V U 788/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania J. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie wysokości emerytury. Ubezpieczony powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), który orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r. Organ rentowy odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i nie wszedł w życie. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, podzielił stanowisko ZUS. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a brak publikacji w Dzienniku Ustaw uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. i art. 124 ustawy o emeryturach i rentach. W związku z tym, odwołanie zostało oddalone. Niemniej jednak, sąd zauważył, że ubezpieczony złożył również wniosek o przeliczenie emerytury, który został potraktowany przez ZUS jedynie jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że ten wniosek o przeliczenie powinien zostać rozpoznany merytorycznie przez organ rentowy, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach, który pozwala na ponowne ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności. Dlatego też, sąd zobowiązał organ rentowy do merytorycznego rozpoznania wniosku o przeliczenie emerytury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na postępowanie administracyjne oraz możliwość przeliczenia świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nie wszedł w życie i nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Brak publikacji oznacza, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją nadal obowiązuje, a organ administracji publicznej nie może odmówić jego zastosowania przed jego uchyleniem.
Czy wniosek o przeliczenie emerytury, złożony w kontekście odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania, powinien zostać rozpoznany merytorycznie przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o przeliczenie emerytury powinien zostać rozpoznany merytorycznie przez organ rentowy, nawet jeśli został złożony w ramach odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie potraktował wniosek o przeliczenie emerytury wyłącznie jako wniosek o wznowienie postępowania. Zastosowanie znalazł art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach, który pozwala na ponowne ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania.
u.e.r.f.u.s. art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r.
Konst. RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Konst. RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.
u.e.r.f.u.s. art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach o świadczenia.
k.p.a. art. 145a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego.
k.p.a. art. 145a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania.
Konst. RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Konst. RP art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konst. RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności – legalizmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. • Organ rentowy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w oparciu o nieopublikowany wyrok TK. • Zakres postępowania sądowego wyznacza treść zaskarżonej decyzji organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania emerytalnego. • Wniosek o przeliczenie emerytury powinien zostać uwzględniony przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok ten nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw i nie wszedł w życie. • Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma bowiem charakter postępowania kontrolnego, badającego poprawność i zasadność decyzji wydanej przez organ rentowy. • W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. • Bez publikacji wyroku brak jest formalnej podstawy prawnej do jego zastosowania. • Uznanie niepublikowanego wyroku za podstawę wznowienia postępowania naruszałoby zasady równości wyrażoną w art. 37 Konstytucji i praworządności – legalizmu wynikającą z art. 7 Konstytucji.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na postępowanie administracyjne oraz możliwość przeliczenia świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli w zakresie świadczeń emerytalnych. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku publikacji wyroku.
“Nieopublikowany wyrok TK nie wzruszy decyzji ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przeliczenie emerytury.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.