V PA 88/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o potrącenie przez pracodawcę kwoty 31.241,61 zł z odszkodowania wypłaconego pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) na poczet alimentów na rzecz małoletniego syna. Pracownik, S. S., rozwiązał stosunek pracy z pozwanym (...) w R. w dniu 1 marca 2012 roku, przystępując do PDO. Z tytułu PDO otrzymał odszkodowanie w wysokości 161.513,82 zł brutto. Pracodawca dokonał z tej kwoty potrąceń na podatek, alimenty (27.812,57 zł) oraz pożyczki. Powód kwestionował potrącenie alimentów, twierdząc, że nie wyraził na to zgody i że odszkodowanie z PDO nie jest wynagrodzeniem za pracę, z którego można by potrącić alimenty na podstawie ugody sądowej określającej potrącenia od "miesięcznego wynagrodzenia". Sąd Rejonowy w Bełchatowie wyrokiem z dnia 4 lutego 2013 roku zasądził na rzecz powoda kwotę 26.667,79 zł, uznając, że świadczenia z PDO nie są wynagrodzeniem za pracę i nie można z nich potrącać alimentów w sposób dokonany przez pracodawcę. Sąd Rejonowy uwzględnił również częściowo zarzut potrącenia z tytułu wymagalnych rat pożyczek. Pozwany pracodawca wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną ocenę materiału dowodowego i naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 87 § 1 Kodeksu pracy, twierdząc, że świadczenie z PDO powinno być traktowane jako wynagrodzenie. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację, oddalił ją. Sąd Okręgowy podkreślił, że świadczenie z PDO ma charakter jednorazowy, odszkodowawczy i nie jest wynagrodzeniem za pracę, co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 roku (II PZP 4/12). Sąd Okręgowy wskazał również, że ugoda sądowa dotycząca alimentów odnosiła się do "miesięcznego wynagrodzenia", a nie świadczeń jednorazowych, takich jak odszkodowanie z PDO czy odprawa ustawowa. Sąd Okręgowy uznał również, że zarzuty dotyczące potrącenia pożyczek były niezasadne, ponieważ pracodawca wyraził zgodę na spłatę w ratach, a nie na natychmiastową wymagalność całej kwoty w przypadku braku płatności rat. W konsekwencji Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia wynagrodzenia za pracę w kontekście świadczeń z programów dobrowolnych odejść oraz dopuszczalności potrąceń z tych świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznych świadczeń z PDO i interpretacji ugody alimentacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie wypłacane pracownikowi z tytułu rozwiązania stosunku pracy w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) stanowi wynagrodzenie za pracę w rozumieniu art. 87 § 1 Kodeksu pracy, z którego dopuszczalne jest potrącenie należności alimentacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie z PDO nie stanowi wynagrodzenia za pracę w rozumieniu art. 87 § 1 Kodeksu pracy i nie można z niego dokonywać potrąceń alimentacyjnych na zasadach dotyczących wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Świadczenie z PDO ma charakter jednorazowy, odszkodowawczy, nie jest ekwiwalentem za pracę, a jego celem jest redukcja zatrudnienia. Ugoda alimentacyjna odnosiła się do "miesięcznego wynagrodzenia", co wyklucza świadczenia jednorazowe.
Czy pracodawca miał prawo potrącić z odprawy ustawowej (będącej częścią świadczenia z PDO) należności alimentacyjne na podstawie ugody sądowej dotyczącej "miesięcznego wynagrodzenia"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet odprawa ustawowa, będąca częścią świadczenia z PDO, nie może być traktowana jako "miesięczne wynagrodzenie" w rozumieniu ugody alimentacyjnej, a tym samym nie można z niej dokonać potrącenia alimentów na tej podstawie.
Uzasadnienie
Ugoda alimentacyjna odnosiła się do stałych, periodycznych wypłat (miesięcznego wynagrodzenia), a nie do jednorazowych świadczeń, takich jak odprawa ustawowa.
Czy pracodawca skutecznie zgłosił zarzut potrącenia wymagalnych rat pożyczek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie wymagalnych rat pożyczek, ale nie w całości zgłoszonej kwoty, ponieważ pracodawca wyraził zgodę na spłatę w ratach.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał zarzut potrącenia za zasadny jedynie w odniesieniu do rat pożyczek, które były wymagalne na dzień zamknięcia rozprawy. W pozostałym zakresie zarzut nie został uwzględniony, gdyż powód uzyskał zgodę na spłatę w ratach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 87 § § 1
Kodeks pracy
Świadczenia z Programu Dobrowolnych Odejść nie są wynagrodzeniem za pracę i nie podlegają ochronie ani potrąceniom na zasadach określonych w tym przepisie.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Podstawa rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Przesłanki skuteczności potrącenia.
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres świadczeń alimentacyjnych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie wyroku w mocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie z Programu Dobrowolnych Odejść nie jest wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu Kodeksu pracy. • Ugoda alimentacyjna dotyczyła "miesięcznego wynagrodzenia", a nie jednorazowych świadczeń. • Pracodawca wyraził zgodę na spłatę pożyczek w ratach, co ograniczało możliwość potrącenia całej kwoty.
Odrzucone argumenty
Świadczenie z PDO powinno być traktowane jako wynagrodzenie za pracę i podlegać ochronie z art. 87 k.p. • Potrącenie alimentów z odprawy ustawowej było dopuszczalne. • Zarzut potrącenia pożyczek powinien zostać uwzględniony w całości.
Godne uwagi sformułowania
dobrowolne odszkodowanie wypłacone uprawnionemu pracownikowi w ramach Programu, stanowi kwotę wypłacaną przez pracodawcę w celu zaspokojenia wszelkich roszczeń tego pracownika ze stosunku pracy, związanych z rozwiązaniem umowy o pracę. • wypłacane dobrowolne odszkodowania są wyłączone z funduszu wynagrodzeń osobowych pracodawcy. • świadczenia te mają charakter kompensacyjno-odszkodowawczy, nie stanowią świadczenia wzajemnego za wykonywanie pracy, mają charakter jednorazowy, a nie periodyczny. • Sąd Najwyższy przeprowadził szczegółową analizę tego pojęcia [wynagrodzenia za pracę].
Skład orzekający
Magdalena Marczyńska
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Leżańska
sędzia
Sławomir Dudek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wynagrodzenia za pracę w kontekście świadczeń z programów dobrowolnych odejść oraz dopuszczalności potrąceń z tych świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych świadczeń z PDO i interpretacji ugody alimentacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu potrąceń z wynagrodzenia/odszkodowania, a także interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście programów dobrowolnych odejść, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca może potrącić alimenty z Twojego "złotego spadochronu"? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 31 260 PLN
zapłata: 26 667,79 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.