V SA/Wa 2017/25Uchylenie uchwały rio ochrona przyrody w gminie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 16 stycznia 2024 r. stwierdzająca nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia 15 grudnia 2023 r. w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2024-2037, w zakresie przedsięwzięcia "Ochrona przyrody – pomoc dzikim zwierzętom". Kolegium RIO uznało, że gmina naruszyła art. 44 ust. 2 i art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 7 Konstytucji RP, ponieważ finansowanie takich działań nie mieści się w zadaniach własnych gminy, a stanowi domenę administracji rządowej i samorządu województwa zgodnie z prawem łowieckim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2024 r. uchylił uchwałę Kolegium RIO, uznając, że gmina ma prawo realizować zadania własne związane z ochroną środowiska i porządkiem publicznym, a naruszenie prawa nie było istotne. Sąd podkreślił konstytucyjne domniemanie kompetencji gminy i jej samodzielność. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 kwietnia 2025 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy proceduralne WSA, niewystarczające uzasadnienie oraz potrzebę analizy przepisów o wieloletniej prognozie finansowej i finansowaniu zadań. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium RIO. Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że Kolegium RIO nie wykazało istotnego naruszenia prawa przez gminę, a sama uchwała Kolegium RIO nie posiadała wymaganego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że gmina ma prawo podejmować interwencyjne działania w zakresie ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa mieszkańców, nawet jeśli nie ma szczegółowego przepisu, a prawo łowieckie nie wyłącza takich kompetencji gminy. Uchylono uchwałę Kolegium RIO, zasądzając koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zadań własnych gminy w zakresie ochrony przyrody i bezpieczeństwa publicznego, kontrola aktów nadzoru nad uchwałami samorządowymi, analiza przepisów o wieloletniej prognozie finansowej.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego przedsięwzięcia. Wykładnia NSA dotycząca zakresu kontroli sądu pierwszej instancji ma kluczowe znaczenie dla podobnych spraw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gmina ma prawo finansować przedsięwzięcia z zakresu ochrony przyrody i pomocy dzikim zwierzętom w ramach zadań własnych, nawet jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa łowieckiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina ma prawo realizować takie zadania własne, szczególnie w zakresie ochrony środowiska, utrzymania porządku publicznego i bezpieczeństwa mieszkańców, nawet w trybie interwencyjnym, jeśli nie ma wyraźnego zakazu lub przypisania tych zadań innym organom.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gmina ma konstytucyjne domniemanie kompetencji do zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym ochrony środowiska i bezpieczeństwa. Prawo łowieckie nie wyłącza możliwości podejmowania przez gminę działań interwencyjnych wobec dzikich zwierząt na terenach zurbanizowanych, a ustawa o ochronie przyrody nakłada na gminy pewne obowiązki. Finansowanie takich działań mieści się w ramach zadań własnych gminy.
Czy stwierdzenie nieważności uchwały przez organ nadzoru wymaga wykazania istotnego naruszenia prawa przez organ gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru musi wykazać istotne naruszenie prawa, aby móc stwierdzić nieważność uchwały organu gminy. W przypadku braku istotnego naruszenia, sąd powinien uchylić rozstrzygnięcie nadzorcze.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami, organ nadzoru może stwierdzić nieważność uchwały organu gminy tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa. Sąd administracyjny kontrolując akt nadzoru musi zbadać, czy takie naruszenie miało miejsce i czy zostało prawidłowo uzasadnione.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy prawidłowo, skupiając się nadmiernie na kwestii finansowania konkretnego zadania, zamiast na analizie przepisów dotyczących samej wieloletniej prognozy finansowej i dopuszczalności zamieszczenia w niej określonych przedsięwzięć.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA nie zbadał przepisów dotyczących wieloletniej prognozy finansowej i jej elementów, a zamiast tego analizował możliwość sfinansowania zadania, co wykraczało poza materię uchwały WPF. Sąd pierwszej instancji nie dopełnił wymagań kontroli legalności rozstrzygnięcia nadzorczego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy przez organ nadzoru (istotne naruszenie prawa) oraz skutki stwierdzenia nieistotnego naruszenia prawa.
u.r.i.o. art. 11 § 3
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały przez Kolegium RIO.
u.f.p. art. 44 § 2
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy zasad planowania wydatków.
u.f.p. art. 216 § 2 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy podstawy prawnej wydatków.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
p.p.s.a. art. 148
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi na akt nadzoru - uchylenie aktu.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot skargi - akty nadzoru.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
u.r.i.o. art. 12 § 2
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały przez Kolegium RIO.
Pomocnicze
u.r.i.o. art. 18 § 1 pkt 1
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Określa kompetencje Kolegium RIO w zakresie stwierdzania nieważności uchwał.
u.f.p. art. 226 § 3
Ustawa o finansach publicznych
Określa elementy wieloletniej prognozy finansowej.
Konstytucja RP art. 163
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres działania samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 164 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres działania gminy.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzanie kosztów postępowania.
u.o.p.
Ustawa o ochronie przyrody
Reguluje kwestie ochrony przyrody, w tym zwierząt.
prawo łowieckie
Ustawa Prawo łowieckie
Reguluje kwestie zwierząt łownych i administracji w zakresie łowiectwa.
u.o.p.
Ustawa o ochronie przyrody
Nakłada na gminy obowiązki w zakresie ochrony przyrody.
u.s.g. art. 7 § 1 pkt 14
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy - utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli.
u.s.g. art. 6 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakres działania gminy.
u.s.g. art. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Samodzielność gminy.
u.s.g. art. 51 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gospodarka finansowa gminy.
u.s.g. art. 85
Ustawa o samorządzie gminnym
Nadzór nad działalnością gminną.
u.r.i.o. art. 5 § 1 i 2
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Kontrola gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c)
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina ma prawo realizować zadania własne związane z ochroną przyrody i bezpieczeństwem mieszkańców, nawet w trybie interwencyjnym. • Prawo łowieckie nie wyłącza kompetencji gminy w zakresie pomocy dzikim zwierzętom na terenach zurbanizowanych. • Organ nadzoru nie wykazał istotnego naruszenia prawa przez gminę. • Uchwała organu nadzoru nie posiadała wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego. • Sąd pierwszej instancji nie zbadał prawidłowo przepisów dotyczących wieloletniej prognozy finansowej.
Odrzucone argumenty
Finansowanie przedsięwzięcia "Ochrona przyrody – pomoc dzikim zwierzętom" przez gminę stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ jest to zadanie administracji rządowej lub samorządu województwa. • Gmina nie miała podstawy prawnej do podjęcia uchwały w części dotyczącej przedsięwzięcia. • WSA nie zbadał wszystkich kwestii stanowiących przedmiot skargi i wykroczył poza granice sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Konstytucyjne domniemanie kompetencji gminy i ochrona samodzielności gminy przy wykonywaniu zadań własnych. • Istnieje kategoria zwierząt dzikich, które nie są zwierzętami łownymi w stanie wolnym, do których znajdują zastosowanie regulacje ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. • W kwestii incydentalnego przebywania zwierząt dzikich na terenach miejskich, zurbanizowanych i zagrożeń, jakie wywołują oraz rozwiązywania problemów z tym związanych, istnieje pewnego rodzaju luka prawna. • Sąd pierwszej instancji nie dopełnił wymagań wynikających z przepisów [...] w zakresie kontroli działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, poprzestając na analizie zarzutów skargi i stanowisk stron, a nie głównego przedmiotu sprawy. • Analizie powinny podlegać przede wszystkim regulacje prawne, które odnoszą się do wieloletniej prognozy finansowej i przedsięwzięć, które w tej prognozie mogą się znaleźć.
Skład orzekający
Andrzej Kania
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
członek
Konrad Łukaszewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zadań własnych gminy w zakresie ochrony przyrody i bezpieczeństwa publicznego, kontrola aktów nadzoru nad uchwałami samorządowymi, analiza przepisów o wieloletniej prognozie finansowej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego przedsięwzięcia. Wykładnia NSA dotycząca zakresu kontroli sądu pierwszej instancji ma kluczowe znaczenie dla podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia samodzielności gmin w realizacji zadań publicznych, zwłaszcza w kontekście ochrony zwierząt i bezpieczeństwa mieszkańców, co ma szerokie znaczenie praktyczne i społeczne.
“Czy gmina może ratować dzikie zwierzęta? WSA staje po stronie samorządu, ale NSA każe wrócić do analizy przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 125 000 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.