Orzeczenie · 2024-08-08

V KK 68/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-08-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie przepisów postępowaniaocena dowodówprawo do obronyświadekkonwencja praw człowieka

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego K.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi skazujący K.K. za przestępstwa z art. 207 § 1 i 1a k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 182 § 1 k.p.k., art. 115 § 11 k.k., art. 6 k.p.k., art. 391 § 1 k.p.k., art. 394 § 2 k.p.k., art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 433 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 4 k.p.k. Zarzuty dotyczyły m.in. oparcia ustaleń na zeznaniach zmarłego świadka L.R. bez możliwości przesłuchania, braku pouczenia świadka o prawie do odmowy zeznań, wybiórczej oceny dowodów, rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść skazanego, a także braku zapewnienia obrońcy podczas przesłuchania skazanego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja nie może kwestionować ustaleń faktycznych, a jedynie badać sposób ich dokonania pod kątem rażących naruszeń prawa procesowego. Sąd wskazał, że większość zarzutów była powieleniem argumentacji z apelacji i dotyczyła polemiki z materiałem dowodowym, a nie uchybień z art. 439 k.p.k. Sąd szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów, wyjaśniając, dlaczego nie doszło do naruszeń prawa procesowego, w tym kwestii oceny zeznań świadka L.R. i W.K., pouczenia świadka, a także zarzutu dotyczącego braku obrońcy. Sąd zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do ograniczeń kontroli kasacyjnej, niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, a także interpretacji przepisów dotyczących przesłuchania świadków i prawa do obrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji. Interpretacja przepisów o osobie najbliższej może być przedmiotem dalszych rozważań w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy dopuszczalne jest oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniach świadka złożonych na etapie postępowania przygotowawczego, który zmarł przed rozprawą, bez możliwości jego bezpośredniego przesłuchania i zadawania pytań w warunkach kontradyktoryjnej rozprawy?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli sąd odwoławczy szczegółowo i rzetelnie odniósł się do tych zeznań i uzasadnił ich wiarygodność, a zarzuty w tym zakresie nie wykazują rażącego naruszenia prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zeznania zmarłego świadka, szczegółowo uzasadniając ich wiarygodność i odnosząc się do zarzutów obrońcy. Kontrola kasacyjna nie polega na ponownej ocenie dowodów.

Czy brak pouczenia osoby najbliższej dla oskarżonego o prawie do odmowy składania zeznań stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli osoba ta nie jest uznawana za osobę najbliższą w rozumieniu przepisów prawa karnego procesowego (np. była konkubina).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że świadek L.R. nie była osobą najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 k.k., a ponadto otrzymała stosowne pouczenia, co potwierdza jej podpis na protokole.

Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może naruszyć przepisy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez zaakceptowanie ustaleń faktycznych?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy jedynie kontroluje zastosowanie tych przepisów przez sąd pierwszej instancji, a sam nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych ani nie uzupełnia przewodu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że naruszenie art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. przez sąd odwoławczy może nastąpić tylko w przypadku wydania orzeczenia reformatoryjnego, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Czy obrońca skazanego może skutecznie podnosić w kasacji zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów, które były już przedmiotem rozpoznania w apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ kasacja jest środkiem odwoławczym o charakterze prawnym, a nie faktycznym, i nie służy do ponownej oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty kasacji muszą mieć charakter kasacyjny, a nie apelacyjny, i nie mogą sprowadzać się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez sądy niższych instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskazany
A. K.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (25)

Główne

k.k. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § § 1 i 1a

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 182 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § § 11

Kodeks karny

k.p.k. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 183

Kodeks postępowania karnego

u.r.p. art. 22(3) § ust. 1

Ustawa o radcach prawnych

Podstawa zasądzenia wynagrodzenia dla radcy prawnego z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 2 ust. 1, § 17 ust. 3 pkt 2

Podstawa zasądzenia wynagrodzenia dla radcy prawnego z urzędu.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych, a nie rażących naruszeń prawa procesowego. • Sądy obu instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie dopuściły się rażących naruszeń prawa procesowego. • Świadek L.R. nie była osobą najbliższą w rozumieniu k.k., a ponadto otrzymała stosowne pouczenia. • Sąd odwoławczy nie naruszył art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., gdyż nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnej oceny dowodów, braku pouczenia świadka, naruszenia prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

Oczywiście bezzasadna jest kasacja kwestionująca jedynie ustalenia faktyczne, jednak nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym zarzutem rażącego naruszenia prawa procesowego bądź materialnego, sprowadzającym się do polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym przez sądy obu instancji materiałem dowodowym • Ograniczenia przewidziane w art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., które sprowadzają zadania sądu kasacyjnego jedynie do sprawdzenia sposobu ich dokonania • Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego mają charakter pozorny, gdyż faktycznie zmierzają do podważenia dokonanych ustaleń faktycznych • Przez wzgląd na konstrukcję zarzutu z pkt 1d w zestawieniu z pozostałymi zarzutami kasacji, Sąd Najwyższy przypomina, iż łączenie zarzutów obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., nie może być skuteczne, gdyż mają one charakter rozłączny

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do ograniczeń kontroli kasacyjnej, niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, a także interpretacji przepisów dotyczących przesłuchania świadków i prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji. Interpretacja przepisów o osobie najbliższej może być przedmiotem dalszych rozważań w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak zakres kontroli kasacyjnej i dopuszczalność dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli sądowej w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst