VII PA 25/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownicy B. K. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przeciwko pracodawcy Z. G. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki ponad 13 tys. zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, wraz z odsetkami i kosztami procesu. Powódka, zatrudniona na stanowisku Kierownika Regionu, argumentowała, że z powodu problemów kadrowych, dużej rotacji pracowników i specyfiki pracy w Szpitalu (...) w W., była zmuszona do pracy w godzinach nadliczbowych, w tym w dni wolne, niedziele i święta. Pracodawca kwestionował zasadność roszczenia, wskazując na kierowniczy charakter stanowiska powódki i jej obowiązek organizacji pracy tak, aby uniknąć nadgodzin. Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie była wyłączona z prawa do wynagrodzenia za nadgodziny, ponieważ jej praca polegała nie tylko na czynnościach kierowniczych, ale także na wykonywaniu zadań "szeregowego pracownika" z powodu braków kadrowych. Sąd podkreślił, że pracodawca miał świadomość pracy powódki w nadgodzinach i aprobował ten stan rzeczy, a jego zaniedbania w prowadzeniu dokumentacji czasu pracy obciążały jego samego. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego, oddalając apelację pozwanego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa, a zarzuty apelacji stanowiły jedynie polemikę. Sąd odrzucił argumenty pozwanego dotyczące rzekomej nieudolności powódki w organizacji pracy, wskazując na trudności rekrutacyjne i specyfikę pracy w Szpitalu. Sąd Okręgowy potwierdził również, że brak pisemnej zgody na pracę w godzinach nadliczbowych nie pozbawia pracownika prawa do wynagrodzenia, jeśli pracodawca miał świadomość i akceptował taką pracę. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy orzeczenie o kosztach procesu, w tym o kosztach zastępstwa procesowego radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności pracodawcy za pracę w godzinach nadliczbowych pracownika kierowniczego w sytuacji wadliwej organizacji pracy lub braków kadrowych, a także kwestie dowodowe związane z brakiem dokumentacji czasu pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika kierowniczego, gdzie praca w nadgodzinach wynika z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a nie z własnej nieudolności pracownika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownikowi zajmującemu stanowisko kierownicze, który wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych z powodu wadliwej organizacji pracy pracodawcy lub braków kadrowych, przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z dodatkiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi zajmującemu stanowisko kierownicze, który wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych z powodu wadliwej organizacji pracy pracodawcy lub braków kadrowych, przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z dodatkiem, nawet jeśli nie zachowano formalnych procedur zgłoszenia i uzyskania zgody na pracę w nadgodzinach, o ile pracodawca miał świadomość i akceptował taką pracę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownicy kierowniczy nie są całkowicie wyłączeni z prawa do wynagrodzenia za nadgodziny, jeśli praca ta wynika z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (zła organizacja, braki kadrowe), a nie z ich własnej nieudolności. Kluczowe jest, aby pracodawca miał świadomość wykonywania pracy w nadgodzinach i jej nie sprzeciwiał się. Zaniedbania w prowadzeniu dokumentacji czasu pracy przez pracodawcę obciążają jego samego i mogą prowadzić do przerzucenia ciężaru dowodu.
Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, gdy pracodawca nie prowadzi rzetelnej dokumentacji czasu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku nierzetelnego prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji czasu pracy, ciężar dowodu w zakresie wykazania, że pracownik nie pracował w dochodzonym wymiarze, przerzuca się na pracodawcę. Pracownik może udowodnić swoje twierdzenia wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków czy własnoręcznie prowadzoną ewidencją.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy. Brak takiej dokumentacji lub jej nierzetelność powoduje zmianę rozkładu ciężaru dowodów, obciążając pracodawcę obowiązkiem wykazania, że pracownik nie pracował w dochodzonym wymiarze. Pracownik może wówczas korzystać z innych środków dowodowych.
Czy pracownikowi, który nie zgłosił formalnie potrzeby pracy w godzinach nadliczbowych i nie uzyskał pisemnej zgody pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach, jeśli pracodawca miał świadomość i akceptował tę pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli nie zachowano formalnych procedur zgłoszenia i uzyskania pisemnej zgody, pod warunkiem, że pracodawca miał świadomość wykonywania tej pracy i jej nie sprzeciwiał się (dorozumiana zgoda).
Uzasadnienie
Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że polecenie pracy w godzinach nadliczbowych może być wydane w dowolny sposób, także dorozumiany. Brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie przez pracownika jego obowiązków w jego obecności może być zakwalifikowany jako dorozumiane polecenie. Świadomość pracodawcy co do wykonywania pracy w nadgodzinach jest wystarczającą przesłanką do powstania roszczenia o wynagrodzenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (25)
Główne
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych ma charakter wyjątkowy, podyktowany szczególnymi potrzebami pracodawcy. Aprobata wykonywanej pracy jest konieczną przesłanką powstania obowiązku zapłaty wynagrodzenia wraz z dodatkiem.
k.p. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Uznanie za pracę w godzinach nadliczbowych pracy, którą pracodawca zlecił pracownikowi i godził się na jej wykonywanie po normalnych godzinach pracy, nie jest wykluczone przez niezachowanie reguł porządkowych wynikających z regulaminu pracy.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie szczególnych potrzeb pracodawcy. Pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie szczególnych potrzeb pracodawcy. Pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
Pomocnicze
k.p. art. 151 § § 4
Kodeks pracy
Wyodrębnia grupę pracowników (zarządzających zakładem pracy i kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych) wyjętych spod ochronnych norm dotyczących dodatkowych świadczeń za pracę w godzinach nadliczbowych. Kierownikom wyodrębnionych komórek przysługuje prawo do wynagrodzenia i dodatku za pracę w nadgodzinach przypadających w niedzielę i święto, jeżeli nie otrzymali innego dnia wolnego.
k.p. art. 151 § § 4
Kodeks pracy
Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § § 4
Kodeks pracy
Jedynie kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Regulamin pracy określa organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników.
k.p. art. 94 § pkt 9a
Kodeks pracy
Pracodawca ma obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników.
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu w przeciętnym pięciodniowym tygodniu pracy. W niektórych przypadkach dopuszczalne jest przedłużenie czasu pracy.
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany udostępniać pracownikowi dokumentację w zakresie czasu pracy, w tym ewidencję czasu pracy.
k.p. art. 151 § 4
Kodeks pracy
Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § 4
Kodeks pracy
Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
W sprawach z zakresu prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań.
k.c. art. 322
Kodeks cywilny
Jeżeli ustawa stanowi, że sąd może zasądzić świadczenie według swej oceny, sąd może – przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy – zasądzić odpowiednią sumę.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie oraz wydatki.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może nadać wyrokowi w sprawach o wynagrodzenie za pracę lub o świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku pracy rygor natychmiastowej wykonalności.
Dz.U. nr 167/05, poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazuje pobranie od stron opłat sądowych.
Dz.U. z 2013r., poz. 490 art. 11 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Dz.U. 2013 r., poz. 490 j.t. art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w godzinach nadliczbowych wynikająca z wadliwej organizacji pracy pracodawcy lub braków kadrowych uzasadnia roszczenie o wynagrodzenie. • Świadomość pracodawcy i brak sprzeciwu wobec pracy w godzinach nadliczbowych stanowi dorozumianą zgodę. • Nierzetelne prowadzenie dokumentacji czasu pracy przez pracodawcę obciąża go i przerzuca ciężar dowodu. • Pracownik może udowodnić pracę w godzinach nadliczbowych innymi środkami dowodowymi niż dokumentacja pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Pracownik na stanowisku kierowniczym nie ma prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Praca w godzinach nadliczbowych była wynikiem nieudolności lub nadgorliwości pracownicy. • Brak formalnego zgłoszenia potrzeby pracy w nadgodzinach i pisemnej zgody pracodawcy wyklucza roszczenie. • Przedstawione przez pracodawcę listy obecności są wiarygodnym dowodem czasu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Praca w godzinach nadliczbowych ma charakter wyjątkowy podyktowany szczególnymi potrzebami pracodawcy. • Aprobata wykonywanej pracy jest zaś konieczną przesłanką powstania po stronie pracodawcy obowiązku zapłaty wynagrodzenia za te pracę wraz z dodatkiem za godziny nadliczbowe. • Warunkiem przyjęcia dorozumianej zgody pracodawcy na pracę w godzinach nadliczbowych jest natomiast świadomość pracodawcy, że pracownik ją wykonuje. • Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. • Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy. • Praca świadczona przez osoby zarządzające danym zakładem pracy polega na kierowaniu zespołem osób, przy czym istotą tej pracy jest wykonywanie właśnie czynności kierowniczych. • Najistotniejszą cechą wyróżniającą tę grupę jest zatem możliwość podejmowania przez nich decyzji dotyczących zakładu pracy. • Brak dokumentacji, wynikający z zaniedbania jej prowadzenia przez pracodawcę powoduje zmianę wynikającego z art. 6 K.c. […]
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy za pracę w godzinach nadliczbowych pracownika kierowniczego w sytuacji wadliwej organizacji pracy lub braków kadrowych, a także kwestie dowodowe związane z brakiem dokumentacji czasu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika kierowniczego, gdzie praca w nadgodzinach wynika z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a nie z własnej nieudolności pracownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet pracownicy na stanowiskach kierowniczych mogą dochodzić wynagrodzenia za nadgodziny, jeśli wynika to z problemów organizacyjnych pracodawcy, a nie z ich własnej winy. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia dokumentacji pracowniczej.
“Kierownik też może dostać wynagrodzenie za nadgodziny! Kluczowa rola organizacji pracy i dokumentacji.”
Dane finansowe
WPS: 13 888,08 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 13 888,08 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.