V KK 84/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego G.A., który został skazany za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. (czynności seksualne wobec 9-letniej M.A.). Sąd Rejonowy w Z. skazał oskarżonego na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną. Sąd Okręgowy w P. utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, w tym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pokrzywdzonej bez udziału obrońcy, brak utrwalenia przesłuchania za pomocą rejestracji obrazu i dźwięku, nierozpoznanie zarzutu apelacji oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na podstawie niekompletnego protokołu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, koncentrując się na sposobie przeprowadzenia i wykorzystania dowodu z zeznań małoletniej pokrzywdzonej. Stwierdzono, że przesłuchanie odbyło się w fazie postępowania 'in rem' bez udziału obrońcy, co formalnie nie naruszało przepisów, jednakże Sąd Najwyższy postuluje praktykę ustanowienia obrońcy z urzędu nawet w tej fazie, aby zapewnić prawo do obrony. Kluczowym błędem sądu odwoławczego była odmowa ponownego przesłuchania pokrzywdzonej na etapie apelacji, mimo że obrońca wnosił o to w celu konwalidowania uchybień z pierwszego przesłuchania. Sąd Okręgowy uznał wniosek za spóźniony, co Sąd Najwyższy uznał za wadliwe, wskazując, że żądanie ponownego przesłuchania w takiej sytuacji jest przesłanką bezwzględną. Sąd odwoławczy nie wykazał również przekonujących argumentów, dlaczego ponowne przesłuchanie miałoby zaszkodzić dobru małoletniej. Dodatkowo, brak zapisu obrazu i dźwięku z przesłuchania, mimo obowiązku wynikającego z art. 147 § 2a k.p.k., stanowił kolejne uchybienie. W związku z powyższymi naruszeniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia prawa do obrony w kontekście przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych, znaczenie utrwalania dowodów, obowiązek ponownego przesłuchania.
Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych w sprawach karnych z udziałem małoletnich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego w fazie postępowania 'in rem' bez udziału obrońcy oskarżonego, a następnie odmowa jego ponownego przesłuchania na etapie apelacji, narusza prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza prawo do obrony, jeśli nie zostaną spełnione określone warunki, a sąd odwoławczy wadliwie odmówi ponownego przesłuchania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odmowa ponownego przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej na etapie apelacji, mimo braku udziału obrońcy w pierwszym przesłuchaniu, była wadliwa. Brak utrwalenia przesłuchania za pomocą rejestracji obrazu i dźwięku dodatkowo wzmacniał potrzebę ponownego przesłuchania. Sąd odwoławczy nie wykazał przekonujących argumentów przeciwko ponownemu przesłuchaniu, opierając się jedynie na małoletności pokrzywdzonej.
Czy brak utrwalenia za pomocą rejestracji obrazu i dźwięku przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego, zgodnie z art. 147 § 2a k.p.k., stanowi rażącą obrazę przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to istotne uchybienie, które może mieć wpływ na rzetelność procesu i prawo do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że brak zapisu obrazu i dźwięku z przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej, mimo obowiązku prawnego, stanowił istotne uchybienie. Zbagatelizowanie tego faktu przez sąd odwoławczy było nieuzasadnione, szczególnie w sytuacji, gdy oskarżony nie przyznał się do winy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. A. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 185a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 185a § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 185a § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 147 § 2a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 143 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 147 § 3a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przy przesłuchaniu małoletniej pokrzywdzonej. • Brak udziału obrońcy w przesłuchaniu pokrzywdzonej. • Brak utrwalenia przesłuchania pokrzywdzonej za pomocą rejestracji obrazu i dźwięku. • Wadliwa odmowa ponownego przesłuchania pokrzywdzonej na etapie apelacji. • Nierozpoznanie zarzutu apelacji dotyczącego braku nagrania.
Odrzucone argumenty
Kasacja Prokuratora Okręgowego w P. o oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Godne uwagi sformułowania
Trafne są te zarzuty, które koncentrują się wokół sposobu przeprowadzenia i wykorzystania, w postępowaniu przygotowawczym i w postępowaniu sądowym, dowodu z zeznań małoletniej pokrzywdzonej M. A. • Nie sposób jednak nie zauważyć w tym momencie, że praktyka przesłuchiwania pokrzywdzonej osoby małoletniej już w fazie postępowania” in rem” w trybie 185a k.k. często nie znajduje uzasadnienia w świetle tego materiału dowodowego, który już w tej fazie postępowania został zebrany. • Taka praktyka z całą pewnością będzie stanowiła gwarancję rzetelnego procesu w sferze prawa oskarżonego do realnej obrony a jednocześnie usunie szereg trudności w ocenie dowodu z zeznań małoletniej osoby pokrzywdzonej przesłuchanej bez udziału obrońcy oskarżonego. • Ta decyzja procesowa była jednak oczywiście wadliwa. • Żądanie przez oskarżonego ponownego przesłuchania pokrzywdzonej, w sytuacji, gdy nie uczestniczył w nim jego obrońca, jest przesłanką o charakterze bezwzględnym, nakazującą przesłuchanie osoby małoletniej ponownie. • Sąd odwoławczy nie przedstawił bowiem w obronie swego stanowiska przekonujących argumentów, odwołując się wyłącznie do samego faktu „małoletności’ pokrzywdzonej. • Jest zaś niewątpliwym, że zapisu obrazu i dźwięku z przebiegu przesłuchania M. A. nie dokonano. […]
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia prawa do obrony w kontekście przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych, znaczenie utrwalania dowodów, obowiązek ponownego przesłuchania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych w sprawach karnych z udziałem małoletnich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w sprawach karnych dotyczących dzieci, a mianowicie prawa do obrony i prawidłowego przeprowadzania dowodów. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd proceduralny w przesłuchaniu dziecka zniweczył wyrok skazujący. Sąd Najwyższy przypomina o prawie do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.