VIII C 977/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy rozpoznał sprawę z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego przeciwko J. S. o zapłatę 6.641,46 zł. Powód nabył wierzytelność z umowy pożyczki zawartej przez pozwaną z pierwotnym wierzycielem. Pozwana nie kwestionowała istnienia zadłużenia, ale wnioskowała o rozłożenie go na raty ze względu na trudną sytuację materialną. Sąd, badając umowę pożyczki, uznał część jej postanowień dotyczących prowizji (3.850 zł) i opłaty przygotowawczej (450 zł) za niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) oraz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i przepisami o odsetkach maksymalnych. Stwierdzono, że te opłaty stanowiły próbę obejścia przepisów prawa i rażąco naruszały interesy konsumenta. W związku z tym, sąd nie uwzględnił tych składników długu w dochodzonej kwocie. Zasądzono jedynie kapitał (3.388,31 zł) i odsetki (277,65 zł), co dało łącznie 3.665,96 zł. Ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek, wynikający z trudnej sytuacji materialnej pozwanej (utrzymuje się z renty chorobowej, nie posiada majątku), sąd, na podstawie art. 320 k.p.c., rozłożył zasądzoną kwotę na 24 miesięczne raty. Oddalono powództwo w pozostałym zakresie. Sąd nie obciążył pozwanej kosztami procesu, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na jej sytuację życiową. Przyznano również koszty zastępstwa procesowego z urzędu dla pełnomocnika pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, stosowanie art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach o zapłatę z uwzględnieniem sytuacji materialnej konsumenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym oceny konkretnych klauzul umownych. Stosowanie art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji i opłaty przygotowawczej, które znacząco przewyższają kwotę kapitału pożyczki, stanowią niedozwolone klauzule umowne i są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy dotyczące prowizji i opłaty przygotowawczej, które nie znajdują uzasadnienia i rażąco naruszają interesy konsumenta, stanowią niedozwolone klauzule umowne i nie wiążą konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysoka prowizja (77% kwoty pożyczki) i opłata przygotowawcza były próbą obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych, rażąco naruszały interesy konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego. Powód nie wykazał kryteriów ustalania tych opłat ani ich faktycznego kosztu.
Czy w sytuacji trudnej sytuacji materialnej pozwanej, zasądzone świadczenie powinno zostać rozłożone na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy jednorazowe spełnienie świadczenia byłoby dla pozwanej bardzo utrudnione ze względu na jej sytuację materialną, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty.
Uzasadnienie
Pozwana utrzymuje się z niskiej renty chorobowej i posiada znaczne zadłużenie. Rozłożenie na raty ma na celu uchronienie jej przed egzekucją i dalszymi odsetkami, a powód wyraził zgodę na taką formę spłaty.
Czy sąd powinien odstąpić od obciążania przegrywającej strony kosztami procesu ze względu na jej szczególnie trudną sytuację życiową i majątkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu, stosując art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Trudna sytuacja życiowa i majątkowa pozwanej uzasadnia odstąpienie od zasady obciążania przegrywającego kosztami, zgodnie z art. 102 k.p.c.
Czy fundusz sekurytyzacyjny nabył wierzytelność z umowy pożyczki zawartej po dacie ogólnej umowy cesji, ale objętej cyklicznym przelewem wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał legitymację czynną powoda, wskazując, że umowa cesji obejmowała również pożyczki zawarte po dacie umowy, jeśli stanowiły przedmiot cyklicznych przelewów.
Uzasadnienie
Umowa cesji dotyczyła nie tylko już istniejących, ale i przyszłych wierzytelności (od 14 września 2015 r.), a powód nabył wierzytelność na mocy cyklicznego przelewu z 5 października 2015 r., co potwierdzono zestawieniem i oświadczeniem o cesji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. | instytucja | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Ł. w Ł. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na naruszenie przepisów o odsetkach maksymalnych przeciwko osobie, która je otrzymała, nie wiedząc o ich przekroczeniu.
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej (odsetki maksymalne) nie może w każdym przypadku przewyższać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących prowizji i opłaty przygotowawczej. • Trudna sytuacja materialna pozwanej uzasadniająca rozłożenie świadczenia na raty. • Szczególnie uzasadniony przypadek nieobciążania pozwanej kosztami procesu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda w całości. • Naliczanie prowizji i opłaty przygotowawczej jako należnych kosztów.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia przedmiotowej umowy, w której zastrzeżono prowizję uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. , art. 353 1 k.c. i art. 5 k.c. , stanowiące obejście przepisu art. 359 § 2 1 k.c. o odsetkach maksymalnych, a także za stanowiące niedozwolone klauzule umowne w myśl art. 385 1 § 1 k.c. • Zastrzeżenie takich prowizji, zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych jest niedopuszczalne ( art. 359 § 2 1 k.c. ), a zatem jako sprzeczne z ustawą – nieważne • W ocenie Sądu w stosunku do pozwanej zachodzi taki szczególny przypadek, o którym mowa w przepisie art. 320 k.p.c. Z jednej strony należy wskazać, że ryzyko wystąpienia okoliczności uniemożliwiających lub utrudniających wykonanie zobowiązań umownych – spłatę zadłużenia z tytułu umowy pożyczki – obciąża pozwaną, z drugiej jednak strony należy mieć na względzie fakt, że pozwana J. S. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. • W ocenie Sądu taki właśnie szczególny wypadek zachodzi w stosunku do pozwanej ze względów, o których mowa wyżej, a które przesądziły o rozłożeniu zasądzonego świadczenia na raty.
Skład orzekający
Anna Bielecka-Gąszcz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, stosowanie art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach o zapłatę z uwzględnieniem sytuacji materialnej konsumenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym oceny konkretnych klauzul umownych. Stosowanie art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może chronić konsumenta przed nadmiernymi opłatami w umowach pożyczkowych i jak ważna jest indywidualna ocena sytuacji materialnej dłużnika przy rozkładaniu świadczenia na raty.
“Fundusz sekurytyzacyjny przegrywa w sądzie! Klauzule abuzywne w umowie pożyczki i raty dla zadłużonej.”
Dane finansowe
WPS: 6641,46 PLN
kwota główna: 3665,96 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 1476 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.