VI GC 60/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód H. S. wniósł pozew o ustalenie nieważności umowy pożyczki zawartej z (...) Budownictwo Sp. z o.o. z dnia 25.09.2015r., argumentując, że prezes zarządu spółki, M. M., nie miał ważnego mandatu do jej zawarcia, gdyż jego kadencja wygasła. Powód wskazywał na brak uchwał przedłużających kadencję w aktach rejestrowych i powoływał się na art. 202 §2 ksh. Jako podstawę nieważności umowy wskazał art. 58 §1 kc w zw. z art. 38 kc i art. 201 §1 ksh. Interes prawny uzasadniał koniecznością ochrony przed postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że powód nie posiada interesu prawnego, gdyż mógł skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego lub powództwa o zapłatę. Pozwany argumentował również, że kadencja M. M. została przedłużona na zgromadzeniu wspólników w dniu 18.06.2015r., a wszelkie wątpliwości co do protokołu były wynikiem omyłki pisarskiej. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo. Sąd uznał, że skoro pozwany uzyskał klauzulę wykonalności na podstawie aktu notarialnego, powód nie miał interesu prawnego w wytaczaniu powództwa o ustalenie nieważności umowy na podstawie art. 189 kpc. Sąd podkreślił, że powód mógł skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 §1 pkt 1 kpc), które pozwala na trwałe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, nawet przed wszczęciem egzekucji. Sąd uznał, że argumentacja powoda dotycząca wykreślenia hipoteki czy szerszej ochrony prawnej nie była wystarczająca do wykazania interesu prawnego w trybie art. 189 kpc, zwłaszcza w sytuacji, gdy powództwo przeciwegzekucyjne mogło skutecznie zapobiec egzekucji. Badanie merytoryczne podstaw nieważności umowy było zbędne z uwagi na brak przesłanki procesowej w postaci interesu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy dostępne jest powództwo przeciwegzekucyjne.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje tytuł wykonawczy i możliwość wszczęcia egzekucji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy pożyczki, gdy uzyskał już klauzulę wykonalności na podstawie tej umowy i może skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy pożyczki w sytuacji, gdy uzyskał klauzulę wykonalności na podstawie tej umowy i może skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo przeciwegzekucyjne jest właściwym środkiem ochrony prawnej w sytuacji, gdy istnieje tytuł wykonawczy, a powód kwestionuje ważność umowy stanowiącej jego podstawę. Powództwo o ustalenie nieważności umowy na podstawie art. 189 kpc jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy inne środki prawne nie zapewniają wystarczającej ochrony. Uzyskanie klauzuli wykonalności przez pozwanego i możliwość wszczęcia egzekucji stanowiły realne zagrożenie dla praw powoda, które mogło być skutecznie zwalczane w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.
Czy umowa pożyczki zawarta przez prezesa zarządu, którego kadencja mogła wygasnąć, jest nieważna?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał merytorycznie ważności umowy, ponieważ uznał brak interesu prawnego powoda w jej ustaleniu.
Uzasadnienie
Sąd oddalił powództwo z powodu braku interesu prawnego powoda, co wykluczyło potrzebę badania merytorycznych podstaw nieważności umowy pożyczki, w tym kwestii ważności mandatu prezesa zarządu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Budownictwo Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo przeciwegzekucyjne.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Brak zdolności do czynności prawnych.
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Powołanie zarządu.
k.s.h. art. 202 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Kadencja zarządu.
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Tytuły wykonawcze - dobrowolne poddanie się egzekucji.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dowodu.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 825 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada prawdy obiektywnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy, gdyż może skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego. • Powództwo przeciwegzekucyjne jest właściwym środkiem ochrony prawnej w sytuacji nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu. • Powództwo o ustalenie nieważności umowy jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy inne środki prawne nie zapewniają wystarczającej ochrony.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy pożyczki z powodu wygaśnięcia kadencji prezesa zarządu. • Wyrok ustalający nieważność umowy zapewnia szerszą ochronę prawną niż powództwo przeciwegzekucyjne. • Wyrok ustalający nieważność umowy jest podstawą do wykreślenia hipoteki.
Godne uwagi sformułowania
powód nie miał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa z żądaniem ustalenia nieważności umowy pożyczki • powód mógł skorzystać z powództwa przeciwegzekucyjnego • powództwo przeciwegzekucyjne jest orzeczeniem kształtującym, które na trwałe pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy • nie jest możliwe wszczęcie, prowadzenie egzekucji oraz wyegzekwowanie wierzytelności z tego tytułu na przyszłość
Skład orzekający
Marta Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy dostępne jest powództwo przeciwegzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje tytuł wykonawczy i możliwość wszczęcia egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak sądy podchodzą do wyboru właściwego środka prawnego.
“Czy można ustalić nieważność umowy, gdy grozi Ci egzekucja? Sąd wyjaśnia, kiedy powództwo przeciwegzekucyjne jest lepszym wyborem.”
Dane finansowe
koszty procesu: 10 817 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.