V Pa 45/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał zażalenie powoda M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 listopada 2013 r., którym umorzono postępowanie apelacyjne z powodu cofnięcia apelacji przez pełnomocnika powoda i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego (...) w R. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Powód zarzucił niezastosowanie art. 102 k.p.c. (zasada słuszności) mimo diametralnej zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w przedmiocie przedawnienia roszczeń, co miało powodować niepewność co do terminu wymagalności roszczenia. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie powoda. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że umorzenie postępowania apelacyjnego skutkuje przegraniem sprawy przez powoda. Podkreślono, że zasada odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) ma charakter podstawowy, a art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek stosowany w wypadkach szczególnie uzasadnionych, których ocena ma charakter dyskrecjonalny. Sąd uznał, że zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (uchwała I PZP 1/12 z dnia 21 listopada 2012 r.) przed wniesieniem apelacji (8 lutego 2013 r.) nie stanowiła szczególnej okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 102 k.p.c., zwłaszcza że powód był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, który powinien znać treść uchwały SN i ryzyko przedawnienia. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia zasad współżycia społecznego i Konstytucji, wskazując na indywidualny charakter oceny stosowania art. 102 k.p.c. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone, a powód obciążony kosztami postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 98 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście cofnięcia apelacji i zmiany linii orzeczniczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i zmiany orzecznictwa przed wniesieniem środka zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przedawnienia roszczeń stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego przed wniesieniem apelacji, znana zawodowemu pełnomocnikowi, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli strona działała z pomocą profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie apelacji przez powoda, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, po zmianie linii orzeczniczej SN dotyczącej przedawnienia, oznacza przegranie sprawy. Brak jest podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., gdyż powód powinien liczyć się z ryzykiem przedawnienia i jego konsekwencjami, a zmiana orzecznictwa nie jest szczególnym wypadkiem uzasadniającym odstąpienie od kosztów.
Czy obciążenie powoda kosztami postępowania zażaleniowego jest zgodne z zasadami współżycia społecznego i konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, jeśli inne strony w podobnych sprawach nie zostały obciążone kosztami?
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na zastosowanie art. 102 k.p.c. wobec innych stron w innych procesach nie może stanowić podstawy do żądania zastosowania tego przepisu w danej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny i jest odnoszona do konkretnego przypadku. Zastosowanie tego przepisu wobec innej strony w innym procesie, nawet dotyczącym tego samego przedmiotu, nie może być podstawą do naruszenia zasad współżycia społecznego czy równości wobec prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu.
k.p.c. art. 394 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienia sądu drugiej instancji, których przedmiotem jest m.in. zwrot kosztów procesu, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu.
k.p.c. art. 394 § 2 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 4 oraz § 11 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 1 oraz i § 12 ust. 2 pkt 1
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, gdy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. Ocena tego wypadku ma charakter dyskrecjonalny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania apelacyjnego skutkuje przegraniem sprawy przez powoda. • Zmiana linii orzeczniczej SN przed wniesieniem apelacji, znana pełnomocnikowi, nie jest szczególnym wypadkiem uzasadniającym zastosowanie art. 102 k.p.c. • Ocena stosowania art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny i dyskrecjonalny. • Powoływanie się na zastosowanie art. 102 k.p.c. wobec innych stron w innych procesach nie jest uzasadnieniem.
Odrzucone argumenty
Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przedawnienia roszczeń stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. • Niezastosowanie art. 102 k.p.c. narusza zasady współżycia społecznego i konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
Ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności odnośnie do obowiązku zwrotu kosztów procesu pozostawiona została sądowi, który powinien kierować się w tym zakresie własnym poczuciem sprawiedliwości. • Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c., ma zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. • W chwili wnoszenia apelacji stronie powodowej reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika powinna być zatem znana treść uchwały Sądu Najwyższego w sprawie I PZP 1/12, co do 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji. • Zupełnie niezrozumiałym jest powoływanie się przez pełnomocnika powoda w zażaleniu na naruszenie przez Sąd art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji.
Skład orzekający
Magdalena Marczyńska
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Hochman
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 98 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście cofnięcia apelacji i zmiany linii orzeczniczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i zmiany orzecznictwa przed wniesieniem środka zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o kosztach postępowania i interpretacji art. 102 k.p.c. w kontekście zmiany orzecznictwa, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Zmiana orzecznictwa SN a koszty procesu: kiedy sąd odmówi zastosowania zasady słuszności?”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 60 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.