VI SA/Wa 1596/17Ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu umowa o dzieło czy zlecenie 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ ustalającą, że M. J. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja prawna umowy z dnia 10 lutego 2011 r. jako umowy o dzieło (art. 627 Kc.) czy umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o umowie zlecenia (art. 734 § 1 Kc.), co miało wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach). Organy NFZ uznały umowę za umowę o świadczenie usług, opierając się m.in. na analizie jej przedmiotu jako wygłoszenia wykładu i udziału w dyskusji, a także na braku możliwości zastosowania przepisów o odpowiedzialności za wady dzieła. Skarżąca argumentowała, że umowa dotyczyła jednorazowego udziału w debacie, stanowiła utwór w rozumieniu prawa autorskiego i miała cechy umowy o dzieło, powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kpa.) przez organy obu instancji, które nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia zgodnego zamiaru stron i celu umowy zgodnie z art. 65 § 2 Kc. Sąd wskazał, że sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, a analiza postanowień umownych, w tym przeniesienia praw autorskich, wymaga głębszego zbadania rzeczywistych uzgodnień stron. Wskazano na potrzebę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron, a nawet analizy zapisu wizualnego debaty, aby ustalić, czy umowa miała charakter umowy o dzieło (umowy skutku) czy umowy o świadczenie usług (umowy starannego działania). W sprawie zgłoszono zdanie odrębne, w którym sędzia wyraziła pogląd o oddaleniu skargi, uznając umowę za umowę o świadczenie usług, podkreślając powszechność i przymus ubezpieczenia zdrowotnego oraz brak jednoznacznego rezultatu w rozumieniu umowy o dzieło.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że organy administracji mają obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i zgodnego zamiaru stron przy kwalifikacji umów cywilnoprawnych na potrzeby ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o udział w debacie i przeniesienie praw autorskich, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o udział w debacie i przeniesienie praw autorskich, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu i udział w dyskusji, stanowi umowę o dzieło, czy umowę o świadczenie usług podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia zgodnego zamiaru stron i celu umowy, co jest niezbędne do prawidłowej kwalifikacji umowy. Sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, a analiza postanowień umownych wymaga głębszego zbadania rzeczywistych uzgodnień stron.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy pominęły istotne postanowienia umowne i nie zbadały zgodnego zamiaru stron oraz celu umowy zgodnie z art. 65 § 2 Kc. Konieczne jest przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron, aby ustalić, czy umowa miała charakter umowy o dzieło (umowy skutku) czy umowy o świadczenie usług (umowy starannego działania).
Czy jednorazowy udział w debacie i wygłoszenie wykładu, nawet jeśli utrwalone na nośniku, może być uznane za umowę o dzieło?
Odpowiedź sądu
Sąd nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi, ale wskazał, że organy błędnie skoncentrowały się na jednym postanowieniu umownym i pominęły inne, które mogłyby świadczyć o charakterze umowy o dzieło. Podkreślono, że umowa o dzieło wymaga konkretnego i sprawdzalnego rezultatu, podczas gdy umowa o świadczenie usług opiera się na starannym działaniu.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że organy nie zbadały wystarczająco, czy umowa prowadziła do konkretnego, indywidualnie oznaczonego i samoistnego rezultatu, co jest cechą umowy o dzieło. Wskazano na potrzebę analizy, czy umowa miała charakter umowy o dzieło (umowy skutku) czy umowy o świadczenie usług (umowy starannego działania).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa krąg osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, odwołując się do osób spełniających warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, w tym wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Kc. art. 627
Kodeks cywilny
Definiuje umowę o dzieło jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła.
Kc. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę zlecenia jako zobowiązanie do dokonania określonych czynności prawnych lub faktycznych dla dającego zlecenie.
Pomocnicze
Kc. art. 750
Kodeks cywilny
Określa, że do umów o świadczenie usług, do których nie stosuje się przepisów o zleceniu, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Kc. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Nakazuje badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, jeśli naruszono przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej, oparte na prawdzie obiektywnej i interesie społecznym.
Kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
ustawa o sus art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa moment powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia społecznego dla zleceniobiorcy.
ustawa o świadczeniach art. 85 § ust. 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa, kto jest płatnikiem składek za osobę wykonującą umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Ustawa o partiach politycznych art. 30 § ust. 1
Pozwala partii politycznej na tworzenie Funduszu Eksperckiego.
Ustawa o partiach politycznych art. 30 § ust. 4
Określa przeznaczenie środków z Funduszu Eksperckiego.
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych art. 1 § ust. 21
Określa, że ochronie prawa autorskiego nie podlegają działania o charakterze odtwórczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracyjne nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia zgodnego zamiaru stron i celu umowy. • Należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie (art. 65 § 2 Kc.). • Umowa miała charakter mieszany i wymagała wnikliwej analizy, które elementy przeważają.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów NFZ oparta na analizie jednego postanowienia umownego bez uwzględnienia pozostałych. • Uznanie umowy za umowę o świadczenie usług bez należytego zbadania stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Istotą sprawy było zbadanie, czy umowa [...] miała charakter umowy o dzieło [...] czy też umowy o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy o umowie zlecenia. • Organy obydwu instancji dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze przepisów – art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa., albowiem nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. • Można w tym miejscu zauważyć, że organy administracyjne obydwu instancji dokonały oceny twierdzeń faktycznych stron umowy wyłącznie przez pryzmat pism składanych przez ich pełnomocników, gdy tymczasem ocenie tej winny być poddane zgromadzone w tym postępowaniu dowody...
Skład orzekający
Pamela Kuraś-Dębecka
przewodniczący
Izabela Głowacka-Klimas
sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy administracji mają obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i zgodnego zamiaru stron przy kwalifikacji umów cywilnoprawnych na potrzeby ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o udział w debacie i przeniesienie praw autorskich, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma kluczowe znaczenie dla obowiązków ubezpieczeniowych. Wyrok podkreśla znaczenie dokładnego badania stanu faktycznego przez organy administracji.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wskazuje, jak organy NFZ powinny badać fakty.”
Zdanie odrębne
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Sędzia uważa, że skargę należało oddalić, ponieważ umowa zawarta przez skarżącą z uczestnikiem była umową o świadczenie usług, a nie umową o dzieło. Podkreśla powszechność i przymus ubezpieczenia zdrowotnego oraz brak jednoznacznego rezultatu w rozumieniu umowy o dzieło. Strony jednoznacznie traktowały umowę jako dotyczącą świadczenia usług, co potwierdzają użyte sformułowania w umowie.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.