VII Ka 358/25

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2025-08-29
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwooszustwo komputerowenieprawdziwe oświadczeniawsparcie finansowenaprawienie szkodynawiązkapostępowanie odwoławczeapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uzupełniając opisy czynów oskarżonych, uchylając rozstrzygnięcie o naprawieniu szkody i zasądzając nawiązkę, a także zasądzając zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał apelacje w sprawie dotyczącej oszustwa (art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk). Zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, uzupełniając opisy czynów oskarżonych M. Z. i S. Z. o istotne sformułowania dotyczące celu i znaczenia dla uzyskania wsparcia finansowego. Uchylił jednocześnie rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody i zamiast tego zasądził od oskarżonego S. Z. nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego (...) SA w kwocie 10 000 zł. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy, a oskarżonych zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, jednocześnie zasądzając od nich zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz (...) SA.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora, obrońcy oskarżonych oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) SA, dotyczącą czynów z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, przypisanych M. Z. i S. Z. Sąd odwoławczy, zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, uzupełnił opisy przypisanych oskarżonym czynów o sformułowania wskazujące na cel osiągnięcia korzyści majątkowej oraz istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego. Jednocześnie uchylono rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonych na rzecz (...) SA, a w jego miejsce zasądzono od oskarżonego S. Z. nawiązkę w kwocie 10 000 zł. Sąd Okręgowy uzasadnił tę zmianę faktem toczącego się równolegle postępowania cywilnego o zapłatę tej samej należności przez (...) SA przeciwko M. Z. (i innej osobie), co stanowiło podstawę do zastosowania klauzuli antykumulacyjnej z art. 415 § 1 kpk w odniesieniu do obowiązku naprawienia szkody. W pozostałej części wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy. Oskarżonych zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a zasądzono od nich zwrot wydatków na rzecz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w kwocie po 588 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody jest utrudnione lub bezprzedmiotowe, a zamiast tego można orzec nawiązkę na podstawie art. 46 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na klauzulę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk, wskazując, że wytoczenie powództwa cywilnego o zapłatę tej samej należności przez pokrzywdzonego uniemożliwia orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym. W takiej sytuacji dopuszczalne jest zasądzenie nawiązki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżyciel posiłkowy

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznaoskarżona
S. Z.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Rejonowa Olsztyn-Południe w Olsztynieorgan_państwowyprokurator
(...) SA w W.spółkaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 46 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasądzenie nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody w sytuacji toczącego się postępowania cywilnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 415 § 1

Kodeks postępowania karnego

Klauzula antykumulacyjna uniemożliwiająca orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania.

k.p.k. art. 438 § 1a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzupełnienie opisu czynu o istotne elementy dotyczące celu i znaczenia dla uzyskania wsparcia finansowego. Zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej i zasądzenie nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody z uwagi na toczące się postępowanie cywilne. Utrzymanie wyroku w mocy w pozostałej części.

Odrzucone argumenty

Wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w całości na rzecz oskarżyciela posiłkowego.

Godne uwagi sformułowania

w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co stanowiło okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania wnioskowanego wsparcia finansowego zachodzi co do niej klauzula antykumulacyjna z art. 415§1 kpk albowiem roszczenie wynikające z przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania obecnie orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody co do tego oskarżonego byłoby znacznie utrudnione w miejsce obowiązku naprawienia szkody o nawiązce, której wysokość z jednej strony nie jest symboliczna ale zarazem faktycznie nie zastępuje obowiązku z art. 46§1 kk

Skład orzekający

Dariusz Firkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie klauzuli antykumulacyjnej w postępowaniu karnym w kontekście roszczeń cywilnych oraz możliwość zasądzenia nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się odrębne postępowanie cywilne dotyczące tej samej należności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy oszustwa związanego z uzyskaniem wsparcia finansowego, co jest tematem aktualnym. Kluczowe jest tu zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej i zmiana sposobu rekompensaty szkody, co może być interesujące dla prawników procesowych.

Oszustwo na wsparcie finansowe: sąd karny nie naprawi szkody, gdy toczy się proces cywilny.

Dane finansowe

WPS: 126 000 PLN

nawiązka: 10 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VII Ka 358/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski Protokolant: pomoc sekretarza Igor Rapicki przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie Katarzyny Szewczyk po rozpoznaniu w dniach: 29 maja, 23 lipca i 26 sierpnia 2025 r. sprawy: 1/ M. Z. , ur. (...) w O. , córki Z. i H. z domu D. oskarżonej z art. 286§1 kk w zb. z art. 297§1 kk w zw. z art. 11§2 kk 2/ S. Z. , ur. (...) w S. , syna J. i J. z domu P. oskarżonego z art. 286§1 kk w zb. z art. 297§1 kk w zw. z art. 11§2 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonych i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) SA w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt II K 1577/24 I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji opisy przypisanych oskarżonym M. Z. i S. Z. czynów po słowie „działając” uzupełnia o sformułowania „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz” a po słowach „jednego pracownika” uzupełnia o sformułowania „co stanowiło okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania wnioskowanego wsparcia finansowego”, - uchyla rozstrzygnięcie z pkt II sentencji, - na podstawie art. 46§2 kk zasądza od oskarżonego S. Z. na rzecz (...) SA w W. nawiązkę w kwocie 10 000 (dziesięć tysięcy) zł, II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, IV zasądza od oskarżonych M. Z. i S. Z. na rzecz (...) SA w W. kwoty po 588 (pięćset osiemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na ustanowienie pełnomocnika w instancji odwoławczej. FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 358/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt II K 1577/24 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy (...) SA ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego co do zasady nie zasługiwała na podzielenie. Na wstępie zauważyć należy, że zgromadzone w sprawie dowody Sąd meriti poddał trafnej analizie i ocenie, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 4 k.p.k. Także przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że generalnie Sąd I instancji prawidłowo zweryfikował tezy aktu oskarżenia w granicach niezbędnych dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia winy i kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonym czynów. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody rozstrzygnięcia o winie oskarżonego, a Sąd Okręgowy podziela przedstawioną tam argumentację. W tej sytuacji nie ma potrzeby ponownego przytaczania całości argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i należy jedynie zaakcentować te elementy, które przemawiają za odmową podzielania stanowiska skarżącego w zakresie podniesionego zarzutu. Wskazać zatem należy, że w toku postepowania odwoławczego uzyskano informację o toczącym się przed Sądem Okręgowym w Olsztynie procesie o zapłatę – porównaj k. 407; oskarżyciel posiłkowy pozwał oskarżoną M. Z. oraz M. W. (nie pozwano oskarżonego S. Z. ). Podkreślenia wymaga także i to, że wartość przedmiotu sporu określono w kwocie 131 165, 14 zł z odsetkami a zatem w wyższej kwocie niż to ustalono w zaskarżonym wyroku (126 000 zł). Wobec wytoczenia w kwietniu 2025 r. powództwa przeciwko M. Z. zachodzi co do niej klauzula antykumulacyjna z art. 415§1 kpk albowiem roszczenie wynikające z przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania. Wprawdzie pozew nie był złożony przeciwko S. Z. , to w ocenie Sądu Okręgowego obecnie orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody co do tego oskarżonego byłoby znacznie utrudnione tak z uwagi na pozwanie jego żony ale przede wszystkim wobec pozwania M. W. , której status w zakresie formy zatrudnienia był jedną z istotnych kwestii oceny w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji co do oskarżonego S. Z. orzeczono o nawiązce na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) SA przy czym uznano, że jej wysokość wobec toczącego się postępowania cywilnego nie może być zbliżona do żądanej przez pokrzywdzonego kwoty. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 KK wobec oskarżonych M. Z. i S. Z. solidarnie na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. z siedzibą w W. , obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości, tj. kwoty 126.000,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia 29 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn podanych wyżej wniosku obowiązku o naprawienie wyrządzonej przestępstwem szkody w całości, tj. kwoty 126.000,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia 29 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty nie uwzględniono 1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 24 lutego 2025 r. , sygn. akt II K 1577/24 I zmieniono w ten sposób, że: - w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji opisy przypisanych oskarżonym M. Z. i S. Z. czynów po słowie „działając” uzupełniono o sformułowania „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz” a po słowach „jednego pracownika” uzupełniono o sformułowania „co stanowiło okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania wnioskowanego wsparcia finansowego”, - uchylono rozstrzygnięcie z pkt II sentencji, - na podstawie art. 46§2 kk zasądzono od oskarżonego S. Z. na rzecz (...) SA w W. nawiązkę w kwocie 10 000 (dziesięć tysięcy) zł, II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach zmiany Zmiany w zakresie opisów przypisanych oskarżonych czynów była wynikiem uwzględnienia apelacji prokuratora jak na k. 291-291 odw; w tym zakresie sam Sąd I instancji wskazał na konieczność dokonania zmian w tym opisach – k. 280. Natomiast z uwagi na uchylenie rozstrzygnięcia z pkt II sentencji w zakresie obowiązku naprawienia przez oskarżonych szkody w istocie bezprzedmiotowy stał się postulat o orzeczenie co do oskarżonych odsetek od kwoty 126 000 zł; roszczenie oskarżyciela posiłkowego wobec oskarżonej jest przedmiotem innego postępowania a co do oskarżonego orzeczono w miejsce obowiązku naprawienia szkody o nawiązce, której wysokość z jednej strony nie jest symboliczna ale zarazem faktycznie nie zastępuje obowiązku z art. 46§1 kk . 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV Zasądzono od oskarżonych M. Z. i S. Z. na rzecz (...) SA w W. kwoty po 588 (pięćset osiemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na ustanowienie pełnomocnika w instancji odwoławczej. 1Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Zwolniono oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. 1PODPIS ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO Załącznik do formularza UK 2 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) SA Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt II K 1577/24 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę