i odbioru towaru, a tym samym niewłaściwe uznanie roszczenia?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy uznał, że podpisanie faktury VAT lub dokumentu WZ przez prokurenta stanowi dowód zawarcia umowy i odbioru towaru, a także niewłaściwe uznanie roszczenia, co przerzuca ciężar dowodu na stronę pozwaną.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na uchwale SN III CZP 40/05 oraz zasadach doświadczenia życiowego, wskazując, że przedsiębiorca analizuje treść dokumentów i dba o ich zgodność z rzeczywistością. Podpisanie dokumentu przez przedstawiciela pozwanego oznacza akceptację jego treści, w tym wysokości ceny.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, pomijając dowód z zeznań kluczowego świadka (prokurenta pozwanego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ pominął dowód z zeznań świadka K. F., co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniecha zbadania materialno-prawnych lub procesowych zarzutów strony, lub gdy ocena prawna roszczenia nie opiera się na właściwie ustalonej podstawie faktycznej. Pominięcie dowodu z zeznań prokurenta, który miał kluczowe znaczenie dla ustalenia faktów związanych z zawarciem umowy, wydaniem towaru i akceptacją ceny, skutkowało brakiem właściwej podstawy faktycznej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 kpc i art. 232 kpc?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego i wadliwie zastosował przepisy prawa procesowego, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy.
Uzasadnienie
Apelacja pozwanego zarzucała sądowi pierwszej instancji dowolną ocenę dowodów, w tym uznanie podpisu na fakturze za uznanie roszczenia, oraz wadliwe zastosowanie art. 232 kpc poprzez przerzucenie ciężaru dowodu. Sąd Okręgowy uznał te zarzuty za zasadne w kontekście nierozpoznania istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| G. B. | osoba_fizyczna | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| E. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | spółka | pozwany |
| M. S. | inne | kurator procesowy pozwanego |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić cenę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji wskazuje przyczyny uchylenia. W uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania sąd drugiej instancji może wskazać, jakimi zasadami związany jest sąd, któremu sprawę przekazano.
Pomocnicze
u.p.n.o.t.h. art. 7 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pozostawić sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
k.p.c. art. 69 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanowienie kuratora procesowego.
k.p.c. art. 174 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku w przypadku śmierci strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu pominięcia kluczowego dowodu z zeznań świadka. • Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 kpc i art. 232 kpc, poprzez dowolną ocenę dowodów i wadliwe przerzucenie ciężaru dowodu.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące wadliwej oceny dowodów i zastosowania prawa materialnego (art. 535 kc, art. 68 2 kc, art. 6 kc) zostały uznane za zasadne w kontekście nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • nie została właściwie ustalona podstawa faktyczna rozstrzygnięcia • sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co jest – zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c. – podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku • Ma to więc miejsce nie tylko wówczas gdy sąd odmawia dalszego prowadzenia sprawy bezpodstawnie przyjmując skuteczność zarzutów pozwanego (przedwcześnie oddalając powództwo), lecz także i wtedy gdy nie rozpoznaje żądania pozwu w aspekcie wszystkich twierdzeń powoda lub też pomija i pozostawia poza swoją oceną merytoryczne zarzuty podniesione przez pozwanego
Skład orzekający
Wojciech Wołoszyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza w kontekście pominięcia kluczowych dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i jak poważne konsekwencje procesowe (uchylenie wyroku) może mieć pominięcie istotnych dowodów przez sąd pierwszej instancji. Jest to ważna lekcja dla prawników.
“Błąd sądu pierwszej instancji: Jak pominięcie jednego dowodu doprowadziło do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy?”
Dane finansowe
WPS: 8678,48 PLN
zapłata: 8625,74 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.