Orzeczenie · 2017-10-23

VI ACA 729/16

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2017-10-23
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobisteochrona dóbr osobistychprawo prasowewolność słowakrytyka prasowaodpowiedzialność cywilnareportaż telewizyjnyidentyfikacjainteres społeczny

Powód J. G. wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko M. F. i (...) S.A. w W., domagając się nakazania usunięcia reportażu, publikacji oświadczenia z przeprosinami oraz zasądzenia 100.000 zł zadośćuczynienia i zwrotu kosztów procesu. Powód argumentował, że reportaż ujawnił miejsce jego działalności gospodarczej, pozwalając na identyfikację, oraz zawierał nieprawdziwe informacje, naruszając jego cześć, godność i dobre imię, co spowodowało cierpienia psychiczne i szkodę majątkową. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, twierdząc, że dane powoda zostały ukryte, a reportaż przygotowano rzetelnie, realizując prawo obywateli do informacji. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że reportaż nie naruszył dóbr osobistych, ponieważ nie zawierał bezpośrednich danych identyfikujących powoda, a jego wydźwięk skupiał się na bezczynności władz samorządowych. Sąd uznał, że działania pozwanych były rzetelne, mieściły się w granicach prawa do krytyki i uzasadnionego interesu społecznego, a powód nie wykazał szkody ani zawinionego działania pozwanych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i ocenę Sądu Okręgowego, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych ani bezprawności działania pozwanych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa prasowego dotyczących rzetelności dziennikarskiej, prawa do krytyki, uzasadnionego interesu społecznego oraz odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w kontekście reportaży medialnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnego reportażu. Wartość precedensowa może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy reportaż telewizyjny, który ujawnia miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i zawiera informacje pozwalające na identyfikację osoby, narusza jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia i godności, nawet jeśli nie podano bezpośrednio jej danych osobowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli reportaż jest rzetelny, mieści się w granicach prawa do krytyki i uzasadnionego interesu społecznego, a identyfikacja jest możliwa jedynie dla wąskiego kręgu osób znających kontekst.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli reportaż pozwalał na identyfikację powoda przez lokalną społeczność, to nie naruszał jego dóbr osobistych, ponieważ był rzetelny, skupiał się na problemie społecznym (bezpieczeństwo psów, bezczynność służb) i mieścił się w granicach prawa do krytyki oraz uzasadnionego interesu społecznego. Brak bezpośrednich danych identyfikujących oraz zniekształcony głos powoda dodatkowo osłabiały argument o naruszeniu.

Czy dziennikarz ma obowiązek weryfikować informacje i czy jego działania w zbieraniu materiału do reportażu były rzetelne i zgodne z prawem prasowym, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dziennikarz ma obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności. Działania pozwanych zostały uznane za rzetelne, ponieważ opierały się na wiarygodnych źródłach (świadkowie, organy ścigania, administracja), a powód miał możliwość ustosunkowania się do informacji, z czego nie skorzystał.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dziennikarz dochował wymaganej staranności, korzystając z relacji świadków, organów ścigania i administracji. Powód miał możliwość wypowiedzenia się, ale odmówił. Sąd podkreślił, że media nie mają możliwości prowadzenia postępowania dowodowego na równi z organami ścigania, a szybkie informowanie opinii publicznej jest ich misją. Brak postawienia zarzutów powodowi w momencie publikacji nie wykluczał rzetelności dziennikarskiej.

Czy publikacja reportażu narusza przepis art. 13 ust. 2 Prawa prasowego dotyczący zakazu publikowania danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli w momencie publikacji postępowanie przygotowawcze nie było jeszcze prowadzone przeciwko konkretnej osobie (in rem), a nie przeciwko osobie (in personam), i nie ujawniono danych z postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w dacie publikacji reportażu postępowanie przygotowawcze było prowadzone w fazie 'in rem', a zarzuty powodowi postawiono dopiero później. Nie ujawniono też żadnych materiałów z postępowania. Dlatego przepis art. 13 ust. 2 Prawa prasowego nie został naruszony.

Czy żądanie zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego jest uzasadnione, jeśli nie wykazano zawinionego naruszenia dóbr osobistych oraz konkretnego zakresu doznanej krzywdy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zadośćuczynienie może być przyznane jedynie w przypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych, a powód nie wykazał ani zawinienia pozwanych, ani zakresu doznanej krzywdy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie można przypisać pozwanym zawinionego działania, a powód nie udowodnił szkody niemajątkowej ani majątkowej, w tym nie sprecyzował uszczerbku. Prowadzenie działalności restauracyjnej i brak dowodów na utratę zysków dodatkowo przemawiały przeciwko uwzględnieniu tego roszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
M. F. oraz (...) S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowód
M. F.osoba_fizycznapozwany
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa roszczeń o ochronę dóbr osobistych (środki niemajątkowe).

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa roszczeń o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych.

Pomocnicze

Prawo prasowe art. 1

Ustawa - Prawo prasowe

Gwarancja wolności prasy i urzeczywistnianie prawa obywateli do informacji, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.

Prawo prasowe art. 12 § 1

Ustawa - Prawo prasowe

Obowiązek dziennikarza zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych.

Prawo prasowe art. 13 § 2

Ustawa - Prawo prasowe

Zakaz publikowania danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, chyba że wyrażą zgodę.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 217 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Regulacje dotyczące dopuszczania dowodów.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.c. art. 258

Kodeks postępowania cywilnego

Regulacje dotyczące dopuszczania dowodów.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych, w tym nietykalności mieszkania.

u.o.d.o. art. 6 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

Definicja danych osobowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Reportaż nie naruszył dóbr osobistych powoda, ponieważ był rzetelny, mieścił się w granicach prawa do krytyki i uzasadnionego interesu społecznego. • Działania pozwanych były zgodne z prawem prasowym, w tym z obowiązkiem szczególnej staranności i rzetelności. • Nie doszło do naruszenia art. 13 ust. 2 Prawa prasowego, gdyż postępowanie przygotowawcze nie było jeszcze prowadzone przeciwko osobie. • Powód nie wykazał zawinionego naruszenia dóbr osobistych ani zakresu doznanej krzywdy, co wykluczało zasądzenie zadośćuczynienia. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Reportaż naruszył dobra osobiste powoda poprzez ujawnienie danych pozwalających na identyfikację i zawieranie nieprawdziwych informacji. • Działania pozwanych były bezprawne, nierzetelne i nie mieściły się w granicach prawa do krytyki ani uzasadnionego interesu społecznego. • Naruszenie art. 13 ust. 2 Prawa prasowego poprzez ujawnienie danych w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym. • Naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, w tym błędną ocenę dowodów i oddalenie wniosków dowodowych powoda. • Zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego z uwagi na zawinione naruszenie dóbr osobistych i doznaną krzywdę.

Godne uwagi sformułowania

Wydawca programu (...) oraz autor programu pt. (...) wyrażają głębokie ubolewanie z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana J. G. w postaci godności i dobrego imienia w treści reportażu... • Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na to, że w reportażu nie pojawiają się dane dotyczące nazwiska i imienia powoda, chociażby w skrótowej formie, a nagranie jego głosu w czasie rozmowy z redaktorem zostało zniekształcone, co uniemożliwiło bezpośrednią identyfikację powoda. • W ocenie Sądu Okręgowego pozwany M. F. , gromadząc materiał do publikacji spornej audycji, nie uchybił regułom rzetelności i należytej staranności, a oceny zachowania mieściły się w prawie do krytyki, co oznacza, że doszło do uchylenia bezprawności działania dziennikarza... • Wydźwięk programu miał charakter bardzo ogólny i stawiał tezę o złej organizacji władz (...) . • Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy oraz sformułowaną przez ten Sąd ocenę co do braku podstaw do przypisania pozwanym odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda wskazanych w pozwie.

Skład orzekający

Grażyna Kramarska

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Pyźlak

sędzia

Tomasz Pałdyna

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa prasowego dotyczących rzetelności dziennikarskiej, prawa do krytyki, uzasadnionego interesu społecznego oraz odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych w kontekście reportaży medialnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnego reportażu. Wartość precedensowa może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do informacji i wolnością słowa a ochroną dóbr osobistych, co jest częstym i istotnym zagadnieniem w mediach. Pokazuje, jak sądy oceniają rzetelność dziennikarską i granice krytyki.

Czy reportaż telewizyjny o pogryzieniu przez psy naruszył dobre imię restauratora? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst