VIII C 1718/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. w G. wytoczył przeciwko pozwanemu R. J. powództwo o zapłatę kwoty 4.095,70 zł wraz z umownymi odsetkami, wynikające z umowy pożyczki zawartej w dniu 17 maja 2017 roku. Pozwany zobowiązał się do spłaty kapitału (2.500 zł) wraz z opłatą przygotowawczą (375 zł) i opłatą administracyjną (2.125 zł) w 30 miesięcznych ratach. Pozwany nie spłacił terminowo rat, co skutkowało wypowiedzeniem umowy przez powoda. Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny oparty na dokumentach i twierdzeniach stron. Sąd uznał, że umowa pożyczki została skutecznie zawarta, a pozwany nie wykazał całkowitej spłaty zadłużenia. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena postanowień umowy dotyczących opłat. Sąd uznał opłatę administracyjną w wysokości 2.125 zł za abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta, wskazując, że stanowi ona próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie znajduje uzasadnienia w poniesionych przez powoda kosztach. Opłata ta stanowiła 85% kapitału pożyczki i była zastrzeżona w stałej, zryczałtowanej kwocie, niezależnie od faktycznych wydatków. Sąd uznał również, że powód nie wykazał, aby poniósł koszty związane z tą opłatą. W związku z uznaniem opłaty administracyjnej za niewiążącą, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda jedynie kwotę kapitału pożyczki w wysokości 2.362,11 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło w oparciu o zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów, uwzględniając stopień wygrania sprawy przez każdą ze stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i nieuzasadnione.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami dotyczącymi opłat administracyjnych lub podobnych, gdzie brak jest uzasadnienia kosztowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące opłaty administracyjnej, mimo że mieszczą się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłaty administracyjnej mogą być uznane za abuzywne, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają jego interesy, nawet jeśli mieszczą się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata administracyjna w wysokości 2.125 zł, stanowiąca 85% kapitału pożyczki, była rażąco wygórowana, nieproporcjonalna do rodzaju czynności, które miała pokrywać, i stanowiła próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Brak wykazania przez powoda rzeczywistych kosztów związanych z tą opłatą dodatkowo przemawiał za jej abuzywnością.
Czy opłata administracyjna w umowie pożyczki, zastrzeżona w stałej, zryczałtowanej kwocie, może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli opłata ta jest nieuzasadniona, nieproporcjonalna do świadczonej usługi i prowadzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta, może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata administracyjna, która nie znajduje racjonalnego uzasadnienia i jest ustalona arbitralnie przez profesjonalnego pożyczkodawcę, narusza równowagę kontraktową stron i interesy konsumenta, co czyni ją sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami.
Czy powód wykazał zasadność i wysokość naliczonej opłaty administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał zasadności i wysokości naliczonej opłaty administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ciężar wykazania kryteriów ustalenia opłaty administracyjnej oraz uzasadnienia jej wysokości spoczywał na powodzie, który obowiązku tego nie sprostał.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| R. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z zasady czystości sumienia, jeżeli zostało ono wywołane przez drugą stronę lub gdy nie było to potrzebne do uniknięcia grożącego drugemu złu.
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają określone skutki prawne.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym wypadku sąd może włożyć na strony lub jedną ze stron obowiązek zwrotu części kosztów poniesionych przez przeciwnika.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od strony przeciwnej.
u.k.k. art. 36a § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa limit pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata administracyjna w umowie pożyczki jest klauzulą abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta. • Powód nie wykazał rzeczywistych kosztów związanych z opłatą administracyjną. • Opłata administracyjna stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda jest w całości zasadne co do zasady i wysokości. • Wszystkie postanowienia umowy, w tym opłata administracyjna, są ważne i zgodne z prawem. • Opłata administracyjna mieści się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Godne uwagi sformułowania
Naliczone koszty pożyczki mieściły się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu, nie były nadmiernie wygórowane i odpowiadały rzeczywiście poniesionym kosztom. • Pozwany podniósł zarzuty nieudowodnienia roszczenia zarówno co do zasady, jak i wysokości, a także zarzut nieważności postanowień umowy dotyczących opłaty za wypłatę pożyczki, opłaty przygotowawczej i opłaty administracyjnej, jako sprzecznych z art. 385 1 par. 1 kc. • W ocenie Sądu postanowienia przedmiotowej umowy, w której zastrzeżono opłatę administracyjną uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. , art. 353 1 k.c. i art. 5 k.c. , stanowiące obejście przepisu art. 359 § 2 1 k.c. o odsetkach maksymalnych, a także za stanowiące niedozwolone klauzule umowne w myśl art. 385 1 § 1 k.c. • Samo więc stwierdzenie, że w niniejszej sprawie powód mógł naliczyć sporną opłatę w wysokości 2.125 zł nie wystarcza. Koniecznym jest również wykazanie, że taka kwota rzeczywiście jest uzasadniona ze względu, jakie koszty zostały poniesione. • Tego typu praktyki polegające na czerpaniu dodatkowych profitów zasługują na szczególne potępienie, zwłaszcza, gdy sięgają po nie podmioty działające na rynku finansowym.
Skład orzekający
Bartek Męcina
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i nieuzasadnione."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami dotyczącymi opłat administracyjnych lub podobnych, gdzie brak jest uzasadnienia kosztowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadmiernymi opłatami w umowach pożyczkowych, nawet jeśli formalnie mieszczą się one w granicach prawa. Jest to ważny temat dla wielu osób korzystających z pożyczek.
“Czy opłata administracyjna w pożyczce może być nielegalna? Sąd Rejonowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4095,7 PLN
kapitał pożyczki: 2362,11 PLN
zwrot kosztów procesu: 185,38 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.