Orzeczenie · 2013-10-31

VI Ga 238/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2013-10-31
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
przewóztransportzapłatapotrącenieapelacjakoszty zastępstwa procesowegoKonwencja CMR

Sprawa dotyczyła zapłaty za usługę transportową, gdzie powód (...) P. (...) (...) & (...) Sp. z o.o. domagał się od pozwanego Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego (...) Sp. z o.o. kwoty 1 711,22 zł. Pozwany zarzucił częściowe wykonanie usługi (brak 2 palet z 27) i skuteczne potrącenie swojej wierzytelności z noty obciążeniowej. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne, stwierdzając brak skutecznego oświadczenia o potrąceniu, gdyż nota obciążeniowa nie spełniała wymogów czynności materialnoprawnej, a termin płatności był późniejszy niż wymagalność wierzytelności pozwanego. Sąd Rejonowy zakwestionował również sposób wyliczenia szkody i odpowiedzialność przewoźnika na podstawie Konwencji CMR. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o potrąceniu (art. 60 kc w zw. z art. 498 § 1 i 499 kc) i postępowaniu (art. 233 § 1 kpc, art. 379 pkt 5 kpc). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że nota obciążeniowa nie stanowiła oświadczenia o potrąceniu, a zarzut potrącenia jest czynnością procesową wymagającą materialnoprawnej podstawy. Sąd Okręgowy podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do odpowiedzialności przewoźnika i niewykazania szkody przez pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności, w szczególności odróżnienie czynności materialnoprawnej od zarzutu procesowego oraz charakteru noty obciążeniowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego oświadczenia o potrąceniu w kontekście umowy przewozu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nota obciążeniowa może stanowić skuteczne oświadczenie o potrąceniu wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nota obciążeniowa, która nie zawiera wyraźnego lub dorozumianego oświadczenia woli o potrąceniu i wyznacza termin płatności, nie stanowi skutecznego oświadczenia o potrąceniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że nota obciążeniowa nie spełnia wymogów czynności materialnoprawnej potrącenia (art. 499 kc). Brak w niej woli przeciwstawienia wierzytelności w celu umorzenia, a wyznaczenie terminu płatności wskazuje na wezwanie do zapłaty.

Czy zarzut potrącenia w sprzeciwie od nakazu zapłaty może być skuteczny bez wcześniejszego materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia jako czynność procesowa wymaga materialnoprawnej podstawy w postaci skutecznego oświadczenia o potrąceniu złożonego przed procesem.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany w sprzeciwie nie formułował zarzutu potrącenia, a jedynie powołał się na wygaśnięcie wierzytelności na skutek oświadczenia zawartego w nocie obciążeniowej. Ponieważ oświadczenie to było nieskuteczne, zarzut procesowy oparty na potrąceniu również był bezskuteczny.

Jaka jest odpowiedzialność przewoźnika za niepełne załadowanie towaru, gdy sprzedawca nie wydał przewoźnikowi całej umówionej ilości?

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność przewoźnika na podstawie Konwencji CMR dotyczy utraty lub uszkodzenia przesyłki w czasie przewozu. W przypadku niewydania przez sprzedawcę całej umówionej ilości towaru, odpowiedzialność za brak załadowania może spoczywać na sprzedawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Konwencja CMR nie ma zastosowania do sytuacji, gdy towar nie został w ogóle załadowany z powodu niewydania go przez sprzedawcę. Sąd Rejonowy wskazał, że za brak nadania przesyłki do przewozu odpowiedzialność może ponosić sprzedawca mandarynek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
(...) P. (...) (...) & (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowo - Handlowe (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 498 § § 1

Kodeks cywilny

Określa przesłanki potrącenia wierzytelności.

k.c. art. 499 § zd. 2

Kodeks cywilny

Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.

Pomocnicze

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczeń woli, które mogą być składane w sposób dorozumiany.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty znane stronie przeciwnej nie wymagają dowodu.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony możności obrony praw.

k.p.c. art. 385 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nota obciążeniowa nie stanowi skutecznego oświadczenia o potrąceniu. • Brak materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu przed procesem. • Zarzut potrącenia w sprzeciwie bezskuteczny bez podstawy materialnoprawnej. • Konwencja CMR nie ma zastosowania do sytuacji braku załadunku z winy sprzedawcy.

Odrzucone argumenty

Nota obciążeniowa stanowiła skuteczne oświadczenie o potrąceniu. • Potrącenie miało moc wsteczną od daty wymagalności wierzytelności pozwanego. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym oddalenie wniosków dowodowych. • Odpowiedzialność przewoźnika na podstawie Konwencji CMR za niepełne załadowanie.

Godne uwagi sformułowania

nota obciążeniowa nie stanowiła oświadczenia o potrąceniu • brak materialnoprawnego oświadczenia w przedmiocie potrącenia • zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia • nie może stanowić roszczenia odszkodowawczego roszczenie główne, tzw. essentialia negotii umowy przewozu

Skład orzekający

Anna Harmata

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności, w szczególności odróżnienie czynności materialnoprawnej od zarzutu procesowego oraz charakteru noty obciążeniowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego oświadczenia o potrąceniu w kontekście umowy przewozu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między czynnością materialnoprawną potrącenia a zarzutem procesowym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne formułowanie oświadczeń woli.

Nota obciążeniowa to nie potrącenie – kluczowa lekcja dla przedsiębiorców o skutkach prawnych oświadczeń.

Dane finansowe

WPS: 1711,22 PLN

zapłata za usługę transportową: 1711,22 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 300 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst