Orzeczenie · 2001-03-21

V SA 2662/00Uchylenie wpisu do wykazu cudzoziemców niepożądanych 3

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2001-03-21

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcypobytniepożądanystraż granicznarzecznik praw obywatelskichochrona rodziny Konstytucja RPprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność prawną Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 24.02.1999 r. polegającą na umieszczeniu danych osobowych obywatelki Rumunii, Virginii P., w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Virginia P. wjechała do Polski na zaproszenie, deklarując cel podróży - odwiedziny. Po opuszczeniu kraju stwierdzono, że przebywała nielegalnie przez 70 dni i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Komendant Główny Straży Granicznej, powołując się na art. 13 ust. 1 pkt 7 i 9 ustawy o cudzoziemcach, zlecił wpisanie jej danych do wykazu, z zakazem wjazdu do 15.01.2001 r. W międzyczasie Virginia P. zawarła związek małżeński z obywatelem polskim i próbowała ponownie wjechać do Polski, co zostało jej odmówione. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił naruszenie art. 2 i 18 Konstytucji RP, wskazując na brak uzasadnienia wpisu, naruszenie prawa do ochrony rodziny oraz niespójność działań organów. Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że naruszenie przepisów przez cudzoziemkę uzasadnia wpis. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo przekroczenie terminu pobytu o 70 dni, zwłaszcza gdy nastąpiło nieświadomie, nie stanowi wystarczającej podstawy do wpisania cudzoziemca do wykazu jako osoby, której pobyt jest niepożądany, szczególnie gdy nie uwzględniono innych okoliczności, takich jak zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Sąd podkreślił, że stosowanie przepisów powinno odbywać się z poszanowaniem zasady proporcjonalności i uwzględnieniem ochrony rodziny. W związku z tym, sąd uchylił czynność prawną Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności skargi sądowoadministracyjnej na czynności materialno-techniczne organów administracji publicznej, w tym wpisy do rejestrów i wykazów, oraz zasady stosowania przepisów dotyczących niepożądanego pobytu cudzoziemców z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i ochrony praw rodziny.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach z 1997 r. i może wymagać dostosowania do aktualnego stanu prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy cudzoziemiec, którego dane osobowe zostały zamieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, ma prawo do skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wyczerpaniu środków prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cudzoziemcowi, którego dane osobowe zostały zamieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wyczerpaniu środka prawnego przewidzianego w art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpisanie danych do wykazu jest czynnością prawną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, nawet jeśli nie jest to formalna decyzja administracyjna. Brak ustawowych środków odwoławczych od wpisu do wykazu nie wyłącza prawa do sądu, które jest gwarantowane konstytucyjnie.

Czy przekroczenie przez cudzoziemca terminu legalnego pobytu o 70 dni, zwłaszcza jeśli nastąpiło nieświadomie, uzasadnia wpisanie go do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 7 i 9 ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo przekroczenie terminu pobytu o 70 dni, szczególnie jeśli nastąpiło nieświadomie i nie towarzyszą mu inne okoliczności wskazujące na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, nie uzasadnia wpisu do wykazu jako niepożądanego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że stosowanie art. 13 ust. 1 pkt 7 i 9 ustawy o cudzoziemcach wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i oceny wszystkich okoliczności sprawy. Błache uchybienia lub nieświadome naruszenia nie powinny być kwalifikowane jako spełnienie przesłanek tego przepisu bez analizy innych czynników, takich jak cel pobytu, okoliczności zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim, czy brak powiadomienia cudzoziemca o wpisie.

Czy wpisanie danych osobowych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, narusza art. 2 i art. 18 Konstytucji RP, w szczególności prawo do ochrony rodziny?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wpis następuje bez należytego uzasadnienia i nie uwzględnia okoliczności takich jak zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, może naruszać konstytucyjne prawo do ochrony rodziny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zakaz wjazdu do Polski dla osoby, która zawarła związek małżeński z obywatelem polskim, może naruszać art. 18 Konstytucji, jeśli nie jest uzasadniony poważnymi względami bezpieczeństwa państwa. Brak analizy wpływu wpisu na funkcjonowanie rodziny oraz niespójne działania organów mogą również naruszać art. 2 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono czynność prawną Komendanta Głównego Straży Granicznej polegającą na umieszczeniu danych osobowych Virginii P. w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

Przepisy (12)

Główne

u.o.c. art. 64

Ustawa o cudzoziemcach

Dane cudzoziemców, wobec których zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1, gromadzi się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. W wykazie zamieszcza się dane osobowe cudzoziemca oraz podstawę prawną i faktyczną wpisu.

u.o.c. art. 13 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Okoliczności wymienione w tym przepisie (np. uzasadnione podejrzenie, że wjazd lub pobyt mają inny cel niż deklarowany, lub są niepożądane ze względu na zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego) mogą stanowić podstawę wpisu do wykazu.

u.o. NSA art. 34 § ust. 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Skarga do NSA jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w ustawie. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy.

u.o. NSA art. 16 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Sąd orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Umożliwia to zaskarżenie czynności materialno-technicznych, takich jak wpis do rejestru.

Pomocnicze

u.o.c. art. 13 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o cudzoziemcach

Uzasadnione podejrzenie, że wjazd lub pobyt cudzoziemca na terytorium RP mają inny cel niż deklarowany.

u.o.c. art. 13 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o cudzoziemcach

Uzasadnione podejrzenie, że wjazd lub pobyt cudzoziemca na terytorium RP są niepożądane ze względu na inne zagrożenia dla bezpieczeństwa i obronności państwa albo z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Konstytucja RP art. 2