VI KA 1181/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podstawą uchylenia była bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 kpk, dotycząca prowadzenia rozprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy. Sąd Okręgowy ustalił, że w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji pojawiły się wątpliwości co do poczytalności oskarżonej, co skutkowało dopuszczeniem dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej i tym samym ustanowieniem obrońcy z urzędu, którego udział stał się obligatoryjny. Mimo to, na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2022 r., obrońca nie stawił się, usprawiedliwiając się zapominalstwem i wnosząc o odroczenie. Oskarżona również wniosła o odroczenie. Sąd Rejonowy, powołując się na art. 378a § 1 kpk, prowadził jednak postępowanie dowodowe, przesłuchując świadka. Sąd Okręgowy uznał to za rażące naruszenie prawa do obrony, które nie zostało w żaden sposób konwalidowane. W związku z tym, sąd odwoławczy nie rozpatrywał zarzutów dotyczących winy i kary, a jedynie uchylił wyrok z powodu wskazanej wady proceduralnej. Wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji powinien najpierw rozstrzygnąć o obowiązku udziału obrońcy, a następnie przeprowadzić przewód sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, obowiązkowy udział obrońcy, stosowanie art. 439 § 1 pkt 10 kpk i art. 378a § 1 kpk.
Dotyczy specyficznej sytuacji wątpliwości co do poczytalności i nieobecności obrońcy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność obrońcy, którego udział stał się obligatoryjny z powodu wątpliwości co do poczytalności oskarżonej, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i bezwzględną przesłankę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie rozprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy, który nie był prawidłowo usprawiedliwiony i wniósł o odroczenie, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 kpk, skutkującą uchyleniem wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że wątpliwości co do poczytalności oskarżonej skutkowały obligatoryjnym udziałem obrońcy. Mimo braku usprawiedliwienia obrońcy i wniosku oskarżonej o odroczenie, sąd pierwszej instancji prowadził rozprawę, co naruszyło prawo do obrony i stanowiło podstawę do uchylenia wyroku na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 kpk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| adw. K. B. | inne | obrońca z urzędu |
| Waldemar Bastecki | inne | prokurator |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 10 - prowadzenie rozprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 378a § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący prowadzenia rozprawy pod nieobecność obrońcy, który nie stawił się bez usprawiedliwienia, ale jego stosowanie było w tej sprawie wadliwe.
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące obligatoryjnego udziału obrońcy w przypadku wątpliwości co do poczytalności oskarżonego.
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący orzeczenia o nieobowiązkowości udziału obrońcy.
k.k. art. 278 § 5
Kodeks karny
k.k. art. 275 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Dz.U. 2015 poz. 1855 art. 11 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
pkt 4 - podstawa prawna przyznania wynagrodzenia obrońcy z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony przez prowadzenie rozprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności kary (nie były rozpatrywane merytorycznie z powodu uchylenia wyroku).
Godne uwagi sformułowania
udział obrońcy stał się obligatoryjny • Sąd Rejonowy procedował pod nieobecność obrońcy oskarżonej • uchylił zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania • zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 10 kpk
Skład orzekający
Tomasz Morycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, obowiązkowy udział obrońcy, stosowanie art. 439 § 1 pkt 10 kpk i art. 378a § 1 kpk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wątpliwości co do poczytalności i nieobecności obrońcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawa do obrony w polskim procesie karnym i konsekwencje jego naruszenia, nawet w przypadku rutynowych przestępstw. Jest to ważna lekcja dla prawników i studentów prawa.
“Nawet drobne potknięcie sądu może zniweczyć całe postępowanie. Kluczowa lekcja o prawie do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.