VII SA/Wa 1703/25Oddalenie skargi na decyzję nadzoru budowlanego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że wykonanie nakazu rozbiórki, w związku z jej trudną sytuacją osobistą (ciąża, brak środków na nowe mieszkanie), stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz narusza art. 2 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że tryb z art. 161 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajny i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek dotyczących zagrożenia życia, zdrowia, poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy nie potwierdza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia, a wcześniejsze orzecznictwo (WSA w Poznaniu) wskazywało na możliwość technicznej rozbiórki samej rozbudowanej części. Sąd uznał również, że sytuacja osobista skarżącej, mimo jej trudności, nie stanowi podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., a państwo nie ma obowiązku zapewnienia mieszkania w sytuacji samowoli budowlanej. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 161 § 1 k.p.a., granice ingerencji sądu administracyjnego w ostateczne decyzje, pojęcie 'poważnej szkody' dla interesów państwa, relacja między sytuacją osobistą strony a obowiązującym prawem w kontekście samowoli budowlanej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu nadzwyczajnego (art. 161 k.p.a.) i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych sytuacji, gdzie strona próbuje uchylić decyzję administracyjną powołując się na względy osobiste.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sytuacja osobista strony (ciąża, brak środków finansowych) może stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. z uwagi na rzekome zagrożenie życia lub zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja osobista skarżącej, w tym jej stan zdrowia i brak środków finansowych, nie mogą stanowić podstawy do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych w trybie art. 161 § 1 k.p.a., gdyż nie wykazano realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego ani poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki z art. 161 § 1 k.p.a. nie zostały spełnione. Nie wykazano realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia, a wcześniejsze orzecznictwo potwierdziło możliwość technicznej rozbiórki samej rozbudowanej części. Sytuacja osobista strony nie jest wystarczająca do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w tym nadzwyczajnym trybie.
Czy rozbiórka samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego może stanowić poważną szkodę dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa w rozumieniu art. 161 § 1 k.p.a. z uwagi na potencjalne spowodowanie bezdomności skarżącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie decyzji rozbiórkowej nie stanowi poważnej szkody dla gospodarki narodowej ani ważnych interesów Państwa w rozumieniu art. 161 § 1 k.p.a. Pojęcie 'poważnej szkody' odnosi się przede wszystkim do strat materialnych lub naruszenia istotnej sfery ekonomicznej państwa, a nie do indywidualnej sytuacji życiowej strony.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że 'poważna szkoda' w kontekście art. 161 § 1 k.p.a. dotyczy głównie strat majątkowych lub naruszenia interesów państwa o charakterze ekonomicznym. Sytuacja bezdomności strony, choć trudna, nie spełnia tych kryteriów, zwłaszcza gdy rozbiórce podlega jedynie część budynku, a samowola budowlana była wynikiem braku działań legalizacyjnych ze strony skarżącej.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego w tej sprawie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 153 p.p.s.a., wskazując, że ocena prawna dokonana przez WSA w Poznaniu w poprzednim wyroku, dotycząca możliwości technicznej rozbiórki części budynku, wiąże zarówno organy, jak i sądy w dalszym postępowaniu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 161 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb nadzwyczajny umożliwiający ministrowi uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Wymaga realnego, obiektywnie udowodnionego zagrożenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
Pr.b. art. 88 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo budowlane
Określa pozycję i uprawnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co uzasadnia jego właściwość do rozpatrzenia wniosku z art. 161 § 1 k.p.a.
Ustawa o działach administracji rządowej art. 9a § ust. 2
Określa pozycję i uprawnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co uzasadnia jego właściwość do rozpatrzenia wniosku z art. 161 § 1 k.p.a.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Podniesiono zarzut naruszenia, ale uznano za niezasadny w kontekście samowoli budowlanej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powołania biegłego w celu wydania opinii.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 75, 77 § 1, 80, 81a, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wyjątkowego charakteru sprawy i sytuacji osobistej skarżącej. • Naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego i bezpodstawne uznanie niezależności rozbudowanej części budynku. • Naruszenie art. 161 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że sytuacja osobista skarżącej nie może stanowić podstawy do naruszenia decyzji ostatecznych. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez zagrożenie godnych warunków zamieszkania i doprowadzenie do bezdomności.
Godne uwagi sformułowania
nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa • pojęcie 'minister' należy w tym przypadku odczytywać w kontekście definicji zawartej w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. jak i pozycji oraz uprawnień ustrojowych organu jakim jest GINB • tryb z art. 161 k.p.a. jest trybem bardzo szczególnym • nie chodzi w nim o wyeliminowanie z obrotu decyzji wadliwej, ale o ochronę pewnych wartości • tryb z art. 161 k.p.a. ma charakter subsydiarny względem innych trybów nadzwyczajnych • organ nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją • pod względem konstrukcyjnym część rozbudowana jest niezależna od części pierwotnej, co umożliwiało wydanie nakazu rozbiórki tylko tej części budynku • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • owa 'poważna szkoda' obejmować musi jednak przede wszystkim straty materialne • Państwo nie może zezwalać na powstawanie samowoli budowlanych, które przecież ze swej istoty mogą zagrażać życiu i zdrowiu obywateli
Skład orzekający
Łukasz Trochym
przewodniczący
Marcin Maszczyński
sprawozdawca
Bogusław Cieśla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 161 § 1 k.p.a., granice ingerencji sądu administracyjnego w ostateczne decyzje, pojęcie 'poważnej szkody' dla interesów państwa, relacja między sytuacją osobistą strony a obowiązującym prawem w kontekście samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu nadzwyczajnego (art. 161 k.p.a.) i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych sytuacji, gdzie strona próbuje uchylić decyzję administracyjną powołując się na względy osobiste.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między indywidualną sytuacją życiową a rygorystycznym stosowaniem prawa administracyjnego, szczególnie w kontekście samowoli budowlanej. Pokazuje, że nawet trudna sytuacja osobista nie zawsze jest wystarczającą podstawą do uchylenia ostatecznej decyzji.
“Trudna sytuacja życiowa nie uchyli nakazu rozbiórki samowolnej budowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.