VI KA 512/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 6 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt IX K 643/17 skazał oskarżonego T. G. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (0,84 promila) w warunkach recydywy, znieważenie i groźby wobec funkcjonariuszy Policji oraz ratownika medycznego. Sąd orzekł łączną karę roku pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet dwa dni zatrzymania, oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 9 lat. Oskarżony został zwolniony od kosztów procesu. Zarówno prokurator, jak i obrońca oskarżonego zaskarżyli wyrok. Prokurator zarzucił naruszenie prawa materialnego, domagając się zmiany opisu czynu. Obrońca podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania (zasady swobodnej oceny dowodów, naruszenie prawa do obrony), błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności środka karnego. W uzupełnieniu apelacji obrońca wskazał na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk, polegającą na przeprowadzeniu postępowania pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, uznał zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów postępowania za skuteczne. Stwierdził, że doszło do naruszenia art. 374 § 1 kpk, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 kpk, ponieważ sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, mimo że jego obecność została uznana za obowiązkową. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, mimo obowiązku jego obecności.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd uznał obecność oskarżonego za obowiązkową, a mimo to rozprawę przeprowadził pod jego nieobecność.
Zagadnienia prawne (5)
Czy rozpoznanie sprawy karnej pod nieobecność oskarżonego, którego obecność została uznana za obowiązkową, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność uznano za obowiązkową, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że nowelizacja art. 374 kpk z 2013 r. wprowadziła zasadę nieobowiązkowego udziału oskarżonego w rozprawie, ale z wyjątkami. W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy postanowił o obowiązkowej obecności oskarżonego i zarządził jego zatrzymanie, jednak mimo to przeprowadził postępowanie pod jego nieobecność. Uchybienie to, zgodnie z art. 439 § 1 pkt 11 kpk, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, podkreślając wagę naruszenia zasady prawa do obrony.
Czy doszło do obrazy przepisów postępowania karnego poprzez błędną ocenę dowodów w zakresie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie odniósł się szczegółowo do tego zarzutu z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jednak obrońca podnosił zarzut naruszenia art. 7 kpk.
Uzasadnienie
Obrońca oskarżonego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk) oraz błąd w ustaleniach faktycznych, kwestionując, czy oskarżony faktycznie prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości.
Czy doszło do obrazy przepisów postępowania karnego poprzez błędną ocenę dowodów w zakresie znieważenia i gróźb wobec funkcjonariuszy?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie odniósł się szczegółowo do tego zarzutu z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jednak obrońca podnosił zarzut naruszenia art. 7 kpk.
Uzasadnienie
Obrońca oskarżonego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk) poprzez oparcie się wyłącznie na zeznaniach osób pokrzywdzonych.
Czy wymierzony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów jest rażąco niewspółmierny?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie odniósł się szczegółowo do tego zarzutu z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jednak obrońca podnosił zarzut rażącej niewspółmierności.
Uzasadnienie
Obrońca oskarżonego zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 9 lat, wskazując na dysproporcję w stosunku do dyrektyw sądowego wymiaru kary.
Czy niesłuszne oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka naruszyło prawo do obrony?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie odniósł się szczegółowo do tego zarzutu z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jednak obrońca podnosił zarzut naruszenia art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 6 kpk.
Uzasadnienie
Obrońca oskarżonego zarzucił naruszenie prawa do obrony poprzez niesłuszne oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka J. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej G. w G. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| mł. asp. D. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| sierż. D. T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| post. M. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| post. M. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| K. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony ratownik medyczny |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w warunkach powrotu do przestępstwa.
k.k. art. 226 § 1
Kodeks karny
Dotyczy znieważenia funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 224 § 2
Kodeks karny
Dotyczy stosowania przemocy lub groźby bezprawnej wobec funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego.
k.p.k. art. 374 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Określa warunki powrotu do przestępstwa.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej przepisów.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu zabronionego w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasad łączenia kar.
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasad wymiaru kary łącznej.
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania na poczet orzeczonej kary.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów procesu.
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zarzutu naruszenia prawa materialnego jako podstawy apelacji.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 376 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego.
k.p.k. art. 377 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy obecność oskarżonego nie jest obowiązkowa.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dotyczy dyrektyw sądowego wymiaru kary.
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prawa do obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 374 § 1 kpk poprzez przeprowadzenie postępowania sądowego pod nieobecność oskarżonego, którego obecność na rozprawie uznano za obowiązkową, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk.
Godne uwagi sformułowania
uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. • uchybienie natomiast temu przepisowi skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 kpk. • Ustawodawca bowiem podniósł rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność uznano za obowiązkową, do rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, podkreślając tym samym szczególną wagę tego naruszenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, mimo obowiązku jego obecności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd uznał obecność oskarżonego za obowiązkową, a mimo to rozprawę przeprowadził pod jego nieobecność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne naruszenie procedury, jakim jest prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, może doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty merytoryczne mogłyby być zasadne. Podkreśla wagę prawa do obrony.
“Rozprawa pod nieobecność: jak błąd proceduralny zniweczył wyrok sądu?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.