Orzeczenie · 2026-01-08

VII SA/Wa 1750/25Oddalenie skarg rozbiórka budowli WSA warszawa

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-08
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanakpaart 155 kpaart 48 prawo budowlanedecyzja ostatecznauchylenie decyzjiinteres społecznysłuszny interes strony

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na interes społeczny i słuszny interes strony. GINB odmówił, argumentując, że decyzja o nakazie rozbiórki, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ma charakter związany i nie podlega uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ przepisy szczególne (art. 48 Prawa budowlanego) sprzeciwiają się takiemu rozstrzygnięciu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, najpierw odrzucił skargę A. H. z powodu braku legitymacji procesowej, gdyż działała ona jedynie jako pełnomocnik, a nie strona postępowania. Następnie, merytorycznie rozpatrując skargi pozostałych skarżących, Sąd potwierdził stanowisko GINB. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia kilku przesłanek, w tym braku sprzeciwu przepisów szczególnych. W przypadku decyzji o nakazie rozbiórki, art. 48 Prawa budowlanego jest traktowany jako taki przepis szczególny, uniemożliwiający uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., niezależnie od interesu społecznego czy słusznego interesu strony. Sąd uznał, że uchylenie decyzji o rozbiórce spowodowałoby naruszenie prawa materialnego i pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. W konsekwencji Sąd oddalił skargi jako niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska, że decyzje o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie podlegają uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a. ze względu na przepisy szczególne. Ustalenie braku legitymacji procesowej pełnomocnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o rozbiórce została wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z powodu braku opłaty legalizacyjnej. Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji związanych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja o nakazie rozbiórki, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o nakazie rozbiórki, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ art. 48 Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny, który sprzeciwia się takiemu rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 48 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o rozbiórce w przypadku niespełnienia określonych przesłanek (np. braku opłaty legalizacyjnej), co czyni decyzję związaną. Przepisy art. 154 i 155 k.p.a. dotyczą weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi i nie mogą być stosowane do decyzji o charakterze sankcyjnym lub nakładających bezwzględne obowiązki, gdy przepisy szczególne temu się sprzeciwiają.

Czy pełnomocnik strony w postępowaniu administracyjnym ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w swojej własnej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik strony w postępowaniu administracyjnym, który działał jedynie w tym charakterze, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w swojej własnej sprawie, jeśli nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie posiada indywidualnego interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił skargę A. H. wskazując, że działała ona jedynie jako pełnomocnik E. K. i M. K. na etapie postępowania odwoławczego. Rozstrzygnięcia organów nie kształtowały jej praw ani obowiązków, w związku z czym nie posiadała ona indywidualnego interesu prawnego wymaganego do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd odrzucił skargę A. H. z powodu braku legitymacji procesowej i oddalił skargi M. K., E. K. i G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dopuszcza uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznał, że art. 48 Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny sprzeciwiający się zastosowaniu art. 155 k.p.a. do decyzji o nakazie rozbiórki.

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także w przypadku braku wniesienia opłaty legalizacyjnej. Sąd uznał go za przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 49 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zmiany lub uchylenia decyzji, który stosuje się odpowiednio do art. 155 k.p.a.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja strony uprawnionej do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ma charakter związany i przepisy szczególne sprzeciwiają się jej uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a. • Pełnomocnik strony nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, jeśli nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie posiada indywidualnego interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Możliwość uchylenia decyzji o rozbiórce w trybie art. 155 k.p.a. z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony. • Błędna wykładnia art. 155 k.p.a. przez organ, który uznał, że nie można stosować go do decyzji związanych. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 81a k.p.a.) przez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności i dowolną ocenę materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że uchylenie decyzji oznaczałoby powrót do stanu niezgodności z prawem. • Naruszenie zasad wolności budowlanej i proporcjonalności. • Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

przepisy szczególne sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji • decyzja związana • nie posiadała legitymacji procesowej czynnej • nie można pomijać specyfiki spraw dotyczących samowoli budowlanych • sankcje administracyjne o charakterze represyjnym

Skład orzekający

Iwona Ścieszka

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Lucyna Staniszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska, że decyzje o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie podlegają uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a. ze względu na przepisy szczególne. Ustalenie braku legitymacji procesowej pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o rozbiórce została wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z powodu braku opłaty legalizacyjnej. Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – możliwości uchylenia decyzji o rozbiórce. Wyjaśnia ograniczenia art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji związanych, co jest istotne dla praktyków.

“Czy można uchylić nakaz rozbiórki budynku? Sąd wyjaśnia ograniczenia art. 155 k.p.a.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst