Orzeczenie · 2026-06-09

VII Ua 22/25Oddalenie odwołania ZUS zasiłek chorobowy działalność gospodarcza

Sąd

Sąd Okręgowy w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2026-06-09

SAOSUbezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia chorobowegoWysokaokręgowy

ubezpieczenie społecznezasiłek chorobowyświadczenie rehabilitacyjneniezdolność do pracydziałalność gospodarczapraca zarobkowazwrot świadczeńZUSkontrolaorzecznictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej B. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła jej prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego za okresy od 2015 do 2017 roku, a także zobowiązała ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. Organ rentowy ustalił, że ubezpieczona w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wystawiała faktury, zawierała umowy i podejmowała inne czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, co stanowiło podstawę do odmowy wypłaty świadczeń i żądania ich zwrotu. Sąd Rejonowy w Gdańsku częściowo uwzględnił odwołanie, uchylając obowiązek zwrotu odsetek i przyznając prawo do zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego za niektóre okresy. Sąd ten uznał, że choć niektóre czynności mogły nosić znamiona pracy zarobkowej, to nie wszystkie były wykonywane przez ubezpieczoną osobiście lub stanowiły wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. Apelacje od tego wyroku wniosły obie strony. Sąd Okręgowy w Gdańsku, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał apelację pozwanego ZUS za uzasadnioną, a apelację ubezpieczonej za bezzasadną. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków. Sąd Okręgowy przyjął, że czynności takie jak opłacanie czynszu do spółdzielni, opisywanie faktur na potrzeby rozliczeń podatkowych, czy poszukiwanie najemców, nawet w kontekście specyfiki działalności polegającej na wynajmie lokali, stanowiły wykonywanie działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że przychody ubezpieczonej w okresie pobierania świadczeń pozostawały na stałym poziomie, co sugeruje brak ograniczenia aktywności zawodowej. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczona utraciła prawo do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego za wszystkie okresy objęte decyzją ZUS. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zasądzając je od ubezpieczonej na rzecz ZUS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w okresie niezdolności do pracy, zwłaszcza w kontekście specyfiki działalności polegającej na wynajmie lokali.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na wynajmie lokali. Ocena charakteru czynności jako 'pracy zarobkowej' lub 'incydentalnych' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. opłacanie czynszu, podpisywanie faktur, poszukiwanie najemców) w okresie orzeczonej niezdolności do pracy stanowi podstawę do utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet o charakterze rutynowym lub nieobciążającym organizmu, stanowi podstawę do utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli nie są to czynności incydentalne i wymuszone okolicznościami.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że czynności takie jak opłacanie czynszu, opisywanie faktur na potrzeby rozliczeń podatkowych, czy poszukiwanie najemców, w kontekście specyfiki działalności polegającej na wynajmie lokali, nie mogą być uznane za incydentalne i wymuszone okolicznościami. Utrzymujące się na stałym poziomie przychody z działalności gospodarczej w okresie pobierania świadczeń potwierdzają kontynuację aktywności zawodowej, co skutkuje utratą prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.

Czy sąd odwoławczy może dokonać ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy ma prawo dokonać ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, jeśli uzna, że sąd pierwszej instancji naruszył zasady swobodnej oceny dowodów lub dokonał błędnych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego. W związku z tym Sąd Okręgowy dokonał własnej analizy dowodów i ustaleń faktycznych.

Od kiedy należą się odsetki od nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki od nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych należą się od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do braku podstaw do umorzenia postępowania w zakresie odsetek, jednakże wskazał, że odsetki należą się od dnia doręczenia decyzji obligującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zgodnie z prawem ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

Nazwa	Typ	Rola
B. O.	osoba_fizyczna	ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.	instytucja	organ rentowy

Przepisy (12)

Główne

ustawa zasiłkowa art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Utrata prawa do zasiłku następuje w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Dotyczy to również kontynuowania własnej działalności gospodarczej.

ustawa systemowa art. 84 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami.

ustawa systemowa art. 84 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Pomocnicze

ustawa zasiłkowa art. 22

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepis ten odnosi się do utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej.

k.p.c. art. 374

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania sądu granicami zaskarżenia.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad oceny dowodów.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek za opóźnienie.

k.c. art. 359 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wysokości odsetek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (opłacanie czynszu, podpisywanie faktur, poszukiwanie najemców) stanowią wykonywanie pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. • Stały poziom przychodów z działalności gospodarczej w okresie pobierania świadczeń świadczy o kontynuacji aktywności zawodowej. • Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków.

Odrzucone argumenty

Czynności wykonywane przez ubezpieczoną w okresie niezdolności do pracy miały charakter incydentalny i wymuszony okolicznościami. • Faktury zostały wystawione przez ojca ubezpieczonej, a nie przez nią osobiście. • Okresy, za które przyznano zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, nie były objęte zaskarżoną decyzją ZUS.

Godne uwagi sformułowania

każda praca zarobkowa wykonywana w okresie zwolnienia lekarskiego powoduje utratę prawa do świadczeń • za niedopuszczalne uznaje się pobieranie takich świadczeń (połączone z brakiem obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za okresy choroby) w razie uzyskiwania przez ubezpieczonego dochodów z kontynuowanej działalności • konieczna jest pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności • podpisanie w trakcie zwolnienia faktur nawet gdyby były sporządzone przez inną osobę, opisywanie ich na potrzeby biura księgowego, opłacanie czynszu należało zakwalifikować jako wykonywanie dotychczasowej pracy w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Justyna Skórzewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w okresie niezdolności do pracy, zwłaszcza w kontekście specyfiki działalności polegającej na wynajmie lokali."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na wynajmie lokali. Ocena charakteru czynności jako 'pracy zarobkowej' lub 'incydentalnych' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak skomplikowane może być rozgraniczenie między wykonywaniem działalności gospodarczej a pobieraniem świadczeń chorobowych, szczególnie w przypadku specyficznych branż. Podkreśla znaczenie dokładnej analizy wszystkich czynności podejmowanych przez ubezpieczonego.

“Czy prowadzenie firmy na zwolnieniu lekarskim to zawsze utrata świadczeń? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 37 273,86 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników