V KK 477/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. G., który został skazany przez sąd rejonowy za uporczywe nękanie (art. 190a § 1 k.k.) i wymuszenie stosunków seksualnych połączone z utrwaleniem wizerunku pokrzywdzonej (art. 197 § 1 k.k. i art. 191a § 1 k.k.). Sąd okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nierozpoznanie przez sąd odwoławczy podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących m.in. obrazy prawa materialnego (art. 190a § 1 k.k., art. 197 § 1 k.k.), niewiarygodności zeznań pokrzywdzonej oraz przyczynienia się pokrzywdzonej do popełnienia czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu okręgowego nie pozwala na konkluzję, iż sąd ten wywiązał się w sposób pełny i rzetelny ze swojej roli kontrolnej. Argumentacja sądu okręgowego w zakresie zarzutów apelacji była ogólnikowa i nie odnosiła się do szczegółowych kwestii podniesionych przez obronę, w tym dotyczących uporczywości nękania, oceny dowodów w kontekście relacji intymnych i finansowych między stronami, a także kwestii związanych z utrwalaniem wizerunku pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy ma obowiązek rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty apelacji oraz rzetelnie się do nich ustosunkować. Wobec stwierdzenia rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku rzetelnego rozpoznania zarzutów apelacji (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.). Wskazanie na potrzebę szczegółowej analizy dowodów w sprawach o przestępstwa seksualne i nękanie, zwłaszcza w kontekście relacji między stronami.
Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z kontrolą instancyjną. Konkretne ustalenia faktyczne w tej sprawie nie mają charakteru uniwersalnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, w tym dotyczące obrazy prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał rzetelnie zarzutów apelacji, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu okręgowego było ogólnikowe i nie odnosiło się do szczegółowych zarzutów obrony, co uniemożliwia ocenę prawidłowości kontroli instancyjnej.
Czy zachowanie oskarżonego stanowiło uporczywe nękanie w rozumieniu art. 190a § 1 k.k. i czy doszło do wymuszenia stosunku seksualnego w rozumieniu art. 197 § 1 k.k. w kontekście relacji finansowych i intymnych z pokrzywdzoną?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownego, rzetelnego rozpoznania tych kwestii przez sąd odwoławczy, zwracając uwagę na wątpliwości co do interpretacji dowodów i opisów czynów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na sprzeczności w zeznaniach stron i dowodach, które mogły sugerować, że relacje intymne i finansowe miały charakter dobrowolny lub były wynikiem wzajemnych rozliczeń, a nie jednostronnego przymusu.
Czy nagranie wizerunku pokrzywdzonej podczas czynności seksualnej stanowiło kartę przetargową do wymuszenia dalszych kontaktów seksualnych, zgodnie z opisem czynu?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy zauważył, że opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawierał stwierdzenia, iż nagranie było wykorzystywane do wymuszenia dalszych kontaktów seksualnych, co stanowiło rozbieżność między opisem czynu a ustaleniami sądów niższych instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na brak precyzji w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w zakresie wykorzystania nagrania do wymuszenia stosunków seksualnych, co mogło wpłynąć na ocenę prawną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| R. O. | osoba_fizyczna | radca prawny (obrońca z urzędu) |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje sądowi drugiej instancji rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obliguje sąd odwoławczy do podania w uzasadnieniu wyroku, czym kierował się sąd wydając rozstrzygnięcie, co pozwala ocenić prawidłowość kontroli instancyjnej.
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa uporczywego nękania.
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zgwałcenia.
k.k. art. 191a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa utrwalania wizerunku nagranego podczas czynności seksualnej bez zgody.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy działania w krótkich odstępach czasu.
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Dotyczy wpływu pokrzywdzenia na wymiar kary.
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kary łącznej.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kary łącznej.
k.k. art. 41a § § 1 i 4
Kodeks karny
Dotyczy zakazu kontaktowania się i zbliżania.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstawy ustaleń faktycznych.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 167 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu do zbierania dowodów.
k.p.k. art. 170 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosków dowodowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie rozpoznał rzetelnie zarzutów apelacji, w tym dotyczących obrazy prawa procesowego i materialnego. • Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego było ogólnikowe i nie odnosiło się do szczegółowych argumentów obrony.
Odrzucone argumenty
Kasacja wniesiona przez prokuratora została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Godne uwagi sformułowania
nie pomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów • argumentacja w zakresie zarzutów obrazy prawa procesowego – tj. art. 7, art. 410 i art. 424 § 1 k.p.k., oraz prawa materialnego – tj. art. 190a § 1 k.k., ma charakter wybitnie ogólnikowy • nie jest również kwestionowane, że pokrzywdzona pożyczała od oskarżonego pieniądze i przyjmowała od niego darowizny • nie da się pogodzić zarzutu codziennego gwałcenia M. F. przez kilka miesięcy, z faktem przyjmowania przez pokrzywdzoną w okresie gwałcenia darowizn w różnych kwotach • nie można było twierdzić, jak uczyniły to orzekające w sprawie Sądy, że oskarżony „zażądał dalszych kontaktów seksualnych, grożąc ujawnieniem nagrań dokonanych podczas intymnych spotkań”, skoro takie zachowanie nie zostało oskarżonemu przypisane w wyroku skazującym.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku rzetelnego rozpoznania zarzutów apelacji (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.). Wskazanie na potrzebę szczegółowej analizy dowodów w sprawach o przestępstwa seksualne i nękanie, zwłaszcza w kontekście relacji między stronami."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z kontrolą instancyjną. Konkretne ustalenia faktyczne w tej sprawie nie mają charakteru uniwersalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy poważnych przestępstw seksualnych i nękania, ale kluczowe jest tu naruszenie proceduralne przez sąd odwoławczy, co pokazuje, jak ważne jest rzetelne rozpoznanie apelacji. Wątpliwości co do motywacji pokrzywdzonej dodają jej złożoności.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może lekceważyć zarzutów apelacji – sprawa o nękanie i gwałt wraca do ponownego rozpoznania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.