VIII C 945/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa J. K. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę. Powód domagał się zasądzenia kwoty 25.153,97 zł tytułem nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych w wyższej wysokości niż powinien spłacić, a także kwoty 458,45 zł z tytułu nienależnie pobranych składek ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. W uzasadnieniu wskazał, że umowa kredytu hipotecznego zawarta na blankietowym wzorcu zawierała niedozwolone postanowienia umowne dotyczące mechanizmu waloryzacji kredytu oraz ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Sąd Rejonowy, po analizie umowy i opinii biegłego, ustalił, że kredyt był kredytem złotowym, jedynie waloryzowanym do kursu waluty obcej. Uznano, że klauzule dotyczące sposobu przeliczania kursów kupna i sprzedaży waluty obcej (§ 1 ust. 3A, § 8 ust. 1, § 11 ust. 4, § 13 ust. 7 umowy) nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem i kształtowały jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W związku z tym postanowienia te uznano za abuzywne i bezskuteczne ex tunc. Sąd stwierdził, że eliminacja klauzul indeksacyjnych nie prowadzi do nieważności całej umowy, a jedynie do obowiązku zwrotu przez bank nienależnie pobranych kwot. Na tej podstawie zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25.153,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Powództwo w części dotyczącej składek na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego zostało oddalone, ponieważ sąd uznał te postanowienia za zgodne z prawem i mieszczące się w ramach zabezpieczenia banku. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.451 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, zasady ustalania początku biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumenta, charakter prawny kredytu indeksowanego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od indywidualnych postanowień umowy i okoliczności jej zawarcia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące mechanizmu waloryzacji kursu waluty obcej, zawarte na wzorcu umownym, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu waloryzacji kursu waluty obcej, zawarte na wzorcu umownym, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem i kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, nie określały głównych świadczeń stron i naruszały jego interesy oraz dobre obyczaje, ponieważ pozwalały bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty, co prowadziło do nadmiernych obciążeń konsumenta.
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego są abuzywne?
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia umowy kredytu dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego nie zostały uznane za abuzywne w tym konkretnym przypadku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczenie niskiego wkładu własnego stanowiło dopuszczalne zabezpieczenie wierzytelności banku, które nie naruszało rażąco interesów konsumenta, a wręcz umożliwiało mu uzyskanie kredytu. Koszty ubezpieczenia były umiarkowane i związane z konkretnym okresem.
Jaki jest charakter prawny kredytu indeksowanego kursem waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kredyt indeksowany kursem waluty obcej jest kredytem złotowym, jedynie waloryzowanym do waluty obcej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że mimo indeksacji do waluty obcej, kredyt jest udzielany i spłacany w złotych, a mechanizm waloryzacji nie zmienia jego podstawowego charakteru jako zobowiązania w walucie polskiej.
Od kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta w przypadku abuzywnych klauzul umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć, zanim konsument dowiedział się lub powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia umownego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, zgodnie z którym konsument powinien mieć świadomość abuzywności klauzuli, aby móc skutecznie dochodzić swoich praw, co wpływa na początek biegu terminu przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej i zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
Pr. bank. art. 93 § ust. 1
Prawo bankowe
W celu zabezpieczenia wierzytelności, które wynikają z czynności bankowych, bank może żądać zabezpieczenia przewidzianego w kodeksie cywilnym i prawie wekslowym oraz zwyczajami przyjętymi w obrocie krajowym i zagranicznym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd nakazuje pobranie od strony, która poniosła koszty, zwrotu części lub całości kosztów sądowych od strony przeciwnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych ze względu na brak indywidualnego uzgodnienia i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Kredyt indeksowany jest kredytem złotowym, a nie walutowym. • Nienależne świadczenie pobrane przez bank na skutek stosowania abuzywnych klauzul. • Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się o abuzywności klauzuli.
Odrzucone argumenty
Abuzywność klauzul dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. • Nieważność całej umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul waloryzacyjnych. • Przedawnienie roszczeń powoda (zarówno 3-letnie, jak i 10-letnie).
Godne uwagi sformułowania
Kredyt złotowy, jedynie waloryzowany do waluty obcej. • Postanowienia umowne kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Brak rzeczywistego wpływu konsumenta na treść umowy zawartej na wzorcu. • Nienależne świadczenie w rozumieniu art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. • Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć zanim dowiedział się lub powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia.
Skład orzekający
Bartek Męcina
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, zasady ustalania początku biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumenta, charakter prawny kredytu indeksowanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od indywidualnych postanowień umowy i okoliczności jej zawarcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza korzystne dla konsumentów stanowisko sądu w kwestii ochrony prawnej.
“Bank musi zwrócić tysiące złotych! Sąd uznał klauzule w umowie kredytowej za abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 25 153,97 PLN
zwrot nienależnie pobranych rat: 25 153,97 PLN
zwrot kosztów procesu: 5451 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.