Orzeczenie · 2025-11-20

V KO 89/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-20
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba karnawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwakrspowołanie sędziegobezstronnośćart 439 kpkwznowienie postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sygnalizację konieczności wyłączenia sędziego Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie o sygnaturze akt V KO 89/25. Sprawa dotyczyła wniosku skazanego M. P. o wznowienie postępowania karnego, w którym podniósł on zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu orzekania przez sędziów powołanych na urząd w procedurze związanej z nową Krajową Radą Sądownictwa. Pismo skazanego zostało przekazane do Sądu Najwyższego. Sędzia sprawozdawca Tomasz Artymiuk, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące wyłączenia sędziego, zasygnalizował konieczność wyłączenia sędzi Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie. Uzasadnił to tym, że sędzia Bednarek została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tej samej procedurze, co sędziowie sądu niższej instancji, których status kwestionował skazany. Sędzia sprawozdawca podkreślił, że rozstrzyganie w przedmiocie sygnalizacji skazanego, opartej na zarzucie wadliwego powołania sędziów, dotyczy bezpośrednio sędziego Bednarek, co uzasadnia jej wyłączenie na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, opierając się na przywołanym orzecznictwie, uznał zasadność wystąpienia sędziego sprawozdawcy i postanowił wyłączyć sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście powołania przez nową KRS oraz ocena bezstronności sędziego w sprawach dotyczących jego własnego statusu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia powołany do orzekania w procedurze związanej z obecną Krajową Radą Sądownictwa powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej oceny legalności powołania sędziów w podobnej procedurze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sędzia, którego status powołania jest analogiczny do statusu sędziów kwestionowanych przez stronę, ma bezpośredni interes w rozstrzygnięciu sprawy, co narusza zasadę bezstronności (nemo iudex in propria causa).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w zakresie procedury)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskazany
Małgorzata Bednarekosoba_fizycznasędzia
Tomasz Artymiukosoba_fizycznasędzia sprawozdawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia podlega wyłączeniu, gdy sprawa dotyczy jego bezpośrednio.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Sąd z urzędu bada okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

uSN art. 80 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Reguluje kwestie wyznaczenia składu orzekającego.

regSN § § 80 ust. 7

Regulamin Sądu Najwyższego

Reguluje kwestie wyznaczenia składu orzekającego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym dotyczące wadliwego powołania sędziów.

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje przekazywanie pism skazanych do Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Małgorzata Bednarek została powołana w tej samej procedurze, co sędziowie kwestionowani przez skazanego, co rodzi wątpliwości co do jej bezstronności. • Rozstrzygnięcie sprawy dotyczy bezpośrednio statusu zawodowego sędziego Bednarek. • Zasada nemo iudex in propria causa nakazuje wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizacji konieczności wyłączenia sędziego • neo sędziów • sędziów powołanych na urząd sędziego sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • sędzia Małgorzata Bednarek orzekałaby bezspornie w sprawie, która dotyczy jej bezpośrednio • ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. jest czytelne i – w myśl zasady nemo iudex indoneus in propria causa – sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Jacek Błaszczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście powołania przez nową KRS oraz ocena bezstronności sędziego w sprawach dotyczących jego własnego statusu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Czy sędzia może orzekać w sprawie dotyczącej sposobu jego własnego powołania? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst