V KKN 9/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSławomir H. został skazany przez Sąd Rejonowy w Z. za kradzież saszetki z dokumentami i pieniędzmi, a także za usiłowanie kradzieży z włamaniem poprzez próby wypłaty pieniędzy z konta bankowego przy użyciu skradzionych kart i błędnego kodu PIN. Sąd Okręgowy w J. utrzymał ten wyrok w mocy. W kasacji obrońca oskarżonego zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego poprzez zaniechanie zakwalifikowania czynu jako usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) zamiast udolnego (art. 13 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, wyjaśniając, że użycie błędnego kodu PIN do bankomatu jest użyciem środka nie nadającego się do popełnienia kradzieży z włamaniem, co stanowi usiłowanie nieudolne. Podkreślono, że sądy niższych instancji błędnie uznały samo posłużenie się kartą za wystarczające do udolnego usiłowania. Sąd Najwyższy wskazał, że kwalifikacja czynu jako usiłowania nieudolnego otwiera możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia, co nie zostało uwzględnione przez sądy niższych instancji. Utrzymanie w mocy wyroku w tej sytuacji zostało uznane za rażąco niesprawiedliwe. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, wiążąc go przy tym z przedstawionymi przez Sąd Najwyższy poglądami prawnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'środka nie nadającego się do popełnienia czynu zabronionego' w kontekście kradzieży z użyciem kart bankomatowych i kodów PIN; zasady rozpoznawania zarzutów w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z użyciem karty bankomatowej i błędnego PIN-u; zasady rozpoznawania zarzutów w kasacji mogą być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdy zarzut materialnoprawny jest ściśle powiązany z zarzutem procesowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy próba wypłaty pieniędzy z bankomatu przy użyciu skradzionej karty i błędnego kodu PIN stanowi usiłowanie udolne kradzieży z włamaniem, czy też usiłowanie nieudolne ze względu na użycie środka nie nadającego się do popełnienia czynu zabronionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Próba wypłaty pieniędzy z bankomatu przy użyciu skradzionej karty i błędnego kodu PIN stanowi usiłowanie nieudolne, ponieważ użyty środek (błędny kod PIN) nie nadaje się do popełnienia czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że środek w rozumieniu art. 13 § 2 k.k. odnosi się do całokształtu warunków działania sprawcy. W przypadku bankomatu, prawidłowe wprowadzenie kodu PIN jest kluczowe do dostępu do środków. Użycie błędnego kodu PIN uniemożliwia wypłatę gotówki, co czyni takie działanie obiektywnie nieskutecznym i kwalifikuje je jako usiłowanie nieudolne.
Czy utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji, który błędnie zakwalifikował czyn jako usiłowanie udolne, stanowi rażąco niesprawiedliwe orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrzymanie w mocy wyroku, który błędnie zakwalifikował czyn jako usiłowanie udolne zamiast nieudolnego, stanowi rażąco niesprawiedliwe orzeczenie, ponieważ pozbawia oskarżonego możliwości skorzystania z łagodniejszej odpowiedzialności karnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że błędna kwalifikacja czynu jako usiłowania udolnego, zamiast nieudolnego, miała wpływ na wymiar kary. W przypadku usiłowania nieudolnego sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpić od jej wymierzenia. Utrzymanie w mocy wyroku, który nie uwzględnił tej możliwości, było rażąco niesprawiedliwe.
Czy zarzut wadliwej kwalifikacji prawnej czynu, podniesiony po raz pierwszy w kasacji, może być rozpoznany przez Sąd Najwyższy?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzut wadliwej kwalifikacji prawnej czynu, nawet jeśli nie był on podnoszony w apelacji, jeśli jest ściśle sprzężony z zarzutem naruszenia normy procesowej obligującej sąd odwoławczy do orzekania w zakresie przekraczającym granice zaskarżenia (art. 433 § 1 in fine k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku wcześniejszego podniesienia zarzutu wadliwej kwalifikacji czynu w apelacji, należy go rozpoznać w kasacji, jeśli jest ściśle powiązany z zarzutem naruszenia art. 433 § 1 k.p.k. Odmowa rozpoznania takiego zarzutu mogłaby prowadzić do nadmiernego formalizmu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sławomir H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Andrzej K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 13 § 2
Kodeks karny
Określenie „środek nie nadający się do popełnienia czynu zabronionego” odnosi się do całokształtu warunków charakteryzujących sposób działania sprawcy, ukierunkowanego na dokonanie takiego czynu. Użycie błędnego kodu PIN do bankomatu jest użyciem środka nie nadającego się do popełnienia kradzieży z włamaniem.
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży z włamaniem, której usiłowanie było przedmiotem sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Dotyczy usiłowania udolnego, które zostało błędnie zastosowane w niższych instancjach.
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Określa warunki powrotu do przestępstwa.
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży.
k.k. art. 275
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży dokumentów.
k.k. art. 286 § 2
Kodeks karny
Dotyczy wyłudzenia zwrotu rzeczy.
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
Dotyczy ciągu przestępstw.
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obliguje sąd odwoławczy do orzekania w zakresie przekraczającym granice zaskarżenia, jeśli jest to konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzekania reformatoryjnego ponad granice zaskarżenia, gdy utrzymanie w mocy wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe.
k.p.k. art. 118 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje sądowi dbanie o rzeczywistą treść kasacji.
k.p.k. art. 442 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa wiążący charakter poglądów prawnych Sądu Najwyższego dla sądu przekazującego sprawę.
k.k. art. 14 § 2
Kodeks karny
Przewiduje możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia w przypadku usiłowania nieudolnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Próba wypłaty pieniędzy z bankomatu przy użyciu skradzionej karty i błędnego PIN-u jest usiłowaniem nieudolnym, a nie udolnym. • Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji, który błędnie zakwalifikował czyn, było rażąco niesprawiedliwe.
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwej kwalifikacji prawnej czynu nie mógł być rozpoznany w kasacji, gdyż nie był podnoszony w apelacji.
Godne uwagi sformułowania
środek nie nadający się do popełnienia czynu zabronionego • całokształt warunków charakteryzujących sposób działania sprawcy • usiłowanie nieudolne • rażąco niesprawiedliwe
Skład orzekający
H. Gradzik
przewodniczący-sprawozdawca
D. Rysińska
członek
J. Szewczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'środka nie nadającego się do popełnienia czynu zabronionego' w kontekście kradzieży z użyciem kart bankomatowych i kodów PIN; zasady rozpoznawania zarzutów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z użyciem karty bankomatowej i błędnego PIN-u; zasady rozpoznawania zarzutów w kasacji mogą być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdy zarzut materialnoprawny jest ściśle powiązany z zarzutem procesowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna kwalifikacja prawna i jak Sąd Najwyższy może korygować błędy niższych instancji, nawet w sprawach pozornie rutynowych. Wyjaśnienie pojęcia 'usiłowania nieudolnego' w kontekście technologii jest interesujące.
“Błędny PIN w bankomacie to nie tylko pomyłka, ale potencjalnie 'nieudolne usiłowanie' z łagodniejszą karą – wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.