VII SA/Wa 2817/25Uchylenie decyzji rozbiorkowej brak pouczenia o legalizacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 12 września 2025 r., która utrzymała w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z dnia 15 maja 2025 r. PWINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 1 września 2022 r., nakazującej skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia. Skarżący zarzucił organom administracji rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 49f Prawa budowlanego (p.b.), poprzez zaniechanie pouczenia go o możliwości skorzystania z uproszczonej procedury legalizacyjnej. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego prawa do dobrej administracji i sprawiedliwości proceduralnej, uznał, że brak pouczenia o możliwości zastosowania art. 49f p.b. (wprowadzonego ustawą z 2020 r.) stanowił rażące naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 9) oraz art. 2 Konstytucji. Sąd podkreślił, że celem wprowadzenia art. 49f p.b. było ułatwienie legalizacji tzw. "starych" samowoli budowlanych (powyżej 20 lat), a organy administracji powinny aktywnie informować strony o przysługujących im uprawnieniach, zwłaszcza w sytuacji korzystnej zmiany stanu prawnego. W ocenie Sądu, decyzja PINB z 2022 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżącemu nie dano możliwości skorzystania z procedury uproszczonej legalizacji, mimo że spełniał ku temu przesłanki (brak prawomocnej decyzji o rozbiórce przed wejściem w życie nowelizacji). W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję PWINB, zasądzając jednocześnie od GINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych (art. 49f p.b.) oraz obowiązków informacyjnych organów administracji w kontekście prawa do dobrej administracji.
Dotyczy sytuacji, gdy przed wejściem w życie nowelizacji p.b. (ustawa z 2020 r.) nie zapadła ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak pouczenia strony o możliwości skorzystania z uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego) w sprawie samowoli budowlanej, w której nie zapadła ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki przed wejściem w życie nowelizacji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak pouczenia o możliwości skorzystania z uproszczonego postępowania legalizacyjnego stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów k.p.a. o obowiązku informowania stron (art. 9) i prowadzenia postępowania budzącego zaufanie (art. 8), a także narusza konstytucyjne prawo do dobrej administracji (art. 2 Konstytucji).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem wprowadzenia art. 49f p.b. było ułatwienie legalizacji "starych" samowoli budowlanych, a organy administracji mają obowiązek informować strony o przysługujących im uprawnieniach, zwłaszcza w sytuacji korzystnej zmiany prawnej. Brak takiego pouczenia, gdy strona spełniała przesłanki do skorzystania z uproszczonej legalizacji, był rażącym naruszeniem prawa.
Czy decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r. może być uznana za przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f p.b., jeśli została uchylona przed wejściem w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja o nakazie rozbiórki została uchylona przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej art. 49f p.b., nie stanowi ona przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skutek prawny aktu administracyjnego rozpoczyna się z dniem, w którym staje się ostateczny. Uchylona decyzja o nakazie rozbiórki nie wywołuje skutków prawnych, a zatem nie blokuje możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
p.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Uproszczone postępowanie legalizacyjne dla samowoli budowlanych starszych niż 20 lat.
d.p.b. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania budzącego zaufanie.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych.
p.b. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa z 2020 r. art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dopuszczenie stosowania procedury uproszczonej legalizacji do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, pod warunkiem braku orzeczenia o nakazie rozbiórki.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Zasada demokratycznego państwa prawnego, prawo do dobrej administracji.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 78
Prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji zaniechał pouczenia strony o możliwości skorzystania z uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f p.b.), co stanowi rażące naruszenie prawa. • Uchylona decyzja o nakazie rozbiórki nie stanowi przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się uzasadnione. • Prawo do dobrej administracji sprowadza się do możności bycia wysłuchanym, ujawniania w czytelny sposób motywów rozstrzygnięcia oraz zapewnienia przewidywalności dla uczestnika postępowania. • Rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy proste zestawienie treści przepisu z treścią rozstrzygnięcia wskazuje na ich jednoznaczną niezgodność. • Celem ustawodawcy było uregulowanie stanu prawnego "starych" nieruchomości, co powinno skutkować obowiązkiem organów informowania o możliwościach legalizacji.
Skład orzekający
Andrzej Nogal
przewodniczący
Mirosław Montowski
członek
Wojciech Białogłowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych (art. 49f p.b.) oraz obowiązków informacyjnych organów administracji w kontekście prawa do dobrej administracji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przed wejściem w życie nowelizacji p.b. (ustawa z 2020 r.) nie zapadła ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe informowanie obywateli o ich prawach, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych ułatwiających legalizację.
“Samowola budowlana sprzed lat? Sąd przypomina urzędom o obowiązku informowania o legalizacji!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.