Orzeczenie · 2020-08-06

V KK 669/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-08-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzicielskimWysokanajwyższy
alimentyprawo karneprawo rodzinneprawo do obronykasacjaSąd Najwyższynaruszenie procedury

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W. B. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. skazujący W. B. za czyn z art. 209 § 1 k.k. (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 6 k.p.k. i art. 353 § 1 i 2 k.p.k., poprzez nieprawidłowe zawiadomienie go o terminie rozprawy apelacyjnej. Wskazał, że został zawiadomiony telefonicznie w dniu rozprawy o godzinie 8:15, co uniemożliwiło mu udział z uwagi na wcześniejsze obowiązki zawodowe i brak możliwości ustanowienia substytuta. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że doszło do rażącego naruszenia prawa skazanego do obrony. Sąd Okręgowy nieprawidłowo odmówił odroczenia rozprawy, uznając, że niestawiennictwo obrońcy było wynikiem uchybienia w jego kancelarii, zamiast zapewnić należyte zawiadomienie i możliwość obrony. Sąd Najwyższy podkreślił, że zaniedbania obrońcy nie powinny szkodzić klientowi i pozbawiać go prawa do obrony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, a także zarządził zwrot opłaty od kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowe zawiadomienie o terminach rozpraw, odpowiedzialność sądu za zapewnienie prawa do obrony mimo uchybień obrońcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury w postępowaniu apelacyjnym w sprawie karnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieprawidłowe zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące jego nieobecnością, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, które może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieprawidłowe zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące jego nieobecnością i uniemożliwiające mu udział w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, które może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo odmówił odroczenia rozprawy apelacyjnej, mimo że obrońca został zawiadomiony o terminie w sposób uniemożliwiający mu udział. Sąd Okręgowy błędnie uznał, że niestawiennictwo obrońcy było wynikiem uchybienia w jego kancelarii, zamiast zapewnić należyte zawiadomienie i możliwość obrony. Podkreślono, że zaniedbania obrońcy nie powinny szkodzić klientowi i pozbawiać go prawa do obrony.

Czy sąd odwoławczy może rozpoznać sprawę w instancji odwoławczej mimo niestawiennictwa obrońcy, jeśli nie został on należycie zawiadomiony o terminie rozprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy może rozpoznać sprawę w instancji odwoławczej mimo niestawiennictwa obrońcy tylko wtedy, gdy został on należycie zawiadomiony o terminie rozprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 450 § 3 k.p.k. zezwala na rozpoznanie sprawy w instancji odwoławczej mimo niestawiennictwa obrońcy tylko w sytuacji, gdy obrońca został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i nie usprawiedliwił należycie niestawiennictwa. W tej sprawie obrońca nie został prawidłowo zawiadomiony, a sąd odwoławczy nie poczynił ustaleń w tym zakresie, rozpoznając sprawę wobec uznania, że niepodjęcie zawiadomienia było skutkiem uchybienia w pracy adwokata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
W. B. (skazany)

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie prawa do obrony.

k.p.k. art. 450 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy w instancji odwoławczej mimo niestawiennictwa obrońcy tylko w przypadku należytego zawiadomienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 353 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Nieprawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy.

k.p.k. art. 117 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uwzględnienia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymóg wykazania istotnego wpływu naruszenia na treść wyroku.

k.p.k. art. 527 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Zwrot opłaty od kasacji w przypadku uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej. • Uniemożliwienie obrońcy udziału w rozprawie apelacyjnej z powodu zbyt krótkiego czasu od zawiadomienia. • Naruszenie prawa do obrony skazanego.

Odrzucone argumenty

Kasacja wniesiona przez obrońcę jako oczywiście bezzasadna (stanowisko Prokuratora Rejonowego).

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść powyższego wyroku • nieprawidłowym zawiadomieniu przez Sąd Okręgowy w S. obrońcy oskarżonego o terminie rozprawy odwoławczej • uniemożliwiono mu podjęcie realnej możliwości obrony skazanego • nieprawidłowego działania kancelarii, a więc adwokata • zaniedbanie albo niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez obrońcę nie może szkodzić oskarżonemu wówczas, gdy ten jako właściwa strona w procesie żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę nie ponosi • pozbawienie oskarżonego możliwości korzystania w toku procesu z pomocy obrońcy stanowi naruszenie fundamentalnego prawa do obrony i z zasady może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowe zawiadomienie o terminach rozpraw, odpowiedzialność sądu za zapewnienie prawa do obrony mimo uchybień obrońcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury w postępowaniu apelacyjnym w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony i pokazuje, jak błędy proceduralne sądu mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważny przykład dla praktyków prawa karnego.

Błąd sądu pozbawił skazanego prawa do obrony – Sąd Najwyższy uchyla wyrok!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst