Orzeczenie · 2026-07-14

VI U 1490/25Bank nie musi zwrocic ZUS świadczeń po śmierci ubezpieczonego

Sąd
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-07-14
SAOSUbezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoWysokaokręgowy
ZUSubezpieczenia społeczneprawo bankowezwrot świadczeńśmierć ubezpieczonegoegzekucja komorniczaodpowiedzialność banku

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 26 marca 2025r. zobowiązał Bank (...) S.A. do zwrotu kwoty 1767,62 zł tytułem nienależnie wypłaconych świadczeń po śmierci ubezpieczonego U. E. . ZUS wskazał, że świadczenie za okres od 11 stycznia 2025 do 31 stycznia 2025r. w łącznej kwocie 5597,19 zł zostało przelane na rachunek zmarłego, a bank przekazał jedynie 3829,57 zł, pozostawiając do zwrotu 1767,62 zł. Bank (...) S.A. wniósł odwołanie, argumentując, że w dniu 6 lutego 2025 r. przekazał kwotę 1791,66 zł komornikowi sądowemu na podstawie zajęcia egzekucyjnego, co spełnia przesłanki z art. 55 ust. 3 Prawa bankowego. Bank podkreślił, że poinformował ZUS o tym fakcie i zwrócił pozostałe środki. ZUS w odpowiedzi wniósł o oddalenie odwołania, twierdząc, że organ egzekucyjny nie jest "inną uprawnioną osobą". Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, analizując przepisy art. 138a ustawy emerytalnej oraz art. 55 Prawa bankowego, uznał odwołanie banku za zasadne. Sąd stwierdził, że bank przekazał środki organowi egzekucyjnemu przed otrzymaniem wniosku ZUS i poinformował o tym organ rentowy w wymaganym terminie. Powołując się na orzecznictwo sądów apelacyjnych, sąd uznał, że bank jest zwolniony z obowiązku zwrotu kwoty 1767,62 zł na podstawie art. 55 ust. 3 Prawa bankowego. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i zasądził od pozwanego na rzecz banku koszty zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa bankowego dotyczących odpowiedzialności banku za wypłaty z rachunku po śmierci posiadacza, w szczególności w kontekście zajęcia egzekucyjnego przez komornika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy bank działał w dobrej wierze, przekazał środki komornikowi przed otrzymaniem wniosku ZUS i prawidłowo poinformował o tym organ rentowy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy bank jest zobowiązany do zwrotu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych świadczeń wypłaconych po śmierci posiadacza rachunku, jeśli część środków została przekazana komornikowi sądowemu w ramach zajęcia egzekucyjnego przed otrzymaniem wniosku ZUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank jest zwolniony z obowiązku zwrotu, jeśli przed otrzymaniem wniosku ZUS dokonał wypłat innym uprawnionym osobom (w tym organowi egzekucyjnemu) i poinformował o tym ZUS w terminie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 55 ust. 3 Prawa bankowego, zgodnie z którym bank jest zwolniony z wypłaty kwoty świadczenia, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie dokonał z rachunku wypłat innym uprawnionym osobom i poinformował o tym organ. W tym przypadku bank przekazał środki komornikowi przed otrzymaniem wniosku ZUS i poinformował o tym organ rentowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) S.A.spółkapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 138a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

pr. bank. art. 55 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo bankowe

Bank jest zwolniony z wypłaty kwoty świadczenia, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie dokonał z rachunku wypłat innym uprawnionym osobom i poinformował o tym organ.

pr. bank. art. 55 § ust. 3

Ustawa - Prawo bankowe

Bank jest zwolniony z wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie lub uposażenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank przekazał środki komornikowi sądowemu w ramach zajęcia egzekucyjnego przed otrzymaniem wniosku ZUS. • Bank poinformował ZUS o przekazaniu środków komornikowi w ustawowym terminie. • Zgodnie z art. 55 ust. 3 Prawa bankowego, bank jest zwolniony z obowiązku zwrotu, jeśli dokonał wypłat innym uprawnionym osobom przed otrzymaniem wniosku ZUS i poinformował o tym organ.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny nie jest "inną uprawnioną osobą" w rozumieniu art. 55 Prawa Bankowego, ponieważ jego uprawnienie wobec osoby zmarłej wygasło. • Brak tytułu do wypłaty należności sprawia, że działanie Banku było bezprawne, a tym samym świadczenie winno zostać zwrócone organowi rentowemu w całości.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny należy do kręgu podmiotów uprawnionych w rozumieniu art. 55 ust. 3 ustawy Prawo bankowe • Bank jest zwolniony od szkody wynikające z wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3. Odpowiedzialność w tym zakresie ponosi organ wypłacający świadczenie lub uposażenie, który wystąpił z wnioskiem.

Skład orzekający

Karolina Chudzinska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa bankowego dotyczących odpowiedzialności banku za wypłaty z rachunku po śmierci posiadacza, w szczególności w kontekście zajęcia egzekucyjnego przez komornika."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy bank działał w dobrej wierze, przekazał środki komornikowi przed otrzymaniem wniosku ZUS i prawidłowo poinformował o tym organ rentowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kolizji obowiązków banku wobec ZUS i organu egzekucyjnego, co jest istotne dla sektora finansowego i ubezpieczeniowego.

“Bank kontra ZUS: Kto ma pierwszeństwo przy wypłacie środków z konta zmarłego?”

Dane finansowe

WPS: 1767,62 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst